Türkiye’de HPV aşısının ücretsiz olacağı yönündeki açıklamalar kamuoyunda büyük bir umut yaratmıştı. Ancak aradan geçen zamana rağmen aşı ne ulusal aşı programına alındı ne de ücretsiz uygulama hayata geçirildi. HPV ile ilişkili kanserlerin önlenmesinde kritik öneme sahip aşının neden hala erişilebilir olmadığı sorusu gündemdeki yerini korurken, yıllardır bu alanda sahada çalışan Bütüncül Tıp Hekimi Dr. Nur Topcu, sürecin perde arkasını, bilimsel gerçekleri ve çözüm önerilerini Türkinform muhabiri Sema Ersoy’a değerlendirdi.
"HEPİMİZ ÇOK UMUTLANDIK AMA ŞU ANDA SOMUT ADIM YOK"
Dr. Nur Topcu, HPV aşısıyla ilgili kamuoyuna yansıyan açıklamaların yanlış yorumlandığını belirterek, sürecin hiçbir zaman ulusal aşı programına giriş anlamına gelmediğini söyledi. Bakanlığın açıklamasının, “isteyen yaptırırsa devlet karşılar” şeklinde olduğunu vurgulayan Topcu, buna rağmen bunun bile önemli bir eşik olduğunu ifade etti. Ancak bugün gelinen noktada sessizlik olduğunu şu sözlerle dile getirdi:
“Neden geciktiğini gerçekten bilmiyorum. Açıklama yapıldığında hepimiz çok umutlandık ama şu anda ortada somut bir adım yok.”
HPV NEDİR, NEDEN BU KADAR HAYATİ?
HPV (İnsan Papilloma Virüsü), cinsel yolla bulaşan ve özellikle rahim ağzı kanseri ile doğrudan ilişkili bir virüs. Dr. Topçu’ya göre tablo oldukça çarpıcı:
Kadın ve erkeklerin yüzde 85’i hayatının bir döneminde HPV ile karşılaşıyor. Vakaların büyük kısmı virüsü yeniyor. Ancak virüs tekrar tekrar alınabiliyor. Yenilemediği noktada kanserleşme süreci başlıyor. Topcu, HPV’nin klasik virüslerden farklı davrandığını şu sözlerle anlattı:
“HPV kana karışmıyor, hücrenin içine yerleşiyor. Bu nedenle vücut kalıcı bağışıklık geliştiremiyor. Aşı burada hayati bir rol oynuyor.”
BİLİM NE DİYOR? HPV AŞISI KANSERİ ÖNLÜYOR MU?
HPV aşısının kanserden korunmada en etkili yöntem olduğunu vurgulayan Dr. Topçu, dünyadaki örneklere dikkat çekti. Özellikle Avustralya’nın başarısını hatırlatarak, “Ulusal aşı programına alındığında, bu virüsü de zamanla görmez hale geleceğiz” ifadelerini kullandı.
TEK DOZ AŞI YETERLİ Mİ?
HPV aşısı standart olarak 3 doz uygulanıyor ve bu dozlarla yüzde 99’a varan koruyuculuk sağlanıyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü’nün güncel verileri, tek dozun da güçlü bir koruma sunduğunu ortaya koyuyor. Doktor Topcu ise konunun önemine, “Tek doz aşı bile yüzde 90’a varan koruma sağlıyor. Hiç aşı olmamaktansa tek doz olmak bile çok değerli” sözleriyle dikkat çekti Uzmanlara göre en güçlü koruma, ergenlik döneminde ve cinsel aktivite başlamadan önce yapılan aşıyla sağlanıyor.
“AŞI KISIRLIK YAPAR” İDDİASINA NET YANIT
HPV aşısına yönelik en yaygın iddialardan biri olan “kısırlık yapar” söylemine de açıklık getiren Dr. Topcu, bu iddianın bilimsel hiçbir dayanağı olmadığını vurgulayarak, “Grip aşısı kısırlık yapıyor mu? HPV aşısı da ondan farklı değil. Dünya Sağlık Örgütü bu iddiayı yıllar önce çürüttü” vurgusunu yaptı. Aşının erken cinselliği teşvik ettiği iddialarının da tamamen temelsiz olduğunu belirtti.
BELEDİYELERİN PROJELERİ YETERLİ Mİ?
Bazı belediyelerin ücretsiz HPV aşısı uygulamaları yürüttüğünü hatırlatan Dr. Topcu, bu çabaların önemli ancak sınırlı olduğunu söyleyerek, “İstanbul’daki çocuk aşılanıyor ama Kars’taki, Konya’daki çocuk neden aşılanmıyor? Bu kabul edilebilir bir eşitsizlik” dedi. Topcu’ya göre çözüm net:
Ya tüm belediyeler bu sorumluluğu üstlenecek ya da devlet HPV aşısını ulusal aşı programına alacak. Konuya ilişkin tüm uzmanların ortak çağrısı şu başlıklarda birleşiyor:
HPV aşısı ulusal aşı programına alınmalı
9-14 yaş arası kız ve erkek çocuklara ücretsiz uygulanmalı
Aşı, kanserle mücadelede temel bir halk sağlığı politikası haline getirilmeli