ABD’nin donanma kapasitesini güçlendirmek ve gemi inşa sanayisini yeniden yapılandırmak amacıyla müttefik ülkelerin savaş gemisi tasarımlarını incelemeye aldığı öne sürüldü. ABD medyasına yansıyan bilgilere göre Washington yönetiminin değerlendirdiği ülkeler arasında Türkiye de yer alıyor.
Gemi inşa sektöründen üç kaynağa dayandırılan haberde, Beyaz Saray ile ABD Donanması’nın yeni bir savaş gemisi sınıfı için Türkiye, Güney Kore ve Japonya’ya ait fırkateyn tasarımlarını mercek altına aldığı belirtildi. Türkiye’nin İstanbul Sınıfı güdümlü füze fırkateyni ise değerlendirilen tasarımlar arasında dikkat çekti.
İSTANBUL SINIFI FIRKATEYN ABD’NİN RADARINDA
Washington’ın incelediği seçeneklerden birinin Türk tersanelerinde inşa edilen İstanbul Sınıfı fırkateyn olduğu öne sürüldü. İstanbul Sınıfı’nın yanı sıra Güney Kore’nin Chungnam Sınıfı ve Japon Mitsubishi Heavy Industries tarafından geliştirilen FFM Mogami Sınıfı fırkateynin ihracata yönelik versiyonunun da değerlendirildiği aktarıldı.
Haberde henüz nihai bir tercih yapılmadığı belirtilirken, üç ülkenin tasarımlarının yeni açılabilecek ihale kapsamında incelendiği ifade edildi. Bu nedenle sürecin şu aşamada değerlendirme düzeyinde olduğu ve Türkiye’den savaş gemisi alınmasına ilişkin kesinleşmiş bir karar bulunmadığı anlaşılıyor.
ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ SONRASI DİKKAT ÇEKEN İDDİA
Kaynaklara göre İstanbul Sınıfı fırkateynin seçenekler arasına alınması, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile ABD Başkanı Donald Trump arasında temmuz ayında Ankara’da gerçekleştirilen görüşmenin ardından gündeme geldi.
Söz konusu görüşmeyle gemi projesi arasında resmi olarak açıklanmış doğrudan bir bağlantı bulunmazken, ABD basınındaki haberde zamanlamaya özellikle dikkat çekildi. İstanbul Sınıfı’nın değerlendirme listesine alınmasının Türkiye’nin savaş gemisi tasarım ve üretim kapasitesine yönelik ilgiyi de ortaya koyduğu yorumları yapılıyor.
İLK GEMİLER YABANCI TERSANELERDE ÜRETİLEBİLİR
Gündemdeki planın en dikkat çekici ayrıntılarından biri de üretim modeli oldu. İddiaya göre yeni gemilerin üretiminin tamamen ABD’ye taşınmasından önce iki savaş gemisinin yabancı tersanelerde inşa edilmesi seçeneği değerlendiriliyor.
Bu modelle ABD Donanması’nın kısa vadeli gemi ihtiyacının daha hızlı karşılanması, ardından yabancı üreticilerin sahip olduğu teknoloji ve deneyimin ABD’de kurulacak üretim altyapısına aktarılması hedefleniyor.
Planın hayata geçirilmesi halinde seçilecek yabancı tersane yalnızca gemi üretmekle kalmayacak, ABD’nin uzun vadeli gemi inşa kapasitesinin geliştirilmesinde de rol oynayabilecek.
ABD İÇİN TARİHİ BİR DEĞİŞİM OLABİLİR
ABD Donanması’nın bir asrı aşkın süredir savaş gemilerinde ağırlıklı olarak yerli üretime dayanan bir politika izlemesi nedeniyle yabancı bir tasarımın seçilmesi dikkat çekici bir değişim anlamına gelebilir.
Washington’ın doğrudan yabancı ülkelerde savaş gemisi inşa ettirmesi halinde bu adım, ABD’nin geleneksel tedarik yaklaşımında önemli bir kırılma olarak değerlendirilebilir. Özellikle Amerikan tersanelerindeki üretim kapasitesi ve teslimat sürelerine ilişkin sorunların, yönetimi alternatif yöntemleri değerlendirmeye yönelttiği belirtiliyor.
TRUMP YABANCI TERSANELERİN ÖNÜNÜ AÇMIŞTI
ABD Başkanı Donald Trump’ın geçtiğimiz ay imzaladığı başkanlık memorandumu da gündeme gelen planın hukuki ve idari zeminini oluşturabilecek adımlardan biri olarak gösterildi.
Memorandum kapsamında belirli şartları karşılayan yabancı gemi üreticilerinin kendi ülkelerindeki tersanelerde ABD Donanması için geçici olarak en fazla iki gemi inşa edebilmesinin önü açılmıştı.
Düzenlemenin temel hedefinin ABD’deki mevcut gemi inşa kapasitesindeki açığı kısa vadede azaltmak ve yabancı şirketlerin yatırım, teknoloji ve üretim tecrübelerini Amerikan gemi inşa sektörüne taşımak olduğu belirtiliyor. İstanbul Sınıfı fırkateynin seçilip seçilmeyeceği ise değerlendirme ve olası ihale sürecinin ardından netlik kazanacak.
