ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında ilk kez üçlü formatta bir araya geldi.

19 Kasım'da gerçekleştirilen görüşmede nükleer silahların azaltılması, uluslararası güvenlik ve büyük güçler arasındaki ilişkiler ele alındı. Üç liderin basına açık açıklamalarının ardından yapılan kapalı oturumla toplantı sona erdi.

Zirvenin ardından Rusya, ABD ve Çin arasında dört maddelik bir barış bildirgesinin kabul edildiğine ilişkin bir metin gündeme geldi. Ancak söz konusu belgenin resmî olarak onaylandığı henüz bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.

ÜÇ LİDERİN TARİHİ GÖRÜŞMESİ SONA ERDİ

Shenzhen'deki görüşme, üç ülkenin devlet başkanlarının aynı masada buluşması bakımından önemli bir diplomatik gelişme olarak değerlendiriliyor.

Yaklaşık 80 dakika süren toplantının ilk bölümünde liderler basına açık konuşmalar gerçekleştirdi. Ardından görüşmeler kapalı oturumda devam etti.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping, üç ülke arasındaki olumlu etkileşimin bir tercih değil, küresel sorumlulukların gereği olduğunu vurguladı.

ABD Başkanı Trump ise nükleer silahların azaltılmasına yönelik iş birliğinin önemini gündeme getirdi.

Putin Ve Xi, Apec Zirvesi Öncesinde Çin’de Bir Araya Gelerek Görüştü 4

DÖRT MADDELİK BARIŞ BİLDİRGESİNDE NELER VAR?

Zirve sonrasında ortaya çıkan ve üç ülkenin ortak açıklaması olduğu ileri sürülen metinde, uluslararası güvenlik ve iş birliğine ilişkin dört temel başlık bulunuyor.

Birleşmiş Milletler reformu: Metinde, BM Güvenlik Konseyinin daimi üyeleri olan Rusya, Çin ve ABD'nin, Birleşmiş Milletlerin küresel krizlere daha etkili yanıt verebilmesi amacıyla reform çalışmalarına destek vereceği belirtiliyor.

Enerji güvenliği: Üç ülkenin rafine petrol ürünlerinin üretim ve tedarikini artırmayı, enerji arzında istikrarı desteklemeyi hedeflediği ifade ediliyor.

Uluslararası yargı ve devletlerin egemenliği: Devletlerin rızası ve devlet görevlilerinin dokunulmazlığı ilkelerine vurgu yapılarak Uluslararası Ceza Mahkemesi gibi kurumların yetkilerinin kötüye kullanılmaması gerektiği savunuluyor.

Nükleer savaşın önlenmesi: Metinde nükleer bir savaşın kazananı olmayacağı görüşüne yer verilirken nükleer risklerin azaltılması ve silahların yayılmasının önlenmesi için diyalog çağrısı yapılıyor.

Bu başlıklar, dolaşıma giren bildirge metninde yer almakla birlikte üç hükümet tarafından resmen kabul edilmiş taahhütler olarak henüz teyit edilmiş değil.

Dünyanın Gözü Çin'de! Trump, Şi Ve Putin Aynı Masada6

NÜKLEER SİLAHLAR ZİRVENİN EN ÖNEMLİ BAŞLIKLARINDAN BİRİ OLDU

Üçlü görüşmenin en dikkat çekici yönlerinden biri, dünyanın en büyük nükleer güçleri arasındaki silah kontrolü tartışmalarının yeniden gündeme gelmesi oldu.

Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsünün (SIPRI) Ocak 2026 tahminlerine göre Rusya yaklaşık 5 bin 420, ABD 5 bin 42 ve Çin 620 nükleer savaş başlığına sahip.

ABD ile Rusya arasındaki Yeni START anlaşmasının Şubat 2026'da sona ermesi, nükleer silahların sınırlandırılmasına ilişkin yeni bir anlaşmanın önemini artırdı.

Ancak üç ülkenin nükleer kapasiteleri arasındaki farklılıklar ve mevcut stratejik anlaşmazlıklar, kapsamlı bir silahsızlanma anlaşmasına ulaşılmasını zorlaştırıyor.

UKRAYNA VE KÜRESEL GÜVENLİK GÜNDEMDE

Üçlü zirve öncesinde Trump ile Putin ayrıca ikili görüşme gerçekleştirdi.

Dünyanın gözü Çin'de! İşte o masadan ilk görüntü
Dünyanın gözü Çin'de! İşte o masadan ilk görüntü
İçeriği Görüntüle

Kremlin Dış Politika Danışmanı Yuriy Uşakov, bu görüşmenin başlıca konusunun Ukrayna'daki savaş olduğunu açıklarken ikili ilişkilerin de ele alındığını belirtti.

Üçlü toplantıda ise nükleer silahsızlanma ve küresel güvenlik konularının öne çıktığı bildirildi.

Rusya-Ukrayna savaşı, İran'daki çatışmalar ve büyük güçler arasındaki ekonomik rekabet, üç ülkenin ilişkilerini etkileyen önemli anlaşmazlık alanları olmaya devam ediyor.

Dünyanın Gözü Çin'de! Trump, Şi Ve Putin Aynı Masada

ORTAK BİLDİRİ KÜRESEL DİPLOMASİDE YENİ BİR DÖNEM BAŞLATIR MI?

Kremlin, zirveden önce yaptığı açıklamada ortak bildiri hazırlanması için diplomatik görüşmelerin sürdüğünü duyurmuştu.

Rusya Devlet Başkanı Yardımcısı Yuriy Uşakov, tarafların metin üzerinde çalıştığını ancak anlaşma sağlanamaması durumunda liderlerin ayrı değerlendirmelerde bulunabileceğini belirtmişti.

Üç ülkenin Birleşmiş Milletler reformu, enerji güvenliği ve nükleer riskler konusunda ortak bir metin üzerinde uzlaşması, uluslararası siyaset açısından önemli bir gelişme olabilir.

Bununla birlikte bir bildirgenin kabul edilmesi ile bu bildirgede yer alan hedeflerin bağlayıcı anlaşmalara dönüşmesi farklı süreçler olarak değerlendiriliyor.

Shenzhen zirvesi, Washington, Moskova ve Pekin arasındaki görüş ayrılıklarına rağmen doğrudan diplomatik temasların sürdürülebileceğini ortaya koyarken olası ortak bildirinin resmî statüsü ve uygulanabilirliği konusunda yapılacak açıklamalar bekleniyor.

Kaynak: Haber Merkezi