İsviçre merkezli hava kalitesi izleme kuruluşu IQAir, 2025 Dünya Hava Kalitesi Raporu’nu yayımladı. Dünya genelinde 143 ülke, bölge ve özel yönetim alanındaki 9 bin 446 şehrin verilerinin değerlendirildiği raporda Ankara’nın hava kalitesi de karşılaştırıldı. Avrupa’daki 39 başkentin incelendiği sıralamada Ankara, hava kirliliğinin en yüksek olduğu 19’uncu başkent olarak kayıtlara geçti.
ANKARA’DA PM2.5 SEVİYESİ DSÖ SINIRINI AŞTI
Raporda hava kirliliği değerlendirmesi yapılırken çapı 2,5 mikrometre veya daha küçük olan ince partikül maddelerin yıllık ortalama yoğunluğu esas alındı. PM2.5 olarak adlandırılan bu parçacıkların Ankara’daki 2025 yılı ortalaması metreküp başına 11,4 mikrogram olarak ölçüldü.
Dünya Sağlık Örgütü, insan sağlığının korunması amacıyla yıllık ortalama PM2.5 yoğunluğunun metreküp başına 5 mikrogramı aşmamasını tavsiye ediyor. Ankara’da ölçülen 11,4 mikrogramlık değer, bu seviyenin yaklaşık 2,3 katına karşılık geliyor.
ANKARA PARİS, ROMA VE LONDRA’YI GERİDE BIRAKTI
Avrupa başkentlerinin karşılaştırıldığı raporda Ankara’nın hava kirliliği değeri bazı büyük Avrupa şehirlerinden daha yüksek çıktı.
Roma’da yıllık PM2.5 ortalaması 11,2 mikrogram, Paris’te 10,3 mikrogram, Londra’da ise 9,9 mikrogram olarak kaydedildi. Ankara’nın 11,4 mikrogramlık değeri bu üç başkentin üzerinde yer aldı. Berlin’de de Ankara ile aynı seviyede, 11,4 mikrogramlık ortalama ölçüldü.
Avrupa’nın hava kirliliği en yüksek başkenti ise 28,4 mikrogramlık PM2.5 ortalamasıyla Saraybosna oldu. Saraybosna’yı 19,1 mikrogramla Üsküp, 16,4 mikrogramla Priştine, 16,2 mikrogramla Belgrad ve 16,1 mikrogramla Kişinev takip etti.
Hava kalitesi daha iyi olan başkentler arasında Reykjavik 3,4, Tallinn 4,5 ve Stockholm 5,2 mikrogramlık değerlerle öne çıktı.
TÜRKİYE AVRUPA’NIN HAVA KİRLİLİĞİ EN YÜKSEK DÖRDÜNCÜ ÜLKESİ
IQAir raporunda yalnızca şehirler değil, ülkelerin genel hava kalitesi de değerlendirildi. Avrupa bölgesindeki 43 ülkenin incelendiği analizde Türkiye, metreküp başına 19,2 mikrogramlık nüfus ağırlıklı PM2.5 ortalamasıyla dördüncü sırada yer aldı.
Türkiye’nin önünde Bosna Hersek, Kuzey Makedonya ve Sırbistan bulundu. Ankara’nın 11,4 mikrogramlık şehir ortalaması ise Türkiye genelinde hesaplanan 19,2 mikrogramlık değerin altında kaldı.
PM2.5 PARTİKÜLLERİ SAĞLIK AÇISINDAN RİSK OLUŞTURUYOR
PM2.5 olarak tanımlanan ince partikül maddeler, trafik, sanayi faaliyetleri, ısınma amacıyla kullanılan yakıtlar ve yanma süreçleri sonucunda ortaya çıkabiliyor. Boyutları çok küçük olduğu için solunum yoluyla akciğerlerin derin bölgelerine ulaşabiliyor ve kan dolaşımına karışabiliyor.
Uzun süreli maruziyetin kalp ve damar hastalıkları, solunum sorunları, astım ve akciğer kanseri gibi ciddi sağlık problemleriyle bağlantılı olduğu biliniyor. Ankara’nın raporda ortaya çıkan sıralaması, başkentte hava kalitesinin iyileştirilmesine yönelik çalışmaların önemini bir kez daha gündeme getirdi.
