Yönetmen, senarist, oyuncu, yazar ve siyasetçi kimliğiyle tanınan Sırrı Süreyya Önder, 62 yaşında hayatını kaybetti. Adıyaman’da başlayan yaşamı boyunca hem sanat hem siyaset alanında aktif rol üstlenen Önder, geçirdiği ağır sağlık sürecinin ardından yaşam mücadelesini kaybetti.
ÇOCUKLUK YILLARI VE SİYASAL ETKİLER
7 Temmuz 1962’de Adıyaman’da doğan Önder, küçük yaşta babasını kaybetti. Babası Ziya Önder, Türkiye İşçi Partisi Adıyaman örgütünün kurucuları arasında yer alıyordu. Ailesindeki farklı ideolojik etkiler, onun erken yaşta siyasal ve toplumsal meselelerle ilgilenmesine zemin hazırladı.
GENÇLİK YILLARI VE CEZAEVİ SÜRECİ
Lise yıllarında sol görüşlü hareketlere katılan Önder, 1978’de Maraş Katliamı’nı protesto ettiği için ilk kez tutuklandı. Daha sonra Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesini kazandı. 12 Eylül 1980 askeri darbesi sonrasında yeniden gözaltına alınarak ağır işkencelere maruz kaldı ve uzun süre cezaevinde kaldı.
SİNEMA VE YAZARLIK KARİYERİ
Cezaevi sonrası farklı işlerde çalışan Önder, sinema ve yazarlığa yöneldi. 2006 yılında senaryosunu yazdığı ve yönettiği Beynelmilel filmiyle geniş kitlelerce tanındı. Ardından O... Çocukları başta olmak üzere birçok yapımda senarist, oyuncu ve yönetmen olarak yer aldı. Yazıları BirGün ve Radikal gibi gazetelerde yayımlandı.
SİYASETE GİRİŞİ VE MECLİS GÖREVİ
2011 yılında parlamentoya giren Önder, daha sonra Halkların Demokratik Partisi saflarında siyaset yaptı. 2023 seçimlerinde yeniden milletvekili seçilen Önder, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanvekilliği görevini üstlendi. Siyasi kariyeri boyunca farklı kesimlerle diyalog kurabilen üslubuyla dikkat çekti.
GEZİ SÜRECİ VE ÇÖZÜM SÜRECİNDEKİ ROLÜ
2013 yılında Gezi Parkı olayları sırasında aktif rol alan Önder, eylemler sırasında yaralandı ve “Ben ağaçların da vekiliyim” sözleriyle hafızalara kazındı. Aynı dönemde Türkiye’de yürütülen çözüm sürecinde de aktif görev alarak İmralı ve siyasi görüşmelerde yer aldı.
YENİDEN TUTUKLAMA VE SON YILLARI
2018 yılında “terör propagandası” suçlamasıyla tutuklanan Önder, 2019’da serbest bırakıldı. Son yıllarda hem siyasi hem de toplumsal meselelerde aktif rol almaya devam etti.
2024 yılında Meclis’in açılmasıyla birlikte çözüm süreci tartışmaları yeniden gündeme geldi. Devlet Bahçeli’nin dikkat çeken çıkışları ve siyasi temasların ardından Önder ile Pervin Buldan yaklaşık 10 yıl sonra yeniden İmralı sürecine dahil oldu. Bu süreçte Abdullah Öcalan ile görüşmeler gerçekleştirilirken Önder hem siyasi aktörlerle hem de kamuoyuyla barış ve çözüm mesajlarını paylaşmayı sürdürdü.
Sağlık sorunlarına rağmen aktif rol almaya devam eden Önder, hem sahada hem Mecliste çalışmalarını sürdürdü. Kürt sorununun barış, demokrasi ve eşitlik temelinde çözümü için yürütülen çalışmalarda yer alan Önder’in, yıllar önce dile getirdiği “Barışın postacısı da olurum” sözleri yeniden gündeme geldi.
SAĞLIK SÜRECİ VE VEFATI
15 Nisan’da geçirdiği kalp krizi sonrası hastaneye kaldırılan Önder’in aort damarında yırtık tespit edildi. Saatler süren ameliyatın ardından yoğun bakımda tedavi altına alınan Önder, 18 gün süren yaşam mücadelesini kaybetti.
Sanat ve siyaseti bir araya getiren kimliğiyle tanınan Sırrı Süreyya Önder, 62 yıllık yaşamının ardından hayatını kaybederken geride hem kültürel hem siyasi alanda iz bırakan bir miras bıraktı.
