Bir tiyatro oyununda oyuncuların üzerinde görülen tarihi kıyafetler, özel tasarım elbiseler ve dikkat çekici aksesuarlar, sahne arkasında yoğun bir emeğin ürünü. Ankara’da bu üretim geleneği uzun yıllar Ulus’taki Büyük Tiyatro binasında sürdürüldü. Zamanla üretimin merkezi Macunköy’e taşındı ve burada farklı zanaat dallarını bir araya getiren kapsamlı bir atölye sistemi kuruldu.
İLK ÜRETİM MERKEZİ BÜYÜK TİYATRO'YDU
Devlet Tiyatrolarının ilk dönemlerinde dekor, kostüm, ayakkabı ve sahne aksesuarları Büyük Tiyatro binasındaki atölyelerde hazırlanıyordu. 1965-1966 dönemine ait kayıtlarda marangozluk, kundura, demir işleri, dekor boyama ve kostüm üretiminin aynı yapı içerisinde yürütüldüğü görülüyor.
Böylece Büyük Tiyatro yalnızca oyunların sahnelendiği bir merkez değil, temsillerin ihtiyaç duyduğu pek çok malzemenin üretildiği bir çalışma alanı olarak da hizmet verdi.
MACUNKÖY TİYATRO ÜRETİMİNİN MERKEZİ HALİNE GELDİ
Ankara’daki üretim faaliyetlerinin sonraki önemli adresi Macunköy oldu. İrfan Şahinbaş Atölye Sahnesi 1990 yılında burada açıldı. Devlet Tiyatrolarının 2010 yılı faaliyet raporunda ise üretim sisteminin Macunköy’de toplandığı ve 17 atölyenin yılda 100’den fazla prodüksiyon için malzeme hazırlayabildiği bilgisi yer aldı.
Bugün Macunköy’deki atölyeler yalnızca Ankara sahnelerine değil, farklı şehirlerdeki Devlet Tiyatroları birimlerine de üretim desteği sağlıyor.
BİR KOSTÜMÜN ARKASINDA FARKLI USTALAR VAR
Macunköy’deki üretim tek bir terzihaneyle sınırlı değil. Kadın ve erkek terziler kıyafetleri hazırlarken kundura ustaları oyunlara özel ayakkabılar üretiyor. Şapka ve çiçek atölyeleri başlıkları ve süslemeleri, peruka bölümü ise saç ve sakal uygulamalarını tamamlıyor.
Boya, marangoz, demir, butafor ve aksesuar bölümleri de sahne tasarımlarının ihtiyaçlarını karşılıyor. Böylece bir kostüm, farklı uzmanlık alanlarının ortak çalışmasıyla ortaya çıkıyor.
KOSTÜMLERİN HAZIRLANMASI ÇİZİMLE BAŞLIYOR
Üretim sürecinde önce yönetmenin oyun için belirlediği yaklaşım doğrultusunda kostüm tasarımları hazırlanıyor. Karakterlerin dönemi, kişiliği ve sahnedeki görünümü dikkate alınarak çizimler yapılıyor. Ardından kumaş ve malzeme seçimi, kalıp çıkarma, dikim ve prova aşamalarına geçiliyor.
Oyuncunun üzerinde tamamlanan kostümün düğmesinden ayakkabısına, peruğundan şapkasına kadar ayrıntılar ayrı ayrı değerlendiriliyor. Sahne üzerinde kısa süre görülen bir kıyafet, arkasında uzun bir hazırlık süreci barındırıyor.
MACUNKÖY AYNI ZAMANDA TİYATRO ARŞİVİ GÖREVİ GÖRÜYOR
Atölyeler yalnızca yeni kostümlerin üretildiği yerler değil. Gösterimden kaldırılan oyunlarda kullanılan kıyafetler, kumaşlar ve aksesuarlar da burada muhafaza ediliyor. Geri dönüşüm çalışmaları sayesinde eski yapımlardan kalan malzemeler yeni prodüksiyonlarda yeniden değerlendirilebiliyor.
Macunköy, bu yönüyle Devlet Tiyatrolarının üretim merkezi olmasının yanı sıra sahne sanatlarının geçmişini koruyan önemli bir arşiv niteliği taşıyor.
