Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki altyapısını oluşturması amacıyla hazırlanan çerçeve yasa teklifinde önemli bir aşama geride kaldı. 360 milletvekilinin imzasıyla iki gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı'na sunulan teklif, TBMM Adalet Komisyonu'nda 17 saat süren görüşmelerin ardından kabul edildi.
Düzenlemenin uygulanması ise doğrudan yasa yürürlüğe girdikten sonra başlamayacak. Teklifte, PKK/KCK ve bağlantılı oluşumların fiili varlığına son vermesi ve ellerindeki silah ile mühimmatın teslim edilmesinin güvenlik kurumlarınca tespit edilmesi şartı bulunuyor. Bu tespitin Milli Güvenlik Kurulu kararıyla teyit edilerek Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
ÇERÇEVE YASA HANGİ SUÇLARI KAPSIYOR?
Teklif; PKK/KCK'yı kurma veya yönetme, örgüte üye olma, örgüte bilerek ve isteyerek yardım etme ve örgüt propagandası yapma suçlarını kapsıyor.
Bunun yanı sıra örgütün faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ile örgüt lehine işlendiği belirtilen Terörizmin Finansmanının Önlenmesi Hakkında Kanun kapsamındaki suçlar da düzenlemenin kapsamına alınıyor.
Ancak teklifin uygulanabilmesi için öncelikle örgütün fiili varlığının sona erdiğinin ve sahip olduğu silah ile mühimmatın teslim edildiğinin tespit edilmesi gerekiyor.
YASA YÜRÜRLÜĞE GİRDİĞİNDE HEMEN UYGULANACAK MI?
Düzenlemenin Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesi tek başına yeterli olmayacak.
Kanun hükümlerinin uygulanması, PKK/KCK ve bağlantılı tüm oluşumların fiili varlığına son verdiğinin ve ellerindeki silah ve mühimmatın teslim edildiğinin güvenlik kurumlarınca belirlenmesine bağlanıyor. Bu tespitin MGK tarafından teyit edilmesi ve kararın Resmi Gazete'de yayımlanması gerekiyor.
Bu şart gerçekleşmeden soruşturmaların ertelenmesi veya infazların durdurulması mümkün olmayacak.
HANGİ SUÇLAR KAPSAM DIŞINDA BIRAKILIYOR?
Örgüt faaliyeti kapsamında işlenen kasten öldürme suçu düzenlemenin dışında tutuluyor.
Ayrıca 1 Haziran 2005 tarihinden önce işlenen ve müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlar da kapsam dışında bırakılıyor.
Teklifte Abdullah Öcalan'ın adına doğrudan yer verilmezken, söz konusu tarih ve suçlara ilişkin düzenlemeyle eski Türk Ceza Kanunu döneminde mahkum olan Öcalan ve örgütün üst yönetiminin kapsam dışında bırakılmasının amaçlandığı değerlendiriliyor.
SELAHATTİN DEMİRTAŞ YASADAN YARARLANABİLECEK Mİ?
Teklifte kasten öldürme suçu dışındaki örgüt suçlarının kapsama alınması, eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın da düzenlemeden yararlanabilmesinin önünü açıyor.
Ancak bunun gerçekleşebilmesi için MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanması, başvuru yapılması ve kanunda öngörülen diğer şartların yerine getirilmesi gerekiyor.
Demirtaş, Kobani davasında kasten öldürme suçundan beraat ederken, "Devletin birliğini ve ülke bütünlüğünü bozmaya yardım" başta olmak üzere çeşitli örgüt suçlarından toplam 42 yıl hapis cezasına çarptırılmıştı.
SÜRECİ KİMLER TAKİP EDECEK?
Teklifle sürecin uygulanmasını takip etmek amacıyla Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında sekiz üyeli Takip ve Koordinasyon Kurulu oluşturulması öngörülüyor.
Kurulda Adalet, Dışişleri, İçişleri ve Milli Savunma bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MİT Başkanı ve MGK Genel Sekreteri yer alacak.
Ayrıca TBMM Başkanlığı bünyesinde 17 üyeden oluşan İzleme Komisyonu kurulacak. Komisyon, uygulamayı takip edecek ve tavsiye kararları alabilecek.
SİYASİ YASAKLAR NASIL KALDIRILACAK?
Teklif, mahkumiyetlerden kaynaklanan bazı hak yoksunluklarının kaldırılmasının da yolunu açıyor.
Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığındaki kurul, gerekli görmesi halinde hak yoksunluklarının kaldırılması için ilgili mahkemeye veya infaz hakimliğine başvurabilecek.
Beş yıllık infaz ertelemesi verilenlerde iki yıl, 10 yıllık infaz ertelemesi verilenlerde ise üç yıl geçtikten sonra hak yoksunluklarının kaldırılmasının talep edilmesi mümkün olacak. Son kararı ise ilgili mahkemeler verecek.
YASADAN YARARLANMAK İÇİN BAŞVURU GEREKECEK Mİ?
Düzenlemeden yararlanmak isteyenler için başvuru şartı bulunuyor.
MGK kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasının ardından altı ay içerisinde ilgili kişilerin bulundukları yerdeki Cumhuriyet Başsavcılığına veya kurul tarafından belirlenecek kurumlara yazılı başvuruda bulunması gerekecek.
Bu sürenin geçirilmesi halinde düzenlemeden yararlanma imkanı açısından teklifin öngördüğü başvuru şartı yerine getirilmemiş olacak.
SORUŞTURMA VE DAVALAR KAÇ YIL ERTELENECEK?
Üst sınırı 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlara ilişkin soruşturma ve kovuşturmaların beş yıl süreyle ertelenmesi öngörülüyor.
15 yıldan fazla hapis, müebbet veya ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektiren suçlarda ise soruşturma ve kovuşturmaların 10 yıl süreyle ertelenmesi planlanıyor.
Erteleme kapsamındaki dosyalarda tutuklama ve adli kontrol tedbirleri de yeniden değerlendirilebilecek.
ERTELEME SÜRESİNDE YENİ TERÖR SUÇU İŞLENİRSE NE OLACAK?
Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak.
Bu durumda soruşturma ve kovuşturma kaldığı yerden devam edecek. Mahkumiyet kararı verilmesi halinde yeni cezanın infazı, kanundaki erteleme hükümlerinden yararlanamayacak.
Buna karşılık erteleme süresi boyunca yeni bir terör suçu işlenmemesi halinde soruşturmalarda kovuşturmaya yer olmadığına, davalarda ise düşme kararı verilmesi öngörülüyor. İnfazı ertelenen mahkumiyetlerde ise ceza infaz edilmiş sayılacak.
TESLİM EDİLEN SİLAHLAR NE OLACAK?
Örgüt mensupları tarafından teslim edilen veya beyan edilen silah, mühimmat, patlayıcı madde ve diğer araç ile malzemeler kayıt altına alınacak.
Uygulamanın usul ve esaslarının İçişleri Bakanlığı ile Milli Savunma Bakanlığı tarafından belirlenmesi öngörülüyor.
SÜREÇTE GÖREV ALAN KAMU GÖREVLİLERİ KORUNACAK MI?
Teklifte süreç kapsamında görev yapan kamu görevlilerine yönelik de hukuki güvence bulunuyor.
Buna göre kanun kapsamında kendilerine verilen görevleri yerine getiren kamu görevlilerinin bu faaliyetleri nedeniyle hukuki, idari veya cezai sorumluluk taşımaması hükme bağlanıyor.
Adalet Komisyonu'nda kabul edilen teklifin bundan sonraki süreçte TBMM Genel Kurulu'nda görüşülmesi bekleniyor.
