21 Haziran’da Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi başlarken, Türkiye’de yılın en uzun gündüzü yaşanıyor. Güneş ışınlarının Yengeç Dönencesi’ne dik geldiği bu tarih, ekinoks değil yaz gündönümü olarak tanımlanıyor. Peki 21 Haziran’da hangi astronomik olay yaşanıyor, Türkiye’de en uzun gündüz hangi ilde görülüyor ve yaz gündönümünün özellikleri neler?
21 HAZİRAN YAZ GÜN DÖNÜMÜNDE NE OLUR?
21 Haziran’da Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki hareketi nedeniyle Kuzey Yarım Küre, Güneş’e en fazla dönük konuma ulaşıyor. Bu tarihte Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne dik açıyla düşüyor. Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi başlarken, yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesi yaşanıyor. Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat boyunca gündüz görülürken, Güney Yarım Küre’de ise kış mevsimi başlıyor ve en uzun gece yaşanıyor. 21 Haziran’ın ardından Kuzey Yarım Küre’de gündüz süreleri kısalmaya, geceler ise uzamaya başlıyor.
21 HAZİRAN’DA TÜRKİYE’DE EN UZUN GÜNDÜZ NEREDE YAŞANACAK?
Türkiye, Kuzey Yarım Küre’de yer aldığı için 21 Haziran’da ülke genelinde gündüz süresi yıl ortalamasının üzerine çıkıyor. Ancak en uzun gündüz, Türkiye’nin kuzeyinde bulunan illerde yaşanıyor. Karadeniz’in kuzey kesimlerinde yer alan Sinop ve çevresi, 21 Haziran’da Türkiye’de gündüz süresinin en uzun olduğu bölgeler arasında bulunuyor. Bunun nedeni, kuzeye gidildikçe enlem değerinin artması ve yaz gündönümünde Güneş’in ufkun üzerinde daha uzun süre kalması olarak gösteriliyor.
21 Haziran’da Sinop’ta gündüz süresi yaklaşık 15 saate yaklaşıyor. Türkiye’nin güney kesimlerinde de gündüz süresi uzasa da kuzey illerine göre birkaç dakika daha kısa sürüyor.
YAZ GÜN DÖNÜMÜNÜN ÖZELLİKLERİ
Yaz gündönümü, mevsimsel değişimin yanı sıra doğadaki birçok döngüyü de etkiliyor. 21 Haziran’dan sonra Güneş ışınlarının geliş açısı azalmaya başlıyor, gölge boyları uzuyor ve günler giderek kısalıyor. Kuzey Yarım Küre’de sıcaklık artışı sürerken bitkilerin büyüme dönemi de devam ediyor. Yaz gündönümü, birçok kültürde tarih boyunca yazın başlangıcını simgeleyen özel günlerden biri olarak kabul ediliyor.
21 HAZİRAN İLE 21 MART ARASINDAKİ FARK
21 Mart’ta gerçekleşen ilkbahar ekinoksunda gece ve gündüz süreleri eşitleniyor. 21 Haziran’da ise gündüz süresi yıl içindeki en uzun seviyeye ulaşıyor. Bu nedenle 21 Haziran, ekinoks değil yaz gündönümü olarak adlandırılıyor.
