Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, Ankara'da düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi'nde dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın politikalarını öven Tokayev, Türkiye'nin uluslararası alandaki konumunun güçlendiğini söyledi. Rusya'nın TDT'ye gözlemci olarak katılmasının değerlendirilmesini isteyen Kazakistan lideri, teşkilatın askeri ittifaka dönüşmemesi gerektiğini belirtti. Tokayev ayrıca 2027-2031 dönemini kapsayan yeni stratejinin kabul edilmesi çağrısında bulundu.
TOKAYEV'DEN ERDOĞAN VE TÜRKİYE'YE ÖVGÜ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın ev sahipliğinde Beştepe Millet Sergi Salonu'nda düzenlenen zirvede konuşan Tokayev, Türkiye Cumhuriyeti'nin kuruluşunun 103. yıl dönümünü kutladı.
Türkiye'nin son yüzyılda uluslararası alanda önemli bir konuma ulaştığını belirten Tokayev, "100 yıldan fazla bir süre içerisinde Türkiye dünyanın en önemli ülkelerinden birisi haline geldi." ifadelerini kullandı.
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın politikalarına da değinen Kazakistan lideri, Türkiye'nin sosyoekonomik potansiyelinin geliştiğini ve bölgesel ile küresel ölçekte güçlü bir konuma ulaştığını söyledi.
Tokayev, Kazakistan'ın Türkiye'nin başarılarından memnuniyet duyduğunu belirterek iki ülkenin ortak tarih, kültür ve köklere sahip olduğunu vurguladı.
TOKAYEV'DEN TDT'YE RUSYA ÖNERİSİ
Zirvedeki konuşmasının dikkat çeken başlıklarından biri, Rusya'nın Türk Devletleri Teşkilatı ile ilişkilerinin geliştirilmesi oldu.
Tokayev, Rusya'nın TDT'ye katılımının veya gözlemci statüsü kazanmasının değerlendirilmesi gerektiğini belirtti.
Rusya ile Türk halkları arasındaki tarihsel ve kültürel bağlara işaret eden Kazakistan Cumhurbaşkanı, iki taraf arasında uzun yıllardır yakın ilişkiler bulunduğunu ifade etti.
Tokayev, Rusçadaki Türkçe kökenli kelimelere ve Türk dillerindeki Rusça etkisine dikkat çekerek Rusya'nın teşkilata dahil edilmesinin TDT'ye katkı sağlayabileceğini savundu.
Açıklama, Rusya'nın üyeliğinin kararlaştırıldığı anlamına gelmiyor. Tokayev'in sözleri, teşkilat bünyesinde değerlendirilmesini istediği bir öneri niteliği taşıyor.
TDT İÇİN 2027-2031 STRATEJİSİ ÇAĞRISI
Kazakistan Cumhurbaşkanı, Türk dünyasının ekonomik iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiğini belirterek yeni dönem stratejisine dikkat çekti.
Ülkesinin TDT üyeleriyle ticaret hacminin 2026 yılında 10 milyar dolara ulaştığını açıklayan Tokayev, bunun önceki yıla göre yaklaşık yüzde 40 artış anlamına geldiğini söyledi.
Tokayev, ekonomik ilişkilerdeki büyümenin sürdürülmesi için Türk Dünyası 2040 Vizyonu'nun uygulanmasının ve TDT'nin 2027-2031 stratejisinin kabul edilmesinin önemli olduğunu ifade etti.
Yeni stratejinin ticaret, yatırım, finansman, sanayi, tarım ve dijital teknolojiler gibi alanları kapsaması gerektiğini belirten Tokayev, Türk Yatırım Fonu'nun potansiyelinden daha fazla yararlanılması çağrısında bulundu.
Kazakistan lideri ayrıca gelecek yıl Türk dünyası iş forumunun Kazakistan'da düzenlenmesini önerdi.
ORTA KORİDOR VE YAPAY ZEKA İŞ BİRLİĞİ MASADA
Tokayev, Orta Doğu'daki gelişmelerin ve özellikle Hürmüz Boğazı çevresindeki sorunların uluslararası ticaret ve lojistik bağlantılarını olumsuz etkilediğini belirtti.
Trans-Hazar Uluslararası Taşıma Güzergahı'nın, diğer adıyla Orta Koridor'un geliştirilmesinin Türk dünyasının ekonomik bağlantıları açısından önemli olduğunu vurguladı.
Kazakistan'ın liman ve lojistik altyapısını modernize etmeye yönelik çalışmalar yürüttüğünü ifade eden Tokayev, dijital dönüşüme de değindi.
Kazakistan'ın yapay zeka alanında yatırımlar yaptığını belirten Cumhurbaşkanı, Astana'da Yapay Zeka Merkezi kurulduğunu ve uzman yetiştirmek amacıyla Kazak Yapay Zeka Araştırma Üniversitesinin açıldığını söyledi.
Tokayev, ülkesinin deneyimlerini diğer Türk devletleriyle paylaşmaya hazır olduğunu belirterek TDT bünyesinde Siber Güvenlik Konseyi kurulmasına yönelik çalışmaların hızlandırılmasını önerdi.
Kazakistan ile Azerbaycan arasındaki Trans-Hazar fiber optik iletişim hattının açıldığını da ifade eden Tokayev, diğer Türk devletlerinin projeye katılabileceğini dile getirdi.
"TDT ASKERİ İTTİFAK OLMAMALI"
Konuşmasında Türk Devletleri Teşkilatının gelecekteki yapısına da değinen Tokayev, teşkilatın askeri bir ittifaka dönüşmemesi gerektiği yönündeki görüşünü yineledi.
Daha önce Türkistan'da düzenlenen üst düzey toplantıda da aynı görüşü dile getirdiğini hatırlatan Kazakistan Cumhurbaşkanı, TDT'nin birlik, refah ve dayanışma temelinde faaliyet göstermesini istediklerini söyledi.
Teşkilatın son yıllarda faaliyet alanını genişlettiğini belirten Tokayev, kurumsal görevlerin ve önceliklerin netleştirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Üst düzeyde imzalanmış anlaşmalara bağlı kalınmasının önemini vurgulayarak görev süreleri ve yetki alanlarının anlaşmalara aykırı biçimde genişletilmemesi çağrısında bulundu.
Tokayev ayrıca Türk medeniyetlerinin ortak kültürel mirasının korunmasına yönelik anlaşmanın hızla imzalanmasını istedi.
Kazakistan Cumhurbaşkanı, TDT dönem başkanlığı süresince yaptığı çalışmalar dolayısıyla Azerbaycan'a teşekkür ederek dönem başkanlığını devralan Türkiye'ye başarı dileklerini iletti.
