Kamu yatırımlarının hangi finansman yöntemiyle hayata geçirildiğine bakılmaksızın, stratejik planlarda ortaya konulan hedeflerle uyumlu olması esas alınacak. Yatırım programına yalnızca ekonomik açıdan uygulanabilirliği bulunan projelerin sunulması gerekecek.
Kamu-özel iş birliği (KÖİ) modeli ise kamu kaynaklarıyla yürütülen yatırımlara kıyasla harcama açısından daha etkin sonuç verdiği durumlarda tercih edilecek.
KÖİ kapsamında gerçekleştirilmesi amacıyla Cumhurbaşkanlığı yetkisine sunulacak projeler için ön yapılabilirlik raporu hazırlanacak. Bu raporda projenin teknik, finansal, ekonomik, sosyal ve hukuki açıdan uygulanabilirliği değerlendirilecek. Ayrıca öngörülen katkı payları, doğrudan ödemeler ve garantiler ile projeye ilişkin riskler ve harcama-getiri analizi de raporda yer alacak.
Mevzuatın gerektirdiği projelerde, teklif aşamasından önce “ÇED Olumlu” belgesi veya “ÇED Gerekli Değildir” kararının alınması şartı aranacak. KÖİ projeleri de dahil olmak üzere kamu yatırımlarında yerli malı ve ürünlerin kullanımına öncelik verilecek.
YENİ PROJELER ERİŞİLEBİLİRLİK STANDARTLARINA UYACAK
İdareler, 2027-2029 döneminde kamu yatırım projelerinin planlama ve uygulama süreçlerini kadınların toplumdaki konumunu güçlendirecek yaklaşımları dikkate alarak yürütecek.
Engelliler Kanunu kapsamında yeni yatırım projelerinin erişilebilirlik standartlarına uygun şekilde tasarlanması sağlanacak. Mevcut projelerin de engellilerin kullanımına uygun hale getirilmesi gözetilecek ve ilgili standartlara uyulacak.
Kamu yatırımlarının hazırlanması ve uygulanması sırasında iş sağlığı ve güvenliği de öncelikli olarak dikkate alınacak.
Finansal kiralama yoluyla gerçekleştirilen yatırımlarda yalnızca finans tipi kiralamalar kamu yatırım programına dahil edilecek. Finans tipi kiralamaya konu yatırım malının toplam bedeli, kiralamanın başladığı yılın programında o yıla ait ödenek olarak gösterilecek. Sonraki yıllarda ise bu yatırım için ayrıca ödenek ayrılmayacak.
Kiralamanın başladığı yıl kuruluşun yatırım bütçesinden nakit ödeme yapılmasa da yatırım malının kuruluşun sabit sermaye stokuna dahil edildiğinin gösterilmesi amaçlanacak. Faaliyet tipi finansal kiralama yatırımları ise kamu yatırım programlarında yer almayacak.
ÖZELLEŞTİRME KAPSAMINDAKİ KURULUŞLARA YENİ DÜZEN
Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar, 2027-2029 dönemi yatırım tekliflerini özelleştirme programıyla uyumlu şekilde hazırlayacak. Özellikle yeni başlanacak projeler ve yapılması planlanan ihaleler dikkate alınacak.
Kuruluşların hazırladığı teklifler, özelleştirme programına uygunluk açısından değerlendirildikten sonra Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderilecek.
Yatırım projeleri Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen kuruluşlar ise tekliflerini ilgili Bakanlığın görüşünü alarak Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına iletecek.
Kuruluşların TOKİ veya özel yükleniciler aracılığıyla arsa ya da diğer taşınmazları karşılığında yaptırarak edineceği bina ve tesisler projelendirildikten sonra kamu yatırım programına sunulacak.
Arsa karşılığı yapılması planlanan projeler, proje tutarı ve diğer parametreleriyle kamu yatırım programında toplam yatırım tutarına dahil edilmeden gösterilecek. Harcama ve ödenekler ise bu kapsama alınmayacak.
Bölge Kalkınma İdareleri, eylem planlarında yer alan yatırımlara ilişkin teklifleri ilgili kurum ve kuruluşlarla koordinasyon içinde hazırlayıp önceliklendirecek. Hazırlanan teklifler, ilgili kurumlarla birlikte Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığına gönderilecek.
Valilikler ise kamu kuruluşlarının yatırım projelerine ilişkin tekliflerini, il koordinasyon kurullarında oluşturulan görüşlerle birlikte doğrudan ilgili yatırımcı kuruluşlara iletecek.
