Yurt Dışına Gidecekler Dikkat: Şengen Giriş-Çıkışları Dijitalleşiyor

Avrupa Birliği, 12 Ekim’den itibaren Şengen Bölgesi'ne giriş-çıkışları dijitalleştiriyor. Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi (EES) ile tüm seyahat bilgileri biyometrik verilerle birlikte kayıt altına alınacak. Yurt dışına seyahat edecek Türkiye vatandaşlarını yakından ilgilendiren önemli bir uygulama başlıyor. Avrupa Birliği, Şengen Bölgesi'ne giriş yapan AB dışı ülke vatandaşlarının tüm geçişlerini elektronik ortamda takip edecek Elektronik Giriş-Çıkış Sistemi’ni (EES) 12 Ekim itibarıyla devreye alıyor. Uygulama ilk etapta 6 ay boyunca kademeli olarak 29 ülkede başlatılacak ve 10 Nisan 2026’da tamamen operasyonel hâle gelecek.

Giriş-Çıkışlar Dijital Takibe Alınacak

İktisadi Kalkınma Vakfı (İKV) Başkanı Ayhan Zeytinoğlu, yaptığı açıklamada EES sisteminin başta kimlik sahteciliğini önleme, vize süresini aşanları tespit etme ve güvenliği artırma gibi amaçlar taşıdığını belirtti. Artık pasaport, seyahat tarihi, uçuş bilgileri ve biyometrik veriler elektronik ortamda kayıt altına alınacak. Bu sistem; kısa süreli vize sahiplerini, vize serbestisi olan ülkelerden gelenleri ve göçmenleri kapsayacak. Türkiye’den seyahat eden vatandaşlar da bu sistemin bir parçası olacak.

Yüz Taraması ve Parmak İzi Zorunluluğu

Zeytinoğlu’nun açıklamasına göre, sistemin tümüyle uygulanmasıyla birlikte pasaport damgalama işlemi ortadan kalkacak ve süreç tamamen dijital hale gelecek. Kısa süreli vizeyle gelenler: Yalnızca yüz imajı sisteme kaydedilecek (parmak izi zaten vize başvurusunda alınmış olacak). Vizesiz girenler (vize serbestisi olan ülkeler): Yüz görüntüsü ve dört parmak izi alınacak. 12 yaş altı çocuklardan parmak izi alınmayacak.

Self Servis Geçişler Yaygınlaşacak

EES sayesinde havaalanlarında biyometrik pasaportla self-servis geçiş sistemi yaygınlaştırılacak. Bu sistemde yolcular, giriş bilgilerini cihazlar aracılığıyla önceden yükleyecek. Ardından, sınır memuru bilgileri sistemden görerek nihai kararı verecek. Yani EES sistemi sayesinde kuyruklar azalsa da, sınır geçişlerinde son onay yine pasaport görevlisinde olacak. Bu nedenle sistemin tamamen otomatik işlemesi için zaman gerektiği vurgulanıyor.

Amaç: Güvenlik, Hız, Şeffaflık

AB yetkilileri, EES ile özellikle kimlik sahteciliği, yasa dışı kalışlar ve organize suçlar konusunda etkin mücadele hedefliyor. Sistem sayesinde bireylerin her giriş-çıkışı kronolojik ve dijital olarak kayıt altına alınacak. Bu kayıtlar sayesinde vize süresini aşan kişilerin tespiti kolaylaşacak ve hukuki yaptırımlar hızlanacak. Özellikle kısa süreli turistik vizelerde yaşanan suistimallerin önüne geçilmesi planlanıyor.

Türkiye’yi de Yakından İlgilendiriyor

Türkiye vatandaşları, Şengen Bölgesi’ne seyahat ederken vize aldıkları için sisteme dâhil olacaklar. Ancak Zeytinoğlu, vize serbestisi sürecinin canlandırılması durumunda Türkiye’nin de bazı yeni yükümlülüklerle karşılaşabileceğini belirtiyor. AB ile Türkiye arasında vize serbestisi anlaşmasının tamamlanabilmesi için halen karşılanması gereken 6 kriter bulunduğuna dikkat çekiliyor. Bu kriterler yerine getirildiğinde Türkiye vatandaşları da vizesiz seyahat hakkı elde edebilir; ancak bu durumda daha kapsamlı biyometrik veri paylaşımı zorunlu hale gelecek.