ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, ABD ile İran arasında varılan mutabakatın kapsamına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Amerikan yayın kuruluşu CNN’de katıldığı programda konuşan Vance, mutabakat metninin yaklaşık bir buçuk sayfadan oluştuğunu ve bu nedenle oldukça genel bir içerik taşıdığını ifade etti.
Vance, söz konusu belgenin İran’la yapılan görüşmelerde önemli bir aşama olduğunu ancak birçok başlığın teknik müzakere sürecinde ele alınacağını belirtti. ABD Başkan Yardımcısı, mutabakatın İran’ın yükümlülüklerini yerine getirmesi için bir çerçeve oluşturduğunu söyledi.
VANCE MUTABAKATIN GENEL BİR METİN OLDUĞUNU SÖYLEDİ
JD Vance, açıklamasında mutabakatın tek başına nihai anlaşma anlamına gelmediğini vurguladı. Vance, “Birçok konuda, bu konuları teknik müzakere aşamasında çözmemiz gerekecek, ancak mutabakat zaptı, İranlıların anlaşmanın faydalarından yararlanarak yükümlülüklerini yerine getirmelerini sağlayacak bir çerçeve oluşturuyor.” ifadelerini kullandı.
ABD Başkan Yardımcısı, mutabakatın en önemli yanının İran’ın nükleer silah üretmeme konusunda doğrulanabilir bir taahhüt vermesi olduğunu söyledi. Vance, Tahran yönetiminin bu yükümlülükleri yerine getirmesi halinde sürecin İran açısından da sonuç doğuracağını belirtti.
İRAN İÇİN İKİ SEÇENEK OLDUĞUNU BELİRTTİ
Vance, anlaşma kapsamında İran’ın önünde iki olası yol bulunduğunu ifade etti. ABD Başkan Yardımcısı, “Birinci seçenek, olağanüstü ekonomik yaptırımlar altında kalmaları, bu da askeri güçlerini asla yeniden inşa edemeyecekleri ve nükleer programlarını asla yeniden oluşturamayacakları anlamına geliyor, ya da denetim, rejiminin güvenle nükleer programlarını yeniden inşa etmeyeceklerini doğrulanabilir bir şekilde göstermeleri. Bunu yaparlarsa, bu durum tüm bölgeyi dönüştürecek.” dedi.
Vance, İran’ın nükleer programı konusunda güvenilir ve doğrulanabilir adımlar atmasının mutabakatın merkezinde yer aldığını kaydetti.
YAPTIRIM HAFİFLETME SORUSUNA YANIT VERDİ
Mutabakatta İran’ın dondurulan varlıklarının serbest bırakılması veya yaptırımların hafifletilmesine ilişkin yazılanlarla ilgili soruya da yanıt veren Vance, bu aşamada herhangi bir ekonomik adım atılmadığını söyledi.
ABD Başkan Yardımcısı, “Ne ABD’den ne de Körfez’deki müttefiklerimizden tek bir dolar bile yaptırım hafifletmesi veya varlıkların dondurulmasının kaldırılması olmadı.” ifadelerini kullandı.
ABD’Lİ YETKİLİDEN BENZER AÇIKLAMA GELMİŞTİ
Üst düzey bir ABD’li yetkili de daha önce yaptığı açıklamada, mutabakat zaptının ABD adına Başkan Donald Trump ve Başkan Yardımcısı JD Vance tarafından, İran tarafında ise Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf tarafından imzalandığını belirtmişti.
Aynı yetkili, mutabakatın ABD ile İran arasındaki müzakerelerin ve ilişkilerin gelecekte nasıl işleyeceğine dair bir çerçeve sunduğunu ifade etmişti. Yetkili, İran’ın nükleer programı, nükleer silah üretmediğinin doğrulanması ve bölgedeki radikalizm ile terörizme finansman sağlamaması konularında işbirliği yapması halinde dünya ekonomisine daha sıcak karşılanacağını söylemişti.
ABD’li yetkili, mutabakatın detaylarının 24 ila 48 saat içinde kamuoyuna açıklanacağını kaydetmişti. Yetkili ayrıca İran’ın taahhütlerine bağlı kaldığını göstermesi halinde 300 milyar dolarlık dondurulmuş fonlarının kademeli olarak serbest bırakılabileceğini öne sürmüştü.
Öte yandan aynı yetkili, mutabakatta İsrail’in Lübnan’dan çekilmesine ilişkin bir madde bulunmadığını da aktarmıştı.
