Türkiye'nin 2027 yılı için belirlediği sanayi hedefleri, ihracatın teknoloji yapısında iddialı bir sıçrama öngörüyor. Yüksek ve orta-yüksek teknolojili sektörlerin imalat sanayisi ihracatındaki payı, 2021'den 2025'e dört yılda 7 puan artmıştı. 2027 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı'na göre aynı pay tek yılda 4,5 puan artırılarak yüzde 48,5'e çıkarılacak. İmalat sanayisi ihracatının 276 milyar dolara ulaşması, otomotivin tek başına 45,5 milyar dolarlık ihracat yapması hedefleniyor.
YÜKSEK TEKNOLOJİNİN PAYI YÜZDE 4'TEN 5,5'E
AA'nın programdan derlediği verilere göre yüksek teknolojili sanayilerin imalat ihracatındaki payının 2026 sonunda yüzde 4 olması bekleniyor. 2027 hedefi yüzde 5,5. Orta-yüksek teknolojili sektörlerde ise pay yüzde 40'tan yüzde 43'e çıkarılacak. İki grubun toplamı 2026 için öngörülen yüzde 44'ten yüzde 48,5'e yükselecek.
Teknoloji yoğunluğu, bir sektörün üretimde araştırma ve geliştirmeye ne kadar kaynak ayırdığına göre belirleniyor. Yüksek teknoloji grubunda ilaç, elektronik, bilgisayar ve havacılık gibi sektörler yer alıyor. Orta-yüksek grupta ise otomotiv, makine, elektrikli teçhizat ve kimya bulunuyor. Payın artması, ihracatın daha fazla katma değer üreten ürünlere kaymasını ifade ediyor.
İKİ GRUBUN AĞIRLIĞI DÖRT YILDA 7 PUAN ARTTI
İki teknoloji grubunun ihracattaki ağırlığı 2021'de yüzde 36,4'tü, 2025'te yüzde 43,4 oldu. Artış dört yılda 7 puan, yani yılda ortalama 1,75 puan oldu. 2027 hedefi ise tek yılda 4,5 puanlık artış öngörüyor. Hedefe ulaşılması için artış hızının önceki dönemin iki katından fazlasına çıkması gerekiyor.
Üretim yapısında ise yüksek teknolojili sektörler henüz küçük bir yer kaplıyor. İmalat sanayisindeki girişimlerin yalnızca yüzde 0,8'i yüksek teknoloji alanında faaliyet gösteriyor. Söz konusu işletmeler çalışanların yüzde 2,9'unu istihdam ederken üretimin yüzde 3,6'sını, katma değerin ise yüzde 6'sını sağlıyor. Orta-yüksek teknolojide tablo daha geniş: girişimlerin yüzde 12,6'sı, çalışanların yüzde 20,5'i, üretimin yüzde 27,5'i ve katma değerin yüzde 29,4'ü orta-yüksek teknolojili sektörlerde.
İMALAT İHRACATI 276 MİLYAR DOLARA ÇIKACAK
İmalat sanayisi ihracatının 2026'yı 266,2 milyar dolarla kapatması bekleniyor. 2027 hedefi 276 milyar dolar; artış 9,8 milyar dolar, yani yüzde 3,7. İmalat sanayisinin milli gelirdeki payının da yüzde 15,5'ten yüzde 15,9'a yükseltilmesi amaçlanıyor. Programda 2027 için büyüme hedefi yüzde 4,2 olarak belirlenmişti.
Verimlilik tarafında, 2021 yılı 100 kabul edilen çalışılan saat başına üretim endeksinin 2026 için beklenen 110,5 seviyesinden 112,7'ye çıkması bekleniyor. Endeksteki artış, aynı sürede daha fazla üretim yapılması anlamına geliyor.
OTOMOTİV 45,5 MİLYAR DOLARLA LİDER
Sektör hedeflerinde ilk sırada otomotiv var. Otomotiv ihracatının 2026'da beklenen 41,6 milyar dolardan 2027'de 45,5 milyar dolara çıkması hedefleniyor. Artış yüzde 9,4. Sektörün imalat ihracatındaki payı da yüzde 15,6'dan yüzde 16,5'e yükselecek.
Elektrikli teçhizat ihracatı 20,9 milyar dolardan 22,8 milyar dolara, makine ihracatı 19,2 milyar dolardan 19,8 milyar dolara çıkarılacak. Elektronik sektöründe hedef 4 milyar dolardan 4,5 milyar dolara yükseliyor. Oransal olarak en büyük artış yüzde 12,5 ile elektronikte, en küçük artış yüzde 3,1 ile makinede öngörülüyor. Programa göre öncelikli sektörlerin imalat ihracatındaki toplam payı yüzde 40,1'den yüzde 43,5'e çıkacak. Savunma sanayisinde ise 2027 ihracat hedefi 11,5 milyar dolar olarak açıklanmıştı.
KREDİLERDE TEKNOLOJİ PAYI ARTACAK
Dönüşümün finansman ayağında toplam kredilerde orta-yüksek ve yüksek teknolojili sektörlerin payının yüzde 6,9'dan yüzde 7,6'ya çıkarılması hedefleniyor. Türk Eximbank'ın kredi hacminde teknoloji yoğun ihracatın payı yüzde 45'ten yüzde 45,3'e yükselecek. KOSGEB desteklerinde imalat sanayisinin payı 2027 için yüzde 90 olarak planlandı.
YARI İLETKEN ENSTİTÜSÜ VE 5 KÜBİTLİK ÇİP
Program, yüksek teknolojili üretim için somut altyapı adımları da içeriyor. Kurulması planlanan Yarı İletken Enstitüsü ile çip tesisinin temiz odaları inşa edilecek. Temiz oda, havadaki toz ve parçacık miktarının sıkı şekilde kontrol edildiği, çip üretimi için zorunlu olan özel üretim alanı. Yerli 6G teknolojisi çalışmaları desteklenecek.
Kuantum alanında süperiletken kuantum bilgisayar çipi ölçüm düzeneği beş kübite çıkarılacak ve beş kübitlik çip üretimi için çalışmalar yürütülecek. Kübit, klasik bilgisayarlardaki bit'in kuantum bilgisayardaki karşılığı beş kübit, deneysel ölçekte bir işlemciye karşılık geliyor. Savunma elektroniği için geliştirilen yerli teknolojilerin sivil sektöre taşınması da teşvik edilecek. Askeri ve sivil kullanıma birlikte uygun projelere, sanayi ve KOBİ AR-GE destek programlarının çağrılarında öncelik tanınacak.
