Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu'nda, toprak koruma ve arazi kullanımına ilişkin önemli değişiklikler içeren "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Çeltik Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" kabul edilerek yasalaştı. Meclis Başkanvekili Tekin Bingöl başkanlığında gerçekleştirilen Genel Kurul çalışmalarında gündem dışı konuşmalar, milletvekillerinin değerlendirmeleri ve siyasi parti gruplarının önergelerinin ardından teklifin görüşmelerine geçildi. Yapılan müzakerelerin tamamlanmasının ardından teklif kabul edilerek kanunlaştı. Yeni düzenleme; orman alanları, tarımsal üretim, çeltik ekimi, şeker pancarı üretimi, hidroelektrik santraller, alkollü içki piyasası ve Atatürk Orman Çiftliği gibi birçok başlıkta kapsamlı değişiklikler içeriyor.
SORUNLU BÖLGELERDE 2/B UYGULAMASI YENİDEN YAPILABİLECEK
Kanunun en dikkat çeken maddelerinden biri 2/B uygulamalarına ilişkin düzenleme oldu. Buna göre daha önce 2/B kapsamında değerlendirilen ancak Orman Genel Müdürlüğü incelemeleri sonucunda, kanunda açıkça belirtilen sebepler dışında mahkeme kararıyla iptal edilen alanlarda yeniden 2/B uygulaması yapılabilecek. Ayrıca orman kadastro tutanaklarında yer alan ve 2/B uygulamalarını içeren alanlarda, daha önce bu işlemlerin tamamlanıp tamamlanmadığına bakılmaksızın yeniden çalışma yürütülebilecek. Yapılacak işlemler ikinci kadastro olarak değerlendirilmeyecek. Bu alanlarla ilgili devam eden davaların bulunması halinde ise yürütülen çalışmalar Orman Genel Müdürlüğü tarafından mahkemelere bildirilecek.
ÇELTİK TARLALARINA YENİ MESAFE KURALI
Kanun kapsamında Çeltik Ekimi Kanunu'nda da değişikliğe gidildi. Köylerin statülerindeki değişiklikler ve mevcut mesafe ölçümlerinin 1936 yılı esas alınarak yapılması nedeniyle yeni kriterler getirildi. Buna göre çeltik ekim alanları; il ve ilçe merkezlerinde imar sınırından itibaren en az 500 metre, köy ve mahallelerde ise en az 50 metre uzaklıkta olacak. Mesafe hesabı yapılırken köy ve mahallelerde en dıştaki evin sınırı ile çeltik ekilen alanın en yakın noktası esas alınacak.
KARBON YUTAK ORMANLARI KURULACAK
Kanunla birlikte Orman Kanunu'nda da önemli değişiklikler yapıldı. Küresel iklim değişikliğiyle mücadele kapsamında Türkiye'nin sera gazı tutma kapasitesini artırmak amacıyla Orman Genel Müdürlüğü tarafından karbon yutak ormanları kurulacak. Bunun yanı sıra müdürlük, bedel karşılığında görevlendireceği işletmeler aracılığıyla yeni orman alanları oluşturabilecek. Kurulan ormanların yönetimi ve işletilmesi konusunda karbon piyasası rayiç bedelleri esas alınacak. Uygulamaya ilişkin detaylar ise İklim Değişikliği Başkanlığı'nın görüşü alınarak hazırlanacak yönetmelikle belirlenecek.
TAPU SAHİPLERİNİ İLGİLENDİREN DÜZENLEME
Kanun, geçmişte devlet ormanı olarak değerlendirilen bazı taşınmazlarla ilgili de yeni hükümler getiriyor. Hazine adına kayıtlı olmayan ancak tapu, kadastro veya imar mevzuatı kapsamında kişi ya da şirketler adına tescil edilmiş taşınmazlar için Orman Genel Müdürlüğü'ne başvuru yapılması halinde mevcut tapu kayıtları bedel alınmaksızın geçerli kabul edilebilecek. Bu kapsamda tapu kayıtlarında bulunan orman şerhleri kaldırılarak ilgili taşınmazlar hakkında yeni düzenleme doğrultusunda işlem yapılabilecek. Öte yandan daha önce açılan davalar sonucunda tapuları iptal edilen ancak kararları henüz uygulanmamış taşınmazlar için de çeşitli şartlarla yeni işlem süreçleri öngörülüyor.
ALKOLLÜ İÇECEK FİRMALARINA SIKI KISITLAMALAR
Yasa ile alkollü içkilerin tanıtımı ve destek faaliyetleri konusunda da yeni kurallar getirildi. Buna göre alkollü içki üreten, ithal eden veya pazarlayan şirketler; herhangi bir etkinliğe, yayın veya sosyal medya paylaşımına, marka, logo, amblem ve ticari unvanlarıyla destek veremeyecek. Ayrıca bu firmaların isimlerini veya markalarını çağrıştıran ifade, şekil, görsel ve işaretler iş yerlerinde, vitrinlerde, satış alanlarında ve etkinlik mekanlarında da kullanılamayacak. 22.00 ile 06.00 saatleri arasındaki perakende alkol satış yasağına ilişkin denetimlerde uygulanan idari yaptırım yetkisi ise mülki idare amirliklerinden mahalli mülki amirliklere devredilecek. İşletmelere yeni kurallara uyum sağlamaları için bir yıllık geçiş süresi tanınacak.
HES İŞLETMELERİNE MİLYONLUK CEZA GELİYOR
Kanun hidroelektrik enerji santrallerini de kapsıyor. Devlet Su İşleri'nin belirlediği işletme talimatlarına ve programlarına uymayan şirketlere ciddi para cezaları uygulanacak. İhlalin niteliğine göre ceza miktarı; en az 250 bin lira, en fazla 5 milyon lira olacak şekilde belirlendi. Ceza tutarları tesislerin kurulu gücüne göre megavat başına hesaplanacak.
ATATÜRK ORMAN ÇİFTLİĞİ İÇİN YENİ DÜZENLEMELER
Kanun kapsamında Atatürk Orman Çiftliği'ne ilişkin önemli kararlar da alındı. Çiftliğe bağlı taşınmazların bina ve arazi vergisi muafiyetlerinde birlik sağlanırken, Atatürk Orman Çiftliği Müdürlüğü yargı harçları ve vergi yargısı harçlarından muaf tutulacak. Bunun yanında vergi cezaları, gecikme faizleri ve gecikme zamlarının tahsilinden de vazgeçilecek.
ŞEKER PANCARINDA SÖZLEŞMESİZ ÜRETİM DÖNEMİ KAPANIYOR
Şeker Kanunu'nda yapılan değişiklikle şeker pancarı üretimine yeni kurallar getirildi. Buna göre şeker pancarı fiyatları her yıl; şeker fabrikalarını işleten şirketler, üreticiler, üretici temsilcileri arasında sağlanacak mutabakat sonucunda belirlenecek. Ayrıca sözleşme yapılmadan şeker pancarı ekimi gerçekleştirilemeyecek. Tarım ve Orman Bakanlığı, pancarın ekiminden fabrikaya teslimine kadar tüm süreci denetleyecek. Gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden de destek alınabilecek.
ETİL ALKOL SATIŞINA AĞIR YAPTIRIMLAR
Kanunla birlikte etil alkol piyasasına yönelik cezalar da artırıldı. Mevzuata aykırı şekilde etil alkol bulunduran, satan veya ticari amaçla kullanan kişilere 20 bin liradan 100 bin liraya kadar idari para cezası uygulanabilecek. Bakanlık tarafından faaliyet belgeleri askıya alınan işletmelerin askı süresi boyunca üretim, satış veya dağıtım yapmaları halinde ise 100 bin liradan 1 milyon liraya kadar para cezası verilecek. Tekrar eden ihlallerde faaliyet belgelerinin tamamen iptal edilmesi de mümkün olacak.
TARIM ARAZİLERİNE ZARAR VERENLERE REKOR CEZALAR
Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu'nda yapılan değişikliklerle tarım arazilerinin korunmasına yönelik yaptırımlar da sertleştirildi. Tarımsal amaçlı kullanım plan ve projelerine aykırı hareket edenlere bin liradan az olmamak üzere idari para cezası uygulanacak. Bunun yanında zarar verilen tarım arazilerinin her bir metrekaresi için 2 bin 500 lira ceza kesilebilecek. İlgililere projeye uygun hale gelmeleri için en fazla iki ay süre tanınacak. İzin alınmadan yapılan yapı ve tesislere elektrik, su ve doğal gaz aboneliği verilemeyecek. Bu kurala aykırı davranan kurum ve kuruluşlara ise her abonelik için 100 bin lira para cezası uygulanacak. Aboneliğin iptal edilmemesi halinde ceza her ay yeniden kesilecek.
TARIM, ORMAN VE ENERJİDE YENİ DÖNEM
TBMM'de kabul edilerek yasalaşan düzenleme, çevre korumasından enerji üretimine, tarımsal faaliyetlerden tapu işlemlerine kadar geniş bir alanda yeni kurallar getiriyor. Özellikle 2/B alanları, karbon yutak ormanları, tarım arazilerinin korunması, şeker pancarı üretimi ve alkollü içki piyasasına yönelik hükümler önümüzdeki dönemde hem vatandaşları hem de ilgili sektörleri yakından etkileyecek.
