Rapçi Enes Özdemir, Türkinform'a özel yaptığı açıklamada dinleyicilerinden en çok gelen soruya, Spotify'dan para kazanılıp kazanılmadığına rakamla yanıt verdi. "Spotify dinlenme başına 0,003 ile 0,005 dolar arasında ödüyor. Ortalamayı 0,003 dolar civarında alırsanız bin dolar brüt telif için 315 bine yakın dinlenme lazım, bu rakam dağıtımcı ve plak şirketi payı düşülmeden önceki hali" dedi.
Oran dinleyenin ülkesine, abonelik tipine ve aylık toplam dinlenmeye göre değişiyor. Spotify 2025'te hak sahiplerine 11 milyar doların üzerinde ödeme yaptı, tutarın yaklaşık yarısı bağımsız sanatçı ve şirketlere gitti.
TÜRKİYE'DEKİ DİNLENME ABD'DEKİNDEN AZ KAZANDIRIYOR
"ABD ve İngiltere'deki Premium dinleyici, reklamla dinleyen gelişmekte olan pazarlara göre 5 ila 10 kat fazla getiriyor. Türkiye'de abonelik ücreti düşük olduğu için buradaki dinlenme de yurt dışındakinden az kazandırıyor" diyen Özdemir, Premium dinlenmenin reklam destekli dinlenmeden 2,5-3 kat fazla ödediğini belirtti. Spotify Türkiye'de bireysel Premium ücretini 1 Ekim'de 99 liradan 115 liraya çıkardı. Spotify'ın Türkiye raporuna göre Türk sanatçıların 2024'te platformdan elde ettiği telif 2 milyar lirayı aştı, gelirin yarısından fazlası yurt dışındaki dinleyiciden geldi.
"HİÇBİR PLATFORM DİNLENME BAŞINA SABİT TUTAR ÖDEMİYOR"
"Dinleyici şarkı başına para ödemiyor, bu yüzden hiçbir platform dinlenme başına sabit tutar ödemiyor. İnternette dolaşan 'dinlenme başı ücret' rakamı, aylık ödeme havuzunun toplam dinlenmeye bölünmesinden çıkan bir ortalama" diyen Özdemir, Spotify'ın "pro-rata" denilen modelini anlattı. Platform her ay gelirinin büyük bölümünü tek bir havuzda topluyor, sanatçı o ayki toplam dinlenme içindeki payı kadar alıyor, 30 saniyeden kısa dinlenmeler hesaba girmiyor.
"Havuzdan çıkan para sanatçıya gelmeden birkaç kez bölünüyor. Kayıt hakkı, yani master telifi toplamın üçte ikisine yakın, kalan üçte bir söz ve besteye gidiyor" diyen Özdemir, plak şirketiyle çalışan sanatçıdan şirketin kendi payını aldığını, bağımsız sanatçının ise DistroKid ya da TuneCore gibi bir dağıtımcıya yıllık ücret ya da yüzde ödediğini söyledi. Ödeme takvimi de geç işliyor. "Bu ay aldığınız dinlenmenin parası birkaç ay sonra hesaba düşüyor" diyen Özdemir, Spotify'ın dinlenme verisini dağıtımcılara iki üç ay gecikmeyle bildirdiğini söyledi.
Eşik kuralı küçük sanatçıyı daha çok etkiliyor. Spotify Nisan 2024'ten bu yana bir şarkının telif kazanması için 12 ayda en az 1.000 dinlenme şartı koyuyor, şirket böyle dağıtılmayan parayı beş yılda yaklaşık 1 milyar dolar olarak profesyonel sanatçılara yönlendireceğini açıkladı. Türkinform olarak eşiğin yeni başlayan rapçilere etkisini 16 Ekim'de yazmıştık.
APPLE MUSIC İKİ KAT, TIDAL EN YÜKSEK, YOUTUBE EN DÜŞÜK ÖDÜYOR
"Apple Music'te ücretsiz katman yok, her dinleyici ödeme yapan abone. Bu yüzden dinlenme başına 0,007 ile 0,01 dolar ödüyor, Spotify'ın kabaca iki katı, üstelik telif için eşik de koymuyor" diyen Özdemir, Apple Music'in kullanıcı sayısının Spotify'dan az olduğunu ve keşif algoritmasının daha zayıf kabul edildiğini ekledi. Ses kalitesine odaklanan Tidal 1.000 dinlenme için yaklaşık 13 dolarla ana akım platformların en yükseği. Deezer 2023 sonunda kuralı değiştirdi, en az 500 dinleyiciden ayda 1.000 dinlenme alan sanatçının dinlenmeleri havuzda çift sayılıyor.
Amazon Music Unlimited dinlenmesi 0,004 ile 0,005 dolar arasında, Prime Music dinlenmesi bunun çok altında kalıyor. En düşük oran YouTube'da, reklam ve Content ID gelirleriyle dinlenme başına yaklaşık 0,0007 dolar. Özdemir'e göre YouTube'un yeri gelirden çok görünürlük, Türkiye'deki dinleyici için Fizy de listede. Türkinform olarak Spotify'ın yapay zeka ve spam kararını 21 Ekim'de yazmıştık.
"Oranı yüksek diye bir platform otomatik olarak daha çok kazandırmıyor, toplam dinlenme orandan önemli. Spotify'da bir milyon dinlenme, Tidal'ın oranı yüksek olsa da 50 bin Tidal dinlenmesinden fazla getiriyor" dedi.
İLK SANİYELER ALGORİTMANIN EN GÜÇLÜ SİNYALİ OLDU
Özdemir'e göre Spotify'ın algoritması üç yöntemi birleştiriyor. İşbirlikçi filtreleme benzer zevkteki dinleyicilerin ne dinlediğine bakıyor, doğal dil işleme internetteki yazılarda şarkı hakkında kullanılan kelimeleri tarıyor, ses analizi tempo, enerji ve ton gibi teknik özellikleri ölçüyor. "Şarkının ilk saniyelerde geçilmesi, kitaplığa kaydedilmesi, listeye eklenmesi, tekrar dinlenmesi ve sanatçının takip edilmesi algoritmaya yön veren sinyaller" diyen Özdemir, bu listede atlanma oranını başa koydu.
"Rap yazarken girişi özellikle güçlü tutuyorum. İlk birkaç saniyede dinleyiciyi yakalayamazsam şarkı atlanıyor, atlanma oranı yükseldikçe algoritma şarkıyı geri çekiyor" diyen Özdemir, bu verilerle şarkının Haftalık Keşif ve Yeni Çıkanlar Radarı gibi kişisel listelere girdiğini, editör listeleri için ise Spotify for Artists panelinden yayından bir hafta öncesinden başvurmak gerektiğini anlattı.
Özdemir şarkılarını bütün platformlarda yayınlıyor. "Spotify erişim ve keşif için, Apple Music ile Tidal getiri için, YouTube görünürlük için. Dijital platformdan para kazanmak tek şarkıyla ya da kısa sürede olmuyor, düzenli yayın, dinleyiciyle bağ ve sosyal medyada süreklilik istiyor" dedi.
