Türkiye'nin seçim takvimi yeniden gündemin ilk sıralarına taşındı. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı Mehmet Uçum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden adaylığı, seçimlerin öne alınması ve Meclis'in alacağı karar hakkında önemli değerlendirmelerde bulundu. CNN Türk'te Tarafsız Bölge programına katılan Uçum, seçimlerin 2028 yılının Mart veya Nisan ayında yapılmasının öngörülebileceğini belirtirken, daha önce 16 Nisan 2028 tarihini önerdiğini açıkladı.
SEÇİM İÇİN 16 NİSAN 2028 ÖNERİSİ
Seçim tarihi konusunda daha önce de açıklamalarda bulunduğunu hatırlatan Mehmet Uçum, 16 Nisan 2028 tarihini özellikle önerdiğini söyledi. Bu tarihin tercih edilmesinin arkasında ise Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'ne geçiş sürecinin yıl dönümü bulunuyor. Uçum, önerisinin gerekçesini şu sözlerle anlattı:
"Ben daha ötesini söyleyeyim daha önce hatta seçimin 16 Nisan 2028 tarihinde yapılması önerisinde bulundum. Neden 16 Nisan dedim? Çünkü Türkiye'de Başkanlık Sistemi'ne geçiş referandumunun yıl dönümü. 16 Nisan 2017 yılında Türkiye Başkanlık Sistemi'ne halk oylamasıyla geçti. Bunun uygulaması da 2018 seçimleriyle oldu. Meclis 16 Nisan 2028'de seçimin yapılmasına karar verirse bunun sembolik bir değerinin olacağını da söyledim. Dolayısıyla sadece Mart ya da Nisan'da olması büyük ölçüde netleşti demedim, spesifik bir tarih verdim."
SEÇİMLER MART VEYA NİSAN 2028'DE YAPILABİLİR
Seçim takvimine ilişkin değerlendirmesinde siyasi, hukuki ve karar boyutlarına dikkat çeken Uçum, Meclis'teki siyasi partilerin açıklamalarının da seçim tarihi bakımından önem taşıdığını ifade etti. AK Parti'nin olağan seçim tarihine en yakın zamanda seçim yapılmasına ilişkin açıklamalarını hatırlatan Uçum, MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin de benzer yönde değerlendirmelerde bulunduğunu söyledi. Bahçeli'nin, 16 Nisan 2028 önerisine ilişkin daha önce yaptığı açıklamayı hatırlatan Uçum, şu ifadeleri aktardı:
"Değerli büyüğümüz Sayın Bahçeli, hatta 16 Nisan 2028 tarihini ben önerdiğimde kendisine sorulan bir soruda şöyle cevap verdi; Cumhurbaşkanı Danışmanımızın söylediğiyle seçimlerin zamanında yapılması arasında saat farkı bile yoktur dedi."
Uçum, CHP Genel Başkanı Özgür Özel'in de Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden aday olması halinde kendisiyle sandıkta yarışmak istediklerini söylediğini hatırlattı. DEM Parti'nin ise seçimlerin mutlaka olağan tarihinde yapılması yönünde bir irade ortaya koymadığını ifade etti. Bu değerlendirmeler üzerinden seçimlerin zamanlamasına ilişkin siyasi bir çerçeve çizen Uçum, şöyle konuştu:
"Şimdi Meclis iradesinin büyük çoğunluğunu oluşturan partiler seçimlerin zamanına yakın bir tarihte yapılması konusunda bir irade ortaya koymuşsa bunun siyasi okuması nedir? Siyasi iradenin bu yönde teşkil edebileceği şeklinde bir öngörü yapıyorsunuz."
ERDOĞAN'IN YENİDEN ADAYLIĞI İÇİN 7 MAYIS DETAYI
Mehmet Uçum'un açıklamalarında en dikkat çeken başlıklardan biri de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın yeniden adaylığı oldu. Erdoğan'ın bir kez daha aday olmasının Türkiye'nin lehine olduğunu savunduğunu belirten Uçum, Cumhurbaşkanı'nın sahip olduğu birikimden yararlanılması gerektiğini söyledi. Uçum, Erdoğan'ın siyasi ve diplomatik tecrübesine dikkat çekerek şu ifadeleri kullandı:
"İkincisi ve en önemlisi biz Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın bir kez daha aday olmasının Türkiye'nin lehine bir durum olduğunu iddia ediyoruz başından itibaren. 2024 Ekim'inden itibaren mütemadiyen söylüyorum. Hatta diyorum ki, bana göre öyle, Cumhurbaşkanımız bizim ulusal değerimize dönüştü milli servetimize dönüştü. Hem birikimi itibariyle hem ilişki yönetimi itibariyle hem Türkiye'nin gelecek perspektifi itibariyle bu birikimden yararlanmamız lazım."
Erdoğan'ın yeniden aday olabilmesi için Anayasa'daki istisnai düzenlemeye işaret eden Uçum, Meclis'in seçimlerin yenilenmesine karar vermesi halinde Cumhurbaşkanı'na ikinci döneminde yeniden adaylık imkanının doğabileceğini dile getirdi. Uçum, bu kapsamda seçimlerin 7 Mayıs 2028'den önce yapılması gerektiğini belirterek şunları söyledi:
"Nihayetinde kendisi karar verir buna ama eğer bir Cumhurbaşkanı ikinci döneminde Meclis seçimlerin yenilenmesi kararı alırsa son kez istisnai olarak görev başındaki Cumhurbaşkanı'na adaylık imkanı geliyor. Dolayısıyla Cumhurbaşkanımızın aday olma imkanı için de seçimlerin 7 Mayıs 2028'den önce yapılacağı, yapılması gerektiği de açık."
"SEÇİMLERİN 2028'DE EN YAKIN TARİHTE YAPILACAĞI NETLEŞTİ"
Seçimlerin hangi tarihte yapılacağına ilişkin değerlendirmesini yineleyen Uçum, Mart ve Nisan 2028 seçeneklerini öne çıkardı. Uçum, "Bu olgular ışığında kim bu değerlendirmeyi yaparsa yapsın seçimlerin 2028'de en yakın tarihte o en yakın tarih de Mart ve Nisan olarak öngörülebilir yapılacağının büyük ölçüde netleştiğini söyleyebilirim" dedi. Ancak seçimlerin yenilenmesine ilişkin nihai kararın Meclis'e ait olduğunu vurgulayan Uçum, Anayasa'daki düzenlemeye dikkat çekti.
"Seçimlerin yenilenmesi kararını alacak olan Meclis" diyen Uçum, seçim tarihinin belirlenmesinde karar merciinin Meclis olduğunu ifade etti.
"BİR HAFTA ÖNCEYE ALMANIN HUKUKİ ENGELİ YOK"
Uçum, seçimlerin olağan tarihinden önce yapılması ile erken seçim kavramlarının birbirinden farklı olduğunu savundu. 2023 seçimlerinin de olağan takviminden yaklaşık beş hafta önce gerçekleştirildiğini hatırlatan Uçum, bu durumun erken seçim olarak değerlendirilmediğini belirtti. Seçimlerin öne alınmasının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden adaylığına imkan sağlanması bakımından ele alındığını ifade eden Uçum, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Öne alınmış seçim meselesi ile erken seçim biraz farklı. 2023 seçimini ne zaman yaptık? İlk seçimi 14 Mayıs'ta yaptık, olağan tarihi neydi 18 Haziran'dı. 5 hafta öne çekilen bir seçim oldu. Kimse ona erken seçim de demedi. Çünkü erken seçim kabulü Parlamenter Sistem'den kaynaklanan ekonomik süreçlerden, siyasi krizlerden, uyumsuzluklardan, koalisyonların bozulmasından kaynaklanan bir sorunu çözmek üzere atılmış bir adım. Burada ise bir imkan yaratmakla ilgili, Cumhurbaşkanımıza bir adaylık sağlamakla ilgili seçimlerin öne alınmasıyla ilgili bir değerlendirme var."
Seçimlerin bir hafta öne alınmasının da hukuken mümkün olduğunu belirten Uçum, "Bir hafta öncesine almanın da hukuki engeli yok" ifadelerini kullandı.
"500 CİVARINDA MİLLETVEKİLİ DESTEK VEREBİLİR"
Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın yeniden adaylığının önünü kesecek bir siyasi tutumun Meclis'teki partiler açısından savunulabilir olmadığını ileri süren Uçum, seçimlerin yenilenmesi kararına ilişkin milletvekili desteği konusunda da dikkat çeken bir tahminde bulundu. Uçum, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:
"Buradaki en kritik nokta şu. Cumhurbaşkanımızın adaylığının önünü kesecek şekilde bir siyaset Meclis'teki hiçbir parti açısından savunabilir bir şey değil. Çünkü 25 yıldır sandıkta yenmek istiyorlar. Sen demokratik rekabette kendine inanıyorsan, yeneceğini düşünüyorsan Cumhurbaşkanımızın önünü kesmezsin. Seçimlerin yenilenmesi kararı gündeme geldiğine ben 500 civarında bir milletvekilinin bile buna destek verebileceğini öngörüyorum."
"TÜRKİYE PARLAMENTER SİSTEME DÖNEMEZ"
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin geleceğine ilişkin de konuşan Mehmet Uçum, mevcut sistemin geliştirilmesi gerektiğini ifade etti. Meclis'in daha güçlü ve aktif hale gelebileceğini belirten Uçum, "Meclis çok daha güçlü ve aktif hale gelebilir" dedi.
Uçum'un açıklamalarında öne çıkan bir diğer başlık ise parlamenter sisteme dönüş tartışması oldu. Cumhurbaşkanı Başdanışmanı, "Türkiye parlamenter sisteme dönemez" ifadesini kullandı.
