Ankara'da gerçekleştirilen NATO Zirvesi öncesinde yapılan asfalt çalışmaları, dış cephe boyamaları, parkların geçici olarak kullanıma kapatılması ve kent genelindeki düzenlemeler kamuoyunda geniş yankı uyandırdı. Yıllardır bekleyen bazı hizmetlerin zirve öncesinde kısa sürede tamamlanması sosyal medyada da yoğun şekilde tartışılırken, Uzman Psikolog Tuğana Akyürek bu sürecin toplum psikolojisindeki yansımalarını değerlendirdi.
"YABANCI LİDER GELİNCE OLUYOR" ALGISI
Uzman Psikolog Tuğana Akyürek, vatandaşların yalnızca hizmetin kendisine değil, o hizmetin hangi koşullarda ve kimin için sunulduğuna da dikkat ettiğini belirterek, "Eğer insanlar bir hizmetin ancak özel bir ziyaret ya da önemli bir organizasyon öncesinde hızla hayata geçirildiğini düşünüyorsa, 'Benim talebim yeterince değerli görülmüyor.' algısı oluşabilir. Psikolojide bireyin kendisini görülmüş, duyulmuş ve önemsenmiş hissetmesi aidiyet duygusunun temel taşlarından biridir. Bu algı zedelendiğinde ise kurumsal güven, vatandaşlık bağı ve toplumsal motivasyon üzerinde olumsuz etkiler görülebilir." dedi.
"KURUMLARA DUYULAN GÜVENİ SARSABİLİR"
Yıllardır yapılmayan hizmetlerin kısa sürede tamamlanmasının toplumdaki adalet algısını etkileyebileceğini ifade eden Akyürek, "İnsanlar çoğu zaman mutlak eşitlikten ziyade adil davranılmasını bekler. Psikolojide buna 'algılanan adalet' diyoruz. Eğer bireyler bazı hizmetlerin belirli koşullarda çok kısa sürede gerçekleştirildiğini gözlemliyorsa, süreçlerin herkes için aynı şekilde işlemediği düşüncesi gelişebilir. Bu durum yalnızca memnuniyetsizlik yaratmakla kalmaz; aynı zamanda kurumlara duyulan güveni sarsabilir ve vatandaşın kendisini sistemin eşit, değer verilen ve dikkate alınan bir parçası olarak hissetmesini olumsuz etkileyebilir. Aidiyet duygusunun zayıflaması ise uzun vadede toplumsal güvenin ve vatandaşlık bağının da zarar görmesine neden olabilir." ifadelerini kullandı.
"GÖRÜNTÜ MÜ, YAŞAM KALİTESİ Mİ?"
NATO Zirvesi öncesinde bazı evlerin dış cephelerinin boyanması, çevre düzenlemeleri yapılması ve bazı parkların geçici olarak kullanıma kapatılmasıyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Akyürek, "Böyle bir algının oluşması mümkündür. Çünkü insanlar fiziksel düzenlemelerin kalıcı yaşam kalitesine mi yoksa kısa süreli bir organizasyona mı hizmet ettiğini değerlendirir. Eğer yapılan çalışmalar geçici ve yalnızca belirli bir döneme odaklı görünüyorsa, bireylerde 'Benim günlük ihtiyaçlarımdan çok dışarıya verilen izlenim önemseniyor.' düşüncesi gelişebilir. Elbette bu herkes için geçerli değildir ancak böyle bir algı oluştuğunda vatandaşın kendisini ikinci planda hissetme ihtimali artabilir." diye konuştu.
"'MADEM YAPILABİLİYORDU, NEDEN DAHA ÖNCE YAPILMADI?' SORUSU ÖNE ÇIKABİLİR"
Aynı gelişmenin farklı kişilerde farklı duygular oluşturabileceğini söyleyen Akyürek, "Bu noktada tek bir duygudan söz etmek doğru olmaz. Aynı olay farklı kişilerde farklı psikolojik tepkiler oluşturabilir. Bazı insanlar bunu 'Demek ki değişim mümkün.' şeklinde yorumlayıp umut hissedebilir. Ancak daha geniş bir kesimde, özellikle uzun süredir çözüm bekleyen konular varsa, 'Madem yapılabiliyordu, neden daha önce yapılmadı?' sorusu öne çıkabilir. Bu da hayal kırıklığı, öfke ve kırgınlık gibi duyguları besleyebilir. Psikolojik açıdan beklenti ile gerçeklik arasındaki fark büyüdükçe olumsuz duyguların yoğunlaşması da daha olası hale gelir." dedi.
SOSYAL MEDYADAKİ MİZAHİ İÇERİKLERİ DEĞERLENDİRDİ
Sosyal medyada paylaşılan mizahi içeriklerin psikolojik yönüne de değinen Akyürek, "Kesinlikle değerlendirilebilir. Mizah, psikolojide zorlayıcı duygularla baş etmenin en yaygın savunma ve başa çıkma mekanizmalarından biridir. İnsanlar doğrudan öfke ifade etmek yerine ironi, espri ve mizah yoluyla yaşadıkları duyguları görünür kılmayı tercih edebilirler. Özellikle sosyal medya, ortak duyguların hızla paylaşıldığı bir alan olduğu için benzer hislere sahip kişilerin birbirlerini gördükleri ve yalnız olmadıklarını hissettikleri bir platforma dönüşebiliyor. Ancak mizahın yaygınlaşması, tek başına herkesin aynı görüşte olduğu anlamına gelmez; daha çok belirli bir dönemde öne çıkan ortak duyguların görünür hale gelmesini sağlar." ifadelerini kullandı.
