Avrupa Birliği ve Hindistan, 27 Ocak tarihinde Yeni Delhi'de düzenlenen 16. AB-Hindistan Zirvesi'nde, küresel ekonomik üretimin yaklaşık dörtte birini içeren uzun süredir devam eden serbest ticaret anlaşmasını resmen duyurdu. Yaklaşık 19 yıldır süren ve zorlu müzakereler içeren bu anlaşma, küresel ticaret dengelerinin yeniden şekillendiği kritik bir dönemde "tarihi bir adım" olarak tanımlandı.
ABD'nin eski Başkanı Donald Trump döneminde uygulanan yüksek gümrük tarifelerine karşı stratejik bir hamle olarak nitelenen bu anlaşma, Hindistan Başbakanı Narendra Modi tarafından "hem ülkesinde hem de Avrupa'da yaklaşık 2 milyar kişiye sunduğu devasa fırsatlar nedeniyle tüm anlaşmaların anası" olarak belirtildi. Modi, "Bu sadece bir ticaret anlaşması değil, ortak refah için yeni bir yol haritasıdır" ifadeleriyle anlaşmanın önemini vurguladı.
KORUMACI POLİTİKALARA KARŞI 'AVRUPA MODELİ'
Müzakerelerin sonuçlanmasında ABD'nin Hindistan'a yönelik gümrük vergisi tehditleri ile Çin'in küresel tedarik zincirleri üzerindeki baskın rolünün etkili olduğu belirtiliyor. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, anlaşmanın, kurallara dayalı işbirliğinin hala güçlü sonuçlar doğurduğuna dair evrensel bir mesaj olduğunu ve bunun korumacı politikalara karşı bir "Avrupa modeli" oluşturduğunu ifade etti. Von der Leyen, "AB ve Hindistan, dünyanın en büyük demokrasileri arasında ortaklığı derinleştiriyor ve iki milyar kişilik ekonomik olarak kazanacakları bir serbest ticaret bölgesi ortaya çıkarıyoruz" dedi.
Anlaşma kapsamında AB menşeli ürünlerin %96,6’sında gümrük vergileri ya tamamen kaldırılacak ya da sembolik seviyelere indirilerek Avrupalı şirketlerin yılda yaklaşık 4 milyar avro gümrük tasarrufu yapması sağlanacak. AB'nin Hindistan'a ihracatının 2032’ye kadar iki katına çıkarılması hedefleniyor.
YÜZDE 110'LUK GÜMRÜK VERGİSİ YÜZDE 10'A DÜŞÜRÜLDÜ
Otomotiv sektöründe Hindistan’daki en yüksek engel olan yüzde 110’luk gümrük vergisi kademeli olarak yüzde 10’a düşürülecek ve yıllık 250 bin araçlık kota ile yerli üreticinin korunması sağlanacak. Bu durum, Mercedes-Benz, BMW ve Volkswagen gibi büyük Alman otomotiv şirketlerinin pazar payını artırma olanağı sunabilir. Ayrıca makine ve kimyasallara uygulanan yüzde 44’e varan vergilerin büyük kısmı kaldırılırken kalan vergilerin 10 yıl içinde sıfırlanması planlanıyor.
AB şaraplarında %150 olan vergi %20’ye, birada %50 olan vergi de önemli derecede düşürülürken, zeytinyağı vergisi 5 yıl içinde tamamen kaldırılacak. Uçak ve uzay sanayilerinde de vergiler 10 yıl içinde (çoğunlukla 5 yıl içinde) sıfıra indirilecek. Tarım ve gıda ürünlerinde ise %36’nın üzerindeki ortalama gümrük vergileri kaldırılırken, sığır eti, tavuk eti, pirinç ve şeker gibi hassas ürünler anlaşma dışında kalacak. Hindistan’dan yapılacak ithalat, AB’nin sıkı sağlık ve gıda güvenliği standartlarına tabi olmaya devam edecek.
AVRUPA'DAKİ İŞ GÜCÜ AÇIĞINA DA ÇÖZÜM BULUNACAK
Anlaşma, sosyal ve ekonomik boyutunda "mobilite çerçeve anlaşması" ile Avrupa’daki iş gücü açığına çözüm üretmeyi hedefliyor. Bu kapsamda özellikle Almanya gibi iş gücü ihtiyacı olan AB ülkelerine, Hintli uzmanların göçünün kolaylaştırılması amaçlanıyor. Vize süreçlerinde bürokratik engeller azaltılarak, merkezi temas noktaları kurulacak.
Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün (IfW) analizine göre, anlaşma her iki tarafın gayri safi yurtiçi hasılasını yıllık %0,13 artıracak. 2024-2025 döneminde 136 milyar dolara ulaşan ikili ticaret hacminin 2030’da 200 milyar dolar seviyesini aşması bekleniyor. Anlaşmanın tam yürürlüğe girmesi için 5-6 ay içinde yasal incelemelerin tamamlanması ve Avrupa Parlamentosu’nun onayı gerekecek. Uygulamanın 2026 sonuna kadar tam kapasiteyle başlaması hedefleniyor.
YENİ BİR GÜVENLİK VE SAVUNMA ORTAKLIĞI KURULACAK
Zirvede ayrıca AB ve Hindistan arasında yeni bir güvenlik ve savunma ortaklığı kurulması kararlaştırıldı. Bu ortaklık ile AB’nin, Hindistan’ın uzun süredir Rusya ile sürdürdüğü askeri ilişkileri hafifletmeyi amaçladığı ifade edildi. Çin’in "Kuşak ve Yol" girişimine alternatif infrastructure projelerinin hızlandırılması konusunda da taraflar anlaştı.
Müzakerelerin tamamlanmasında ABD’nin jeopolitik baskısının belirleyici olduğu vurgulanıyor. AB ve Hindistan, 27 Ocak 2026'da imzalanan serbest ticaret anlaşmasının kapsamındaki tarife indirimlerinin sınırlı olması, müzakerelerin tamamen başarısız olma riski ve ABD’nin politik baskısından kaynaklanıyor. IfW analizlerinde, anlaşmanın gerçekleşmesinin, ticari hedeflerin önüne geçen jeopolitik dinamiklere bağlı olduğuna işaret edildi.
Ticaret görüşmeleri 2007’de başlamış ancak aşırı talepler yüzünden 2013’te durmuş, 2022’de yeniden başlamıştı. 2023 sonu hedeflenen tamamlanmanın beklenenden zor geçmesi nedeniyle geciktiği aktarılıyor. Avrupalı yetkililer, tam piyasa liberalizasyonu taleplerinden vazgeçerek sınırlı tarifelerle anlaşmayı sağlamaya yöneldi. 2025 başlarında müzakerelerin hız kazanmasında ABD’deki siyasi ortamın etkili olduğu belirtiliyor. Özellikle Hindistan’ın Trump yönetiminin yüzde 50’ye varan ceza tarifelerine maruz kalması hızlandırıcı faktör oldu. Von der Leyen ile Modi, Şubat 2025’te bir araya gelerek görüşmeleri hızla sonuçlandırma kararı aldı. Uzmanlar, bu siyasi iradenin hem ticari tavizlere kapı açtığını hem de Çin’e alternatif tedarik zincirleri oluşturma hedefi taşıdığını belirtiyor.
