Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in başkanlığında bugün Moskova'da gerçekleştirilmesi planlanan Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü (KGAÖ) zirvesinde, Ermenistan'ın örgütteki geleceği önemli gündem maddelerinden biri olacak. Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ise zirveye katılmayarak Türkiye'nin Antalya kentinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı'na (COP31) gitmeyi tercih etti.
Rus haber ajansı TASS'ın aktardığı bilgilere göre Moskova'daki toplantıda, Ermenistan'ın iki yılı aşkın süredir ödemediği üyelik aidatları nedeniyle örgütteki oy hakkının askıya alınması ihtimali değerlendirilecek.
Paşinyan'ın Rusya'nın ev sahipliğindeki güvenlik zirvesi yerine Türkiye'deki uluslararası iklim konferansına katılması, Erivan'ın Moskova ile ilişkilerinde yaşanan değişim açısından dikkat çekti.
PAŞİNYAN MOSKOVA YERİNE ANTALYA'YA GİTTİ
KGAÖ üyesi ülkelerin liderleri Moskova'da bir araya gelmeye hazırlanırken Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan'ın zirveye katılmayacağı bildirildi.
Paşinyan, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen COP31 konferansına katılmak üzere Türkiye'ye geldi.
Ermenistan'ın Rusya öncülüğündeki askerî ittifakla ilişkilerini fiilen dondurduğu bir dönemde gerçekleşen bu ziyaret, diplomatik açıdan önem taşıyor.
Erivan yönetimi, son yıllarda KGAÖ'nün özellikle Ermenistan'ın güvenlik beklentilerini karşılamadığı gerekçesiyle örgüte yönelik eleştirilerini artırmıştı.
Paşinyan'ın Moskova'daki zirvede yer almaması, Ermenistan'ın KGAÖ faaliyetlerinden uzak durma politikasının devamı niteliğinde değerlendiriliyor.
Buna karşılık Türkiye'deki COP31 konferansına katılması, Erivan'ın Ankara ile normalleşme sürecine ve bölgesel diplomatik temaslara verdiği önemi de gündeme getiriyor.
ERMENİSTAN'IN KGAÖ'DEKİ OY HAKKI ASKIYA ALINABİLİR
Moskova zirvesinin en dikkat çekici başlıklarından biri, Ermenistan'ın ödenmeyen üyelik aidatları olacak.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Aleksandr Pankin, daha önce TASS'a yaptığı açıklamada Ermenistan'ın iki yılı aşkın süredir KGAÖ bütçesine katkı payı ödemediğini belirtmişti.
Pankin'e göre 11 Kasım'da yapılacak toplantıda, borçlar ödeninceye kadar Ermenistan'ın örgütteki oy hakkının askıya alınması konusu gündeme gelebilir.
Böyle bir karar alınması durumunda Ermenistan'ın örgüt içindeki karar alma süreçlerine katılımı resmî olarak sınırlandırılabilecek.
Ancak söz konusu düzenlemenin kabul edilip edilmeyeceği henüz kesinleşmiş değil.
LAVROV: ERMENİSTAN'A KAPIMIZ KAPANMIYOR
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Ermenistan'ın üyelik aidatlarına ilişkin sorunun gündemde olduğunu doğruladı.
Lavrov, buna rağmen Moskova'nın Erivan'ın KGAÖ'ye tam katılımının önünü kapatmak istemediğini vurguladı.
Rusya'nın Ermenistan'ı örgütten çıkarmayı düşünmediğini belirten Lavrov, ülkenin yeniden aktif üyelik faaliyetlerine dönmesinin mümkün olduğunu ifade etti.
Rus Dışişleri Bakanı ayrıca Ermenistan'ın KGAÖ üyeliğinden ayrılmak için henüz resmî başvuruda bulunmadığını hatırlattı.
Bu açıklamalar, Moskova'nın Erivan ile yaşanan anlaşmazlıklara rağmen örgüt içindeki ilişkileri tamamen sonlandırmak istemediğine işaret ediyor.
PAŞİNYAN: KGAÖ'DEN AYRILIRSAK MEMNUN OLURUM
Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, daha önce parlamentoda yaptığı açıklamalarda ülkesinin KGAÖ'den ayrılmasına olumlu yaklaştığını dile getirmişti.
Paşinyan, Ermenistan'ın örgütten ayrılmasının gerçekleşmesi hâlinde bundan memnuniyet duyacağını belirtmişti.
Erivan yönetiminin önümüzdeki beş yıl içerisinde KGAÖ kapsamındaki faaliyetlerini yoğunlaştırmayı planlamadığını ifade eden Paşinyan, ülkesinin örgüte yönelik ilgisinin büyük ölçüde sona erdiğini savunmuştu.
Bununla birlikte Ermenistan Başbakanı, KGAÖ üyeliğinin yerine hangi güvenlik mekanizmasının tercih edileceği konusunda somut bir alternatif açıklamadı.
Paşinyan, dış politika öncelikleri arasında Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerin geliştirilmesine dikkat çekti.
Ermenistan'ın NATO ile gelecekteki ilişkilerinin hangi düzeyde şekilleneceği ise belirsizliğini koruyor.
ERİVAN'IN TÜRKİYE VE AZERBAYCAN POLİTİKASI ÖNE ÇIKIYOR
Ermenistan'ın KGAÖ'den uzaklaşması, Güney Kafkasya'daki değişen diplomatik dengelerle birlikte değerlendiriliyor.
Erivan yönetimi, Rusya ile geleneksel güvenlik ilişkilerini yeniden gözden geçirirken Türkiye ve Azerbaycan ile normalleşme ve bölgesel iş birliği süreçlerine ağırlık veriyor.
Paşinyan'ın Moskova'daki KGAÖ zirvesi yerine Antalya'daki COP31'e katılması da bu diplomatik yönelimin dikkat çekici bir örneği olarak öne çıkıyor.
Öte yandan Türkiye ve Azerbaycan ile ilişkilerin geliştirilmesi, Ermenistan'ın Rusya ile mevcut askerî ve siyasi bağlarını tamamen sona erdirdiği anlamına gelmiyor.
Ermenistan, faaliyetlerine katılımını dondurmasına rağmen KGAÖ'nün resmî üyeleri arasında bulunmaya devam ediyor.
MOSKOVA ZİRVESİNDE 2030 ANTİTERÖR STRATEJİSİ GÖRÜŞÜLECEK
Moskova'da düzenlenecek KGAÖ zirvesinde yalnızca Ermenistan'ın statüsü değil, örgütün gelecek dönem güvenlik politikaları da ele alınacak.
Liderlerin, Rusya'nın 2026 yılındaki dönem başkanlığı kapsamında yürütülen çalışmaların sonuçlarını değerlendirmesi bekleniyor.
Zirvenin gündeminde bölgesel ve uluslararası güvenlik gelişmelerinin yanı sıra örgütün askerî kapasitesinin güçlendirilmesine yönelik kararlar da bulunuyor.
Katılımcıların 2030 yılına kadar uygulanması öngörülen Antiterör Stratejisi'ni ve zirvenin sonuç bildirgesini kabul etmesi planlanıyor.
Ayrıca ortak hava savunma sisteminin geliştirilmesi ve KGAÖ Kolektif Havacılık Kuvvetlerinin kapasitesinin artırılmasına ilişkin konuların görüşülmesi bekleniyor.
2027'DE DÖNEM BAŞKANLIĞI TACİKİSTAN'A GEÇECEK
Zirvede örgütün 2027 yılı dönem başkanlığının Tacikistan'a devredilmesinin de onaylanması bekleniyor.
Tacikistan Cumhurbaşkanı Emomali Rahmon'un, ülkesinin dönem başkanlığında izleyeceği öncelikleri liderlerle paylaşması öngörülüyor.
Rusya, KGAÖ dönem başkanlığını 1 Ocak 2026 tarihinde devralmıştı.
Moskova yönetimi, başkanlık dönemini “Çok Kutuplu Dünyada Kolektif Güvenlik: Tek Amaç, Ortak Sorumluluk” sloganıyla yürütüyor.
KGAÖ'NÜN ALTI ÜYESİ BULUNUYOR
Rusya öncülüğündeki Kolektif Güvenlik Anlaşması Örgütü, eski Sovyet coğrafyasındaki güvenlik iş birliğinin başlıca kurumsal yapılarından biri olarak faaliyet gösteriyor.
Örgütün mevcut üyeleri Ermenistan, Belarus, Kazakistan, Kırgızistan, Rusya ve Tacikistan'dan oluşuyor.
Ermenistan'ın faaliyetlerini dondurması ve aidat ödemelerini durdurması, örgütün geleceği açısından tartışma yaratan konular arasında bulunuyor.
Moskova'daki zirvede Erivan'ın oy hakkına ilişkin alınabilecek karar, Ermenistan ile Rusya arasındaki ilişkilerin geleceği bakımından önemli bir gelişme olabilir.
Paşinyan'ın aynı günlerde Türkiye'deki COP31 konferansına katılması ise Ermenistan'ın dış politikada izlediği yeni diplomatik önceliklerin tartışılmasına neden oluyor.
