Solunum sistemiyle ilgili şikâyetlerde en sık başvurulan tanı yöntemlerinden biri spirometre testidir. Özellikle nefes darlığı, öksürük ve eforla çabuk yorulma gibi yakınmaların nedenini anlamada kullanılan bu test, akciğerlerin hava alma ve verme kapasitesini ölçer. Elde edilen değerler, kişinin yaşına, cinsiyetine ve fiziksel özelliklerine göre değerlendirilir.
SPİROMETRE NEDİR?
Spirometre, akciğerlerin çalışma kapasitesini ölçen tıbbi bir cihazdır. Kişinin derin nefes alıp güçlü şekilde üflemesiyle yapılan ölçümler sayesinde solunum fonksiyonları sayısal verilere dökülür. Bu test, başta astım ve KOAH olmak üzere birçok solunum yolu hastalığının değerlendirilmesinde kullanılır.
SPİROMETRE NE İŞE YARAR?
Spirometre testi, akciğerlerde hava akışında bir daralma olup olmadığını gösterir. Solunum yollarındaki tıkanıklıkların tespiti, hastalığın şiddetinin belirlenmesi ve tedaviye verilen yanıtın izlenmesi amacıyla yapılır.
SPİROMETRE DEĞERİ KAÇ OLMALI?
Spirometre sonuçları tek bir sabit değere göre değil, kişiye özel hesaplanan beklenen değerlerle karşılaştırılarak yorumlanır. Ölçülen değerlerin, beklenen değerin yüzde 80’i ve üzerinde olması genellikle normal kabul edilir.
SOLUNUM FONKSİYON TESTİ NEYE BAKAR?
Solunum fonksiyon testi; akciğerlerin ne kadar hava alabildiğini, bu havayı ne hızla ve ne kadar sürede verebildiğini ölçer. Bu sayede solunum yollarında daralma ya da kapasite kaybı olup olmadığı anlaşılır.
NEFES ÜFLEME TESTİ KAÇ OLMALI?
Nefes üfleme testinde ölçülen değerlerin, kişinin yaş ve boyuna göre hesaplanan normal aralıklarda olması beklenir. Düşük çıkan sonuçlar, solunum yollarında daralma olabileceğine işaret eder.
YAŞLARA GÖRE SOLUNUM SEVİYESİ KAÇ OLMALI?
Solunum kapasitesi yaşla birlikte doğal olarak azalır. Genç erişkinlerde daha yüksek olan değerler, ileri yaşlarda düşebilir. Bu nedenle test sonuçları mutlaka yaş faktörü dikkate alınarak değerlendirilir.
SOLUNUM TESTİ SONUCU FVC NE DEMEK?
FVC, zorlu vital kapasite anlamına gelir ve kişinin derin nefes aldıktan sonra tüm gücüyle verebildiği hava miktarını ifade eder. Akciğer kapasitesi hakkında temel göstergelerden biridir.
SOLUNUM SAYISI HANGİ ARALIKTA TEHLİKE ARZ EDER?
Dinlenme halindeki bir yetişkinde dakikadaki solunum sayısının 12-20 arasında olması normal kabul edilir. Bu aralığın belirgin şekilde altına düşmesi ya da üzerine çıkması, solunumla ilgili bir soruna işaret edebilir.
AKCİĞERİMİZİ GELİŞTİRMEK İÇİN NELER YAPMALIYIZ?
Akciğer sağlığını korumak için sigaradan uzak durmak, düzenli yürüyüş ve nefes egzersizleri yapmak önemlidir. Ayrıca temiz hava koşullarında bulunmak ve solunum yollarını tahriş eden ortamlardan kaçınmak, akciğer kapasitesinin korunmasına katkı sağlar.
