Kayseri'de bir banka, müşterisinin haberi olmadan aynı apartmandaki başka bir daire için zorunlu deprem sigortası (DASK) poliçesi düzenleyip hesabından bin 703 lira kesti. Kocasinan Tüketici Hakem Heyeti bankayı kusurlu buldu ve paranın iadesine karar verdi. Olay, otomatik yenilenen DASK poliçelerinde adres hatasının tüketiciyi depremde sigortasız bırakabileceğini gösteriyor.
PARAYI O DAİREDEN İSTEYİN
Kocasinan'da oturan E.E, sahibi olduğu ve içinde yaşadığı dairesini bir sigorta şirketine DASK ile sigortalatmıştı. Daha sonra müşterisi olduğu bankanın, aynı apartmandaki başka bir daire adına ikinci bir DASK poliçesi düzenlediğini ve hesabından bin 703 lira 5 kuruş kestiğini fark etti. Müşteri hizmetlerini arayan E.E'ye banka, parayı poliçenin düzenlendiği dairenin sahibinden istemesi gerektiğini söyledi.
E.E, cevabı yeterli bulmayınca Kocasinan İlçe Tüketici Hakem Heyeti'ne başvurdu. Banka savunmasında, poliçeyi sistemindeki DASK adres koduna göre yenilediğini, yalnızca aracı kurum olarak hareket ettiğini ve kesilen primi sigorta şirketine aktardığını belirterek başvurunun reddini istedi.
ÖZEN YÜKÜMLÜLÜĞÜ YERİNE GETİRİLMEDİ
Heyet, 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun çerçevesinde yaptığı incelemede tüketicinin oturduğu dairenin, poliçe düzenlenen daireden farklı olduğunu tespit etti. Karara göre banka, acentelik faaliyetinde gerekli özeni göstermeyerek tüketicinin mülkiyetinde olmayan bir bağımsız bölüm için poliçe düzenledi. Heyet, bankanın kendi sisteminden ve operasyon hatasından kaynaklanan işlemi "ayıplı hizmet" olarak değerlendirdi ve bin 703 lira 5 kuruşun tüketiciye iadesine hükmetti.
Ayıplı hizmet, kanunda sözleşmede kararlaştırılan ya da tüketicinin makul olarak beklediği niteliği taşımayan hizmet anlamına geliyor. Tüketici hakem heyetleri, belirli bir parasal sınırın altındaki uyuşmazlıklara mahkemeye gitmeden karar veren ve kararı taraflar için bağlayıcı olan kurullar.
"DEPREM OLSA KİM KARŞILAYACAKTI?"
Tüketiciler Birliği Genel Başkanı Mahmut Şahin, olayın asıl riskinin paradan büyük olduğunu söyledi. Şahin, tüketicinin hatayı fark etmemesi halinde bir depremde "DASK'ım var" diye güven içindeyken aslında sigortasının başka bir eve yapıldığını öğreneceğini ve zararının kimin karşılayacağının belirsiz kalacağını belirtti. Şahin'e göre tüketicinin talebi olmadan yapılan işlem haksız ve yetkisiz bir işlem; zararın tazmininin yanında caydırıcı yaptırım da gerekiyor.
Şahin, DASK poliçelerinin ve ödeme belgelerinin mutlaka saklanmasını tavsiye etti. Nakit ödemelerde makbuz almak, banka üzerinden ödemelerde ise işlem kaydını saklamak, uyuşmazlık halinde hak aramayı kolaylaştırıyor.
DASK POLİÇENİZİN DOĞRU ADRESE YAPILDIĞINI NASIL KONTROL EDERSİNİZ?
DASK poliçeleri genellikle bankalar ve acenteler tarafından her yıl yenileniyor. Kayseri'deki olayda hata, bankanın sistemindeki adres kodundan kaynaklandı. Poliçenin hangi adrese düzenlendiği e-Devlet'teki "DASK Poliçe Sorgulama" hizmetinden ya da DASK'ın internet sitesinden TC kimlik numarasıyla sorgulanabiliyor. Sorguda görünen adres kodu, yani konutu tanımlayan 10 haneli numara, oturulan dairenin koduyla karşılaştırılmalı. Adres kodu yanlışsa poliçe deprem anında başka bir daireyi güvence altına almış oluyor.
Yanlış poliçe fark edildiğinde önce bankaya ya da acenteye yazılı başvuru yapmak, çözüm gelmezse ilçe kaymakamlıklarındaki tüketici hakem heyetine başvurmak gerekiyor. Başvuru e-Devlet üzerinden de yapılabiliyor ve ücretsiz. Konutun doğru sigortalı olup olmadığı, deprem sonrasında tazminat alınıp alınamayacağını doğrudan belirliyor.
