İsviçre’de Türkiye menşeli Sırma maden suyunun belirli bir partisi için geri çağırma kararı alındı. Karar, ürünün tüm serilerini değil, 2 Eylül 2025 üretim tarihli ve 26 Kasım 2026 tavsiye edilen tüketim tarihli partisini kapsıyor. İsviçre’de dağıtımı LADES GmbH tarafından yapılan ürün için yayımlanan uyarıda, resmi kontrollerde yüksek bor içeriği tespit edildiği belirtilirken, tüketicilerden söz konusu partiyi tüketmemeleri ve satış noktasına iade etmeleri istendi.
SIRMA MADEN SUYU NEDEN TOPLATILIYOR?
İsviçre’de Sırma Maden Suyu için alınan geri çağırma kararının gerekçesi, belirli bir partide yüksek bor içeriği tespit edilmesi oldu. RecallSwiss ve İsviçre basınında yer alan bilgilere göre karar, tüm ürünleri değil yalnızca belirli üretim tarihine sahip partiyi kapsıyor. Geri çağrılan ürünün üretim tarihi 2 Eylül 2025, tavsiye edilen tüketim tarihi ise 26 Kasım 2026 olarak açıklandı. Yetkililer, ilgili partinin tüketilmemesi ve satış noktalarına iade edilmesi çağrısında bulundu.
SIRMA MADEN SUYU SODYUM VE BOR ORANI NE?
Geri çağırma kararında öne çıkan unsur bor seviyesi oldu. İsviçre’deki uyarı metinlerinde ürünün hangi mg/L düzeyinde bor içerdiğine dair açık bir rakam paylaşılmadı; kamuoyuna yansıyan açıklamalarda yalnızca bor oranının yerel sınırların üzerinde bulunduğu bilgisi yer aldı. Bu nedenle geri çağırılan partiye ilişkin net bor değeri resmi duyurularda kamuya açık şekilde yayımlanmış değil.
Sodyum oranına ilişkin olarak ise Sırma’nın mevcut ürün sayfalarında geri çağırmaya konu partiye ait ayrıntılı mineral tablosu açık biçimde yer almıyor. Bu nedenle söz konusu parti için doğrulanmış sodyum ve bor değerlerinin, üretici etiket bilgisi ya da resmi analiz raporu üzerinden ayrıca paylaşılması gerekiyor. Mevcut açık kaynaklarda geri çağırılan partiye ait net sodyum değeri doğrulanmış şekilde yayımlanmadı.
ULUSLARARASI STANDARTLARDA BOR LİMİTİ KAÇ?
Bor, doğal mineralli sularda yer altı jeolojik yapısına bağlı olarak doğal olarak bulunabilen elementler arasında yer alıyor. Ancak bor için ülkeler ve kurumlar arasında tek bir ortak sınır bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü içme suları için bor değerini 2,4 mg/L kılavuz sınır olarak belirliyor. Avrupa Birliği içme suyu mevzuatında ise bor için parametre değeri 1,5 mg/L olarak uygulanıyor. Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi ise su bazlı bir limit değil, yetişkinler için günlük tolere edilebilir üst alım miktarını 10 mg/gün olarak tanımlıyor. İsviçre’de Sırma için alınan geri çağırma kararı da bor içeriğinin ülkenin uyguladığı sınırların üzerinde bulunmasına dayanıyor.
TÜRKİYE'DE BOR LİMİTİ KAÇ?
Türkiye’de doğal mineralli sular için bor parametresinde doğrudan mg/L bazlı nihai bir bor sınırı yerine, yönetmelikte borat (B2O3) üzerinden geçici bir değerlendirme yer alıyor. Buna göre bor parametresinin maksimum limiti netleşene kadar borat için bulunabilecek azami miktar 30 mg/L olarak esas alınıyor. Bu yaklaşım, içme suyu ve doğal mineralli su mevzuatlarının birbirinden farklı değerlendirilmesine yol açıyor. Avrupa Birliği içme suyunda 1,5 mg/L bor sınırı uygulanırken, Türkiye’de doğal mineralli sularda borat bazlı farklı bir eşik kullanılması, aynı ürünün farklı ülkelerde farklı sonuçlarla karşılaşmasına neden olabiliyor.
ULUSLARARASI MEVZUAT FARKLILIKLARI VE GERİ ÇAĞIRMA SÜRECİ
İsviçre’deki geri çağırma süreci, doğal mineralli sularda uygulanan ülkesel mevzuat farklarını yeniden gündeme taşıdı. Resmi duyurularda, LADES GmbH tarafından dağıtılan belirli partide bor içeriğinin yüksek bulunduğu ve bu nedenle ürünün piyasadan geri çağrıldığı bildirildi. Kamuoyuna yansıyan duyurularda geri çağırmaya konu partideki kesin bor miktarı açıklanmazken, ürünün İsviçre’de geçerli sınırların üzerinde değerlendirildiği belirtildi. Böylece Dünya Sağlık Örgütü’nün 2,4 mg/L kılavuz değeri, Avrupa Birliği’nin 1,5 mg/L içme suyu parametresi ve Türkiye’de doğal mineralli sular için uygulanan 30 mg/L borat (B2O3) eşiği arasındaki fark, aynı ürün için farklı ülke uygulamalarını ortaya koydu.
