15 yaşını doldurmamış çocuklara sosyal medya yasağı yarın, 1 Kasım 2026'da yürürlüğe giriyor. Bu tarihten itibaren platformlar 15 yaş altındaki kullanıcılara hesap açamayacak. Mevcut hesaplar hemen kapanmayacak, platformların bu hesapları doğrulamak için 31 Mart 2027'ye kadar süresi var.
SOSYAL MEDYA YASAĞI NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Yasak 1 Kasım Pazar günü başlıyor. Siber Güvenlik Başkanlığı'nın hazırladığı "Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik" 10 Ekim'de Resmi Gazete'de yayımlanmıştı. Düzenleme, 5651 sayılı İnternet Kanunu'nda Nisan ayında yapılan değişikliğe dayanıyor. Kurallar Türkiye'den erişilen yurt içi ve yurt dışındaki sosyal medya platformlarını kapsıyor.
MEVCUT HESAPLAR KAPANACAK MI?
1 Kasım'dan önce açılmış hesaplar ilk günden kapatılmayacak. Platformların bu hesapları 31 Mart 2027'ye kadar en az bir kez e-Devlet üzerinden doğrulatması gerekiyor. Doğrulama sonunda 15 yaşından küçük olduğu anlaşılan kullanıcıların hesapları kapatılacak, doğrulama yapılmayan hesaplar için de aynı işlem uygulanacak.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, 31 Mart'a kadar geçiş sürecinin süreceğini, bu tarihten sonra yalnızca bakanlığın verdiği belirteçlerle giriş yapılabileceğini açıkladı. Hesapların kapanacağı iddiasıyla gönderilen mesajlara karşı dolandırıcılık uyarısı da yapılmıştı. Doğrulama yalnızca platformun yönlendirdiği e-Devlet ekranı üzerinden yapılıyor.
E-DEVLET YAŞ DOĞRULAMASI NASIL YAPILACAK?
Sosyal medyada ilk kez hesap açmak isteyen kullanıcı e-Devlet'e yönlendirilecek. Kullanıcı e-Devlet üzerinden dijital bir kod alacak ve bu kodla platformda hesap açabilecek. Koda yalnızca kullanıcının 15 ve 18 yaşını doldurup doldurmadığı bilgisi yazılıyor, isim ve kimlik bilgisi platformla paylaşılmıyor.
Doğrulama hesap açılışıyla bitmiyor. Göktaş'ın açıklamasına göre platformlar kullanım sırasında da kendi yöntemleriyle kullanıcının yaşını tahmin etmeye devam edecek. Bir hesabı 15 yaş altındaki bir çocuğun kullandığından şüphelenilirse hesap geçici olarak askıya alınacak ve kullanıcı yeniden e-Devlet doğrulamasına yönlendirilecek.
15-18 YAŞ ARASINDA NELER DEĞİŞİYOR?
15 yaşını dolduran ama 18 yaşından küçük kullanıcılar sosyal medyayı kullanmaya devam edecek, ancak hesaplarına çocuklara özgü kurallar uygulanacak:
- Hesap varsayılan olarak gizli açılacak.
- Canlı yayın açılamayacak, kişiselleştirilmiş reklam gösterilmeyecek.
- İçerikler sonsuz kaydırma ve otomatik oynatma ile sunulmayacak.
- Çocuk yalnızca takip ettiği hesaplardan mesaj alabilecek, mesajlarda "görüldü" bilgisi kapalı olacak.
- Takipçi ve takip edilen listelerini başka kullanıcılar göremeyecek.
Göktaş ayrıca bu yaş grubundaki hesaplarda ekran kaydı alınamayacağını söyledi.
VELİ ONAYIYLA HESAP AÇILABİLİR Mİ?
Hayır. Yönetmelik 15 yaşını doldurmamış çocuklara hizmet sunulmasını tamamen yasaklıyor ve veli onayıyla işleyen bir istisna içermiyor. Yasak çocuğa ya da aileye değil platformlara yönelik. Hukukçuların değerlendirmesine göre kanunda ve yönetmelikte çocuğa veya ebeveyne yönelik bir ceza hükmü bulunmuyor.
KURALLARA UYMAYAN PLATFORMA NE OLACAK?
Kurallara uymayan platformlara 5651 sayılı Kanun kapsamında kademeli yaptırımlar uygulanacak. Kanundaki düzenlemeye göre ilk aşamada platformun bir önceki yıldaki küresel cirosunun yüzde 3'üne kadar idari para cezası veriliyor. Uyum sağlanmazsa Türkiye'deki şirketlerin platforma reklam vermesi yasaklanabiliyor, ardından mahkeme kararıyla internet bant genişliği önce yüzde 50, sonra yüzde 90'a kadar daraltılabiliyor.
