Avrupa Birliği (AB), Brezilya’dan yapılan hayvansal ürün ithalatına yönelik dikkat çeken bir karar aldı. AB Komisyonu, Brezilya’nın hayvancılıkta antimikrobiyal kullanımına ilişkin yeni Avrupa standartlarına gerekli uyumu henüz sağlayamadığını belirterek, 3 Eylül’den itibaren belirli ürünlerin Birlik pazarına girişinin durdurulacağını açıkladı.
Karar kapsamında sığır ve kanatlı eti başta olmak üzere yumurta ve bal gibi Brezilya’dan Avrupa’ya ihraç edilen çeşitli hayvansal ürünler etkilenecek. Uygulamanın kalıcı olmadığı, Brezilya’nın gerekli standartları karşıladığını belgelemesi halinde ticaretin yeniden başlayabileceği belirtiliyor. AB’nin yeni kuralları, hayvanlarda büyümeyi veya üretimi artırmak amacıyla antimikrobiyal kullanılmasını yasaklıyor.
AB’NİN YENİ KURALLARI 3 EYLÜL’DE DEVREYE GİRİYOR
AB’nin hayvansal ürün ithalatında antimikrobiyal kullanımına ilişkin yeni düzenlemeleri 3 Eylül 2026 itibarıyla uygulanmaya başlayacak. Yeni sistem kapsamında Birlik dışındaki ülkelerin, AB’ye ürün gönderebilmek için belirlenen sağlık ve üretim standartlarına uyduklarına ilişkin yeterli güvence sunması gerekiyor.
Brezilya’nın gerekli koşulları sağladığı kabul edilen ülkeler arasında yer almaması nedeniyle ihracatın bu tarihten itibaren kesintiye uğraması bekleniyor. Brüksel yönetiminin üzerinde durduğu temel konulardan biri, gıda amacıyla yetiştirilen hayvanlarda büyümeyi hızlandırmak veya üretimi artırmak için antibiyotik kullanımının önlenmesi.
KANATLI ETİ VE BAL İÇİN DENETİMLER SÜRÜYOR
Brezilya’daki üretim sistemlerinin Avrupa kurallarıyla uyumunu incelemek amacıyla AB denetçilerinin ülkede yürüttüğü çalışmalar devam ediyor. Denetim programının 24 Ağustos’ta başladığı ve 4 Eylül’e kadar sürmesinin planlandığı bildirildi.
Özellikle kanatlı eti ve bal sektöründeki kontrollerin sonuçları yakından takip ediliyor. Denetimlerin olumlu sonuçlanması ve Brezilya’nın gerekli güvenceleri sağlaması halinde bu ürünlerde Avrupa pazarına dönüş sürecinin daha hızlı ilerleyebileceği değerlendiriliyor.
Sığır etinde ise hayvanların üretim süreci boyunca kullanılan ilaçlara ilişkin kayıtların ayrıntılı biçimde ortaya konulması gerektiğinden sürecin daha uzun sürme ihtimali bulunuyor.
ANTİBİYOTİK KULLANIMI AB’NİN KIRMIZI ÇİZGİSİ
Kararın merkezinde son yıllarda dünya genelinde ciddi bir halk sağlığı sorunu olarak değerlendirilen antimikrobiyal direnç bulunuyor. Antibiyotiklerin kontrolsüz ve gereksiz kullanılmasının bakterilerin ilaçlara karşı direnç geliştirmesine yol açabileceği belirtilirken, AB bu nedenle hayvancılık sektöründeki kullanımı sıkı kurallara bağlıyor.
AB mevzuatına göre büyümeyi veya verimi artırmak amacıyla antimikrobiyal kullanılması yasaklanırken, insanlarda belirli enfeksiyonların tedavisi için ayrılmış bazı antimikrobiyallerin hayvanlarda kullanılmasına da izin verilmiyor. Aynı şartlar Birlik dışından ithal edilen ürünlar için de uygulanıyor.
BREZİLYA İÇİN TİCARİ SONUÇLARI OLABİLİR
Kararın Brezilya açısından ekonomik boyutu da önem taşıyor. Dünyanın önde gelen et ihracatçıları arasında bulunan ülke için Avrupa pazarı önemli ihracat noktalarından biri konumunda.
Özellikle kanatlı sektöründe AB’ye yapılan ihracatın son dönemde güçlü şekilde arttığı görülüyordu. Avrupa’nın yeni kurallarının devreye gireceği tarihten hemen önce Brezilyalı üreticiler ve ihracatçılar, denetimlerin olumlu sonuçlanarak pazara erişimin kesintisiz devam etmesini bekliyordu. Ancak devam eden incelemelerin 3 Eylül tarihine yetişmemesi nedeniyle geçici durdurmanın devreye girmesi bekleniyor.
Karar, AB ile Güney Amerika ülkeleri arasında tarım ürünlerinde üretim standartları ve rekabet koşullarına ilişkin tartışmaların devam ettiği bir dönemde alınması nedeniyle siyasi ve ekonomik açıdan da yakından izleniyor.
İTHALAT YENİDEN BAŞLAYABİLİR
AB’nin aldığı kararın Brezilya ürünlerine yönelik kalıcı bir yasak anlamına gelmediği belirtiliyor. Brezilya’nın üretim ve denetim sistemlerinin Avrupa Birliği’nin belirlediği şartlara uygun olduğunun belgelenmesi halinde ilgili ürünlerin yeniden ithalat listesine dahil edilmesinin önü açılabilecek.
Bu nedenle önümüzdeki süreçte Brezilyalı yetkililerin sunacağı belgeler ile AB denetçilerinin hazırlayacağı raporlar belirleyici olacak. Brüksel açısından temel kriter ise Avrupa’ya giren hayvansal ürünlerin Birlik içerisinde üretilen ürünlerle benzer sağlık ve güvenlik şartlarını karşılaması olacak.
