ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü askerî operasyonların maliyeti artmaya devam ediyor. Pentagon’un Kongre’ye sunduğu son maliyet tahminleri, operasyonlar için 47,1 milyar dolar harcandığını ortaya koydu.
The New York Times’ın aktardığı verilere göre yalnızca son altı haftada harcamalar 3,5 milyar dolar artarken özellikle Patriot hava savunma füzeleri ve hassas güdümlü mühimmat stoklarındaki azalma, Washington yönetiminin askerî hazırlık kapasitesine ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı.
İRAN OPERASYONLARININ MALİYETİ 47,1 MİLYAR DOLARA ULAŞTI
ABD Savunma Bakanlığının Kongre’nin ilgili komitelerine sunduğu verilere göre, 28 Şubat’ta başlayan İran operasyonlarının 16 Ekim itibarıyla toplam maliyeti 47,1 milyar dolara yükseldi.
Yaklaşık altı hafta önce 43,6 milyar dolar olarak hesaplanan maliyetin bu süreçte 3,5 milyar dolar artması, operasyonların ABD savunma bütçesi üzerindeki yükünün büyüdüğünü gösterdi.
Temmuz ayında 37,5 milyar dolar seviyesinde bulunan tahmini maliyetle karşılaştırıldığında ise artış yüzde 25’i aştı. Harcamaların önemli bir bölümü kullanılan mühimmatın yenilenmesi, askerî birliklerin desteklenmesi ve operasyonların sürdürülmesi için gerçekleştirildi.
MÜHİMMAT STOKLARI AZALDI: 29 MİLYAR DOLARLIK HARCAMA
Pentagon’un maliyet hesaplamalarında en büyük payı füze, bomba ve diğer mühimmatların tedariki oluşturdu. Toplam harcamaların yaklaşık 29 milyar dolarlık bölümü, operasyonlarda kullanılan silahların yerine yenilerinin alınmasına ayrıldı.
Bu tutar, toplam maliyetin yüzde 60’ından fazlasına karşılık geliyor. Özellikle Patriot hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füzeler ile hassas güdümlü mühimmatların yoğun tüketimi, ABD ordusunun stratejik stoklarında azalmaya neden oldu.
Mühimmat ihtiyacının artması üzerine Pentagon’un Avrupa ve Asya’da konuşlandırılmış askerî birliklerin stoklarından yararlandığı bildirildi. Bu durum, Washington’un Orta Doğu dışındaki bölgelerde sürdürdüğü askerî faaliyetlerin hazırlık düzeyi açısından da önem taşıyor.
50 BİNDEN FAZLA ASKER ORTA DOĞU’YA GÖNDERİLDİ
ABD’nin İran’a yönelik operasyonları kapsamında Orta Doğu’da 50 binden fazla askerî personel görevlendirildi. Bölgedeki askerî varlığın genişlemesi, lojistik ve operasyonel harcamalarda da önemli artışlara yol açtı.
Pentagon verilerine göre Hava Kuvvetlerinin savaş uçakları ve bombardıman filolarının faaliyetleri için 7,6 milyar dolar harcandı. Kara Kuvvetlerinin lojistik ve destek faaliyetlerine 2,1 milyar dolar, Deniz Kuvvetlerinin 20’den fazla savaş gemisinin bölgedeki varlığına ise 1,5 milyar dolar ayrıldı.
Özel operasyon birliklerinin intikali ve destek faaliyetleri için 645 milyon dolar harcanırken askerî malzemelerin taşınmasına 92,2 milyon dolar, siber operasyon desteğine 14 milyon dolar ve sağlık hizmetlerine 24,5 milyon dolar kaynak aktarıldı.
HASAR GÖREN ASKERÎ EKİPMANLAR İÇİN 6,1 MİLYAR DOLAR
Operasyonlar sırasında hasar gören veya kaybedilen askerî ekipmanların yenilenmesi de Pentagon’un maliyet hesaplamalarında önemli yer tuttu.
Savaş uçakları, insansız hava araçları ve diğer askerî platformların kayıpları için yaklaşık 6,1 milyar dolarlık maliyet hesaplandı. Bununla birlikte İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarında zarar gören ABD üslerinin onarım giderlerinin toplam tahmine tam olarak yansımamış olabileceği belirtildi.
Bu nedenle operasyonların nihai maliyetinin mevcut 47,1 milyar dolarlık tutarın üzerine çıkabileceği değerlendiriliyor.
ABD ASKERLERİNİN KAYIPLARI DA ARTTI
Operasyonlara ilişkin maliyet haberlerinde 18 ABD askerinin hayatını kaybettiği ve 860’tan fazla askerin yaralandığı bilgisi yer aldı. Daha sonra güncellenen Pentagon kayıtlarında ise İran operasyonlarıyla bağlantılı can kaybının 21’e, yaralı sayısının 865’e yükseldiği bildirildi.
Personel kayıplarının yanı sıra yaralı askerlerin tedavisi, askerî teçhizatın yenilenmesi ve bölgedeki birliklerin ihtiyaçlarının karşılanması da operasyonların uzun vadeli maliyetini artıran unsurlar arasında bulunuyor.
PENTAGON KONGRE’DEN 70 MİLYAR DOLARLIK EK BÜTÇE TALEP ETTİ
ABD yönetimi, azalan mühimmat stoklarının yenilenmesi ve Orta Doğu’daki askerî faaliyetlerin sürdürülmesi amacıyla Kongre’den 70 milyar dolara kadar ek harcama yetkisi talep etti.
Talep edilen kaynağın özellikle füze ve mühimmat tedarikinde, askerî personel ihtiyaçlarında ve operasyonel kapasitenin korunmasında kullanılması öngörülüyor. Ancak ek bütçe talebinin tamamının Kongre tarafından onaylandığına ilişkin kesinleşmiş bir bilgi bulunmuyor.
Washington’da askerî harcamalara ilişkin tartışmalar sürerken Pentagon’un stratejik silah stoklarını ne kadar sürede yenileyebileceği de önemli bir soru olarak öne çıkıyor.
İRAN SAVAŞININ ABD EKONOMİSİNE ETKİLERİ TARTIŞILIYOR
İran’a yönelik operasyonların artan maliyeti, ABD’nin savunma bütçesi üzerindeki baskıyı güçlendirirken küresel enerji piyasalarındaki belirsizlikler de savaşın ekonomik etkilerini artırıyor.
Orta Doğu’daki askerî gerilim, petrol ve doğal gaz sevkiyatının güvenliği açısından risk oluştururken enerji fiyatlarında yaşanabilecek dalgalanmalar uluslararası ticareti de etkileyebiliyor.
Pentagon’un açıkladığı 47,1 milyar dolarlık maliyet tahmini, operasyonların Washington yönetimi açısından giderek büyüyen ekonomik ve stratejik yükünü ortaya koyuyor. Savaşın süresi, mühimmat stoklarının yenilenme hızı ve Kongre’nin ek bütçe talebine vereceği yanıt, ABD’nin gelecek dönemdeki askerî harcamalarının seyrini belirleyecek.
