Ankara'da havası en kirli yerler arasında Altındağ'daki Siteler ve Ulus ile Keçiören öne çıkarken Yaşamkent, Törekent ve Çankaya'nın yüksek kesimleri ölçümlerde daha temiz havayla ayrışıyor. Türk Toraks Derneği'nin 2025 verilerine göre başkentin yıllık partikül madde ortalaması 39,35 oldu. Başkentin ortalaması Dünya Sağlık Örgütü'nün (DSÖ) yıllık 15 mikrogramlık referans değerinin yaklaşık hesapla 2,6 katına ulaştı.
Derneğin 5 Haziran Dünya Çevre Günü için paylaştığı verilerde İstanbul'un ortalaması 36,88, İzmir'in ortalaması 41,81 olarak yer aldı. Ankara üç büyükşehir arasında İzmir'in ardından havası en kirli ikinci il oldu. Türkiye genelinde en yüksek ortalama 118,17 ile Iğdır'da, en düşük ortalama 22,46 ile Kırklareli'nde kaydedildi. Ölçüm verisi yeterli olan illerin tamamında ortalama DSÖ değerinin üzerinde kaldı.
EN KİRLİ HAVA HANGİ İSTASYONLARDA ÖLÇÜLDÜ
Black Sea Journal of Engineering and Science dergisinde Temmuz 2025'te yayımlanan çalışma Ankara'daki 6 hava kalitesi izleme istasyonunun 1 Ocak 2024 ile 31 Mart 2025 arasındaki günlük PM2.5 ölçümlerini inceledi. Esra Polat, Burak Ciba ve Rahime Polat'ın çalışmasına göre en yüksek ortalama metreküpte 11,58 mikrogramla Keçiören Sanatoryum istasyonunda kaydedildi. OSTİM 10,45, Etimesgut 9,54 ve Çankaya 8,99 mikrogramla Keçiören'i izledi.
Keçiören Sanatoryum'da günlük en yüksek PM2.5 değeri metreküpte 72,50 mikrograma çıktı. Ölçüm DSÖ'nün günlük 15 mikrogramlık kılavuz değerinin yaklaşık hesapla 4,8 katına denk geliyor. Temiz Hava Hakkı Platformu'nun Kara Rapor 2025'i de Keçiören'i hava kalitesi 10 yılda gerileyen ve hızla büyüyen yerleşimler arasında gösterdi.
SİTELER'DE SINIR DEĞER 2023'TE 172 GÜN AŞILDI
Greenpeace Türkiye'nin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı istasyonlarının 2023 PM10 verilerine dayanan analizine göre günlük sınır değer Altındağ'daki Siteler bölgesinde 172 gün, Ulus bölgesinde 135 gün aşıldı. Analiz Altındağ'ı Ankara'nın havası en kirli ilçesi olarak gösterdi. Ulusal mevzuat PM10 için günlük sınırın yılda en fazla 35 gün aşılmasına izin veriyor.
EN TEMİZ HAVA HANGİ SEMTLERDE ÖLÇÜLDÜ?
PM2.5 çalışmasında en düşük ortalama metreküpte 7,94 mikrogramla Çankaya'daki Yaşamkent istasyonunda görüldü. Sincan'daki Törekent istasyonu 8,07 mikrogramla ikinci sırada yer aldı. Yaşamkent günlük tepe değeri en düşük kalan istasyon oldu ve en yüksek ölçüm 36,69 mikrogramda kaldı. İki istasyonun ortalaması da DSÖ'nün yıllık 5 mikrogramlık PM2.5 kılavuz değerinin üzerinde bulunuyor.
22 Ocak 2025 ölçümlerinde Çankaya'nın Dikmen, Hoşdere ve Oran çevresindeki yüksek kesimleri 45 değerle listede iyi seviyede kalan tek bölge oldu. Şehir merkezinin dışında ise ormanlık alanları ve düşük yapılaşmasıyla Kızılcahamam ve Çamlıdere temiz hava açısından öne çıkıyor.
ANKARA'DA HAVA KALİTESİNİ EN SIK AZOT DİOKSİT BELİRLİYOR
Kara Rapor 2025'e göre 2024'te Ankara'da hava kalitesi indeksini en sık belirleyen kirletici azot dioksit (NO2) oldu. Rapor sonucu trafik yoğunluğuna ve ölçüm istasyonlarının trafiğe yakın konumlanmasına bağladı. Yıllık il ortalamasına göre Ankara'da hava kirliliği çocuklar, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlar için risk taşıyan hassas düzeyde seyretti.
Raporda Ankara ile İstanbul'da PM10 yıllık il ortalamalarının 40 mikrogramlık ulusal sınırın biraz altında kaldığı, istasyonlarda ise sınır aşımlarının sık görüldüğü belirtildi. Bakanlığın 2025 verilerine dayanan sıralamada Türkiye'nin havası en kirli ve en temiz 5 istasyonu arasında Ankara'dan bir istasyon yer almadı. Listenin en temiz noktası yıllık 12 mikrogramlık PM10 ortalamasıyla Konya'daki Sarayönü istasyonu oldu.
KİRLİ HAVA YILDA KAÇ ÖLÜME YOL AÇIYOR?
Kara Rapor 2025 Türkiye'de PM2.5 kirliliğine bağlı erken ölüm sayısını 2023 için 63 bin 851, 2024 için 62 bin 644 olarak hesapladı. Ankara toplam ölüm sayısının en fazla görüldüğü iller arasında İstanbul, İzmir ve Bursa ile birlikte yer aldı. Rapora göre PM2.5 düzeyi DSÖ'nün önerdiği yıllık 5 mikrograma inerse yılda 60 binden fazla ölüm önlenebilir.
Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü'nün geliştirdiği NEFES uygulaması istasyon bazında anlık ölçümleri gösteriyor. Uygulama 0-50 arasını temiz, 51-100 arasını orta, 101-150 arasını hassas, 151-200 arasını sağlıksız olarak sınıflandırıyor. 201-300 arası kötü, 301-500 arası tehlikeli seviyeyi gösteriyor.
