Özellikle 1970’li ve 1980’li yıllarda üstlendiği görevlerle adı öne çıkan Abas, ASALA terör örgütüne karşı yürütülen mücadelede rol aldığına ilişkin anlatılarla da Türkiye’nin yakın tarihinin en çok konuşulan istihbaratçılarından biri haline geldi.
MUSTAFA HİRAM ABAS KİMDİR?
İstanbul’da dünyaya gelen Mustafa Hiram Abas, 1957 yılında Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi’nden mezun oldu. Askerlik hizmetinin ardından istihbarat alanına yönelen Abas, daha sonra Millî İstihbarat Teşkilatı bünyesinde görev yapmaya başladı.
Özellikle 1970’li yıllarda teşkilat içerisinde çeşitli görevler üstlenen Abas’ın kariyeri, Türkiye’nin siyasi şiddet, terör ve Soğuk Savaş kaynaklı güvenlik sorunlarıyla karşı karşıya bulunduğu oldukça hareketli bir döneme denk geldi. 1978 yılında teşkilattan ayrılan Abas, 12 Eylül sonrasındaki yeni güvenlik ortamında, 1983 yılında yeniden MİT’e döndü.
HİRAM ABAS VE ASALA MÜCADELESİ
Abas’ın adının en fazla anıldığı konulardan biri, 1970’lerin ortalarından itibaren Türk diplomatlarını ve dış temsilciliklerini hedef alan Ermeni terör örgütü ASALA’ya karşı yürütülen mücadele oldu. Türkiye'nin yurt dışındaki temsilcilerine yönelik saldırıların yoğunlaştığı dönemde Ankara, örgütün faaliyetlerini engellemek amacıyla istihbarat ve güvenlik çalışmalarını artırdı.
Hiram Abas’ın da ASALA’ya karşı yürütülen istihbarat faaliyetlerinde önemli roller üstlendiğine ilişkin çok sayıda anlatı bulunuyor. Bununla birlikte gizli operasyonların niteliği nedeniyle Abas’ın hangi faaliyetlere doğrudan katıldığına ilişkin kamuya açık bilgiler sınırlı kalırken, ismi yıllar içerisinde ASALA ile mücadelenin sembol istihbaratçılarından biri haline geldi.
NEDEN “BAY PİPO” OLARAK BİLİNİYORDU?
Mustafa Hiram Abas’ın kamuoyunda tanınmasını sağlayan “Bay Pipo” lakabı, ölümünden sonraki yıllarda onun hakkında kaleme alınan çalışmalarla daha geniş kitlelere ulaştı. Abas’ın istihbarat kariyeri, çalışma yöntemleri ve Türkiye'nin yakın tarihindeki tartışmalı olaylarla ilişkilendirilen yaşamı, onu MİT tarihinin en merak edilen isimlerinden biri yaptı.
Abas, 1988 yılında kamuoyunun gündemine gelen ve daha sonra “MİT Raporu” olarak anılan süreçte de teşkilat içindeki tartışmaların merkezindeki isimlerden biri oldu. Yaşanan gelişmelerin ardından MİT’ten ayrılması, kariyerindeki önemli kırılma noktalarından biri olarak kayıtlara geçti.
HİRAM ABAS NASIL ÖLDÜ?
Mustafa Hiram Abas, 26 Eylül 1990 sabahı İstanbul’da evinden çıkarak işe gitmek üzere aracına yöneldiği sırada silahlı saldırıya uğrayarak öldürüldü. Türkiye’nin en deneyimli istihbaratçılarından birinin öldürülmesi, dönemin en fazla ses getiren suikastlarından biri oldu ve cinayetin arka planına ilişkin tartışmalar sonraki yıllarda da devam etti.
Abas suikastının ardından farklı iddialar ortaya atılırken, ölümü Türk istihbarat ve siyasi tarihinin tartışmalı dosyalarından biri olarak hafızalarda kaldı. Görev yaptığı dönem, bağlantıları ve yürüttüğü çalışmalar nedeniyle Abas’ın yaşamı kadar ölümü de çok sayıda araştırmaya ve kitaba konu oldu.
KURTLAR VADİSİ'NDEKİ KARAKTERE HAYAT VERDİ
Hiram Abas’ın ismi popüler kültürde de sık sık gündeme geliyor. Özellikle Kurtlar Vadisi dizisinin önemli karakterlerinden Aslan Akbey’in oluşturulmasında Mustafa Hiram Abas’tan esinlenildiği uzun yıllardır öne sürülen iddialar arasında yer alıyor.
Ancak Aslan Akbey karakterinin doğrudan ve yalnızca Hiram Abas’ın hayatından uyarlandığını kesin biçimde ortaya koyan bir bilgi bulunmuyor. Buna rağmen istihbaratçı kimliği, çalışma tarzına ilişkin anlatılar ve “Bay Pipo” etrafında oluşan gizem, Abas ile Aslan Akbey arasında kamuoyunda güçlü bir bağ kurulmasına neden oldu.
Türkiye’nin Soğuk Savaş döneminden terörle mücadele yıllarına uzanan çalkantılı döneminde görev yapan Mustafa Hiram Abas, ölümünün üzerinden onlarca yıl geçmesine rağmen Türk istihbarat tarihinin en fazla merak edilen isimlerinden biri olmayı sürdürüyor.
