ABD merkezli haber sitesi Axios, Trump yönetiminin İran ile savaş sonrasında Orta Doğu’da izleyeceği politikaya ilişkin yeni bir plan taslağı hazırladığını öne sürdü. İki ABD’li yetkili ve konu hakkında bilgi sahibi iki kaynağa dayandırılan habere göre Washington, İran’ın bölgesel etkisini sınırlamayı ve İsrail’in komşuları ile ilişkilerinde yeni bir normalleşme süreci başlatmayı hedefliyor.
TRUMP YÖNETİMİ SAVAŞ SONRASI İÇİN YENİ STRATEJİ HAZIRLIYOR
Axios’un aktardığı bilgilere göre plan henüz ilk aşamada bulunuyor. Ancak hazırlanan taslağın, Trump’ın görev süresinin kalan iki yılında ABD’nin Orta Doğu politikasına yön vermesi hedefleniyor. Planın hazırlanmasında İsrail’de 27 Ekim’de yapılması planlanan parlamento seçimleri ile ABD’de kasım ayında yapılması beklenen ara seçimlerin de dikkate alındığı öne sürüldü. ABD’li yetkililere göre çalışmalar, Trump yönetimindeki üst düzey siyasi kadrolar ve çeşitli kurumlar tarafından yürütülüyor. Trump’ın son haftalarda üst düzey danışmanlarıyla planı görüşmek üzere iki toplantı yaptığı ve farklı seçeneklerin masaya yatırıldığı iddia edildi. Axios, Trump’ın özel görüşmelerinde İran ile savaşın ardından Orta Doğu’da "çok daha büyük bir şey" üzerinde çalıştığını söylediğini öne sürdü. Trump yönetiminin savaş sonrasına ilişkin planının kapsamının henüz kesinleşmediği aktarılırken, Beyaz Saray iddialarla ilgili herhangi bir açıklama yapmadı. Hazırlanan stratejinin üç temel unsur etrafında şekillendirilmesinin değerlendirildiği bildirildi.
İLK HEDEF İRAN’IN BÖLGESEL ETKİSİNİ SINIRLAMAK
Planın ilk ayağında, İran’ın bölgedeki etkisini kısıtlamaya yönelik yeni bir bölgesel uyum oluşturulması bulunuyor. Bu kapsamda ABD’nin bölgedeki müttefikleri arasında, Washington’ın garantörlüğünde bir yapı kurulmasının değerlendirildiği aktarıldı. Böylece İran’ın bölgesel nüfuzunun sınırlandırılması ve ABD’nin bölgedeki müttefikleri arasındaki koordinasyonun güçlendirilmesinin amaçlandığı öne sürüldü. Ancak kaynaklar, bölgedeki tüm ABD müttefiklerinin söz konusu plana destek verip vermeyeceğinin henüz net olmadığını belirtti.
Stratejinin ikinci ayağında ise Gazze planının bir sonraki aşamasının güvence altına alınması bulunuyor. Kaynaklara göre Trump yönetimi, İsrail ile Suriye arasında bir güvenlik anlaşmasına varılmasını ve İsrail-Lübnan arasındaki anlaşmanın uygulanmasını da plan kapsamında değerlendiriyor. Bu adımlarla, 7 Ekim 2023'te başlayan Gazze savaşı sonrasında ortaya çıkan bölgesel krizin sona erdirilmesine yönelik ortak bir sürecin oluşturulmasının hedeflendiği öne sürüldü.
İBRAHİM ANLAŞMALARI GENİŞLETİLECEK, SUUDİ ARABİSTAN DOSYASI ÖNE ÇIKACAK
Planın üçüncü ayağında ise İbrahim Anlaşmaları’nın genişletilmesi yer alıyor. Axios’un kaynaklarına göre Trump yönetimi, İsrail ile Suudi Arabistan arasında bir normalleşme anlaşmasına ulaşılmasını da stratejinin önemli hedeflerinden biri olarak değerlendiriyor. Bu adımın hayata geçirilmesi halinde İsrail’in bölgedeki diplomatik ilişkilerinin daha geniş bir çerçeveye taşınmasının amaçlandığı iddia edildi.
TRUMP, İSRAİL’DEKİ SEÇİM SONUCUNU BEKLEMEDEN HAREKETE GEÇEBİLİR
Haberde, Trump yönetiminin 27 Ekim’de yapılacak İsrail seçimlerinin ardından kurulacak hükümetin savaş sonrası strateji kapsamında ABD ile işbirliğine hazır olmasını umduğu belirtildi. Ancak bazı ABD’li yetkililerin, Trump’ın seçim sonucundan bağımsız şekilde planı hayata geçirmek için çaba göstereceğini ifade ettiği aktarıldı. İsrail’de seçimlerin siyasi bir çıkmazla sonuçlanması durumunda dahi stratejinin uygulanmasının hedeflendiği öne sürüldü. Süreç hakkında bilgi sahibi bir kaynak, planın tamamlanmasının birkaç hafta daha sürebileceğini belirtti. Kaynak, taslağın henüz son halini almadığını vurgulayarak, "Üzerinde çalışıyorlar ancak henüz tamamlanmış değil. Buradaki fikir, bölgedeki pek çok unsuru birbiriyle ilişkilendirmek ve savaşın ardından bölgesel bir uyumun nasıl oluşturulacağını ortaya koymak. Ancak bölgedeki tüm ABD müttefiklerinin bu planı destekleyip desteklemeyeceği henüz net değil" ifadelerini kullandı.
Trump yönetiminin üzerinde çalıştığı belirtilen taslağın, İran’ın çevrelenmesinden Gazze sürecine, İsrail-Suriye ve İsrail-Lübnan dosyalarından Suudi Arabistan ile normalleşme ihtimaline kadar Orta Doğu’daki birçok başlığı aynı strateji altında toplamayı hedeflediği öne sürüldü.
