Cemal Süreya'nın gerçek adı Cemalettin Seber'dir. 1931 yılında Erzincan'ın Pülümür ilçesinde dünyaya geldi. Henüz çocuk yaşındayken, 1938 yılında ailesiyle birlikte Dersim Harekâtı sonrasında Bilecik'e sürgün edildi. Bu zorunlu göç, annesini küçük yaşta kaybetmesi ve çocukluk yıllarında yaşadığı acılar, ileride kaleme alacağı şiirlerin en önemli ilham kaynakları arasında yer aldı. Aidiyet, özlem ve yalnızlık duygusu, eserlerinin temel izleklerinden biri oldu.
ŞAİR OLMADAN ÖNCEKİ MESLEĞİNİ BİLİYOR MUYDUNUZ?
Haydarpaşa Lisesi'ni tamamlayan Cemal Süreya, Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Maliye ve İktisat Bölümü'nden mezun oldu. Uzun yıllar Maliye Bakanlığı'nda müfettiş ve müfettiş yardımcısı olarak görev yaptı. Devlet memurluğunu sürdürürken bir yandan da edebiyat dergilerinde şiirler ve yazılar yayımladı. Daha sonra Papirüs dergisini çıkararak Türk edebiyatının en önemli yayınlarından birine imza attı.
SOYADINDAKİ "Y" HARFİ GERÇEKTEN BİR İDDİADA MI KAYBOLDU?
Cemal Süreya hakkında en çok konuşulan hikâyelerden biri de soyadındaki "Y" harfidir. Edebiyat çevrelerinde yıllardır anlatılan rivayete göre, ünlü şair bir arkadaşına girdiği iddiayı kaybedince soyadındaki bir "Y" harfini attı ve "Süreyya" yerine Süreya soyadını kullanmaya başladı. Bu hikâye yıllardır dilden dile anlatılsa da, kesin olarak doğrulanmış bir bilgi değil; daha çok edebiyat dünyasının en bilinen anekdotlarından biri olarak kabul ediliyor.
"ÜVERCİNKA" NEDEN HÂLÂ EN ÇOK OKUNAN ŞİİRLERDEN BİRİ?
Cemal Süreya denildiğinde akla ilk gelen eser hiç kuşkusuz Üvercinka oluyor. Aşkı modern şiirin en özgün diliyle anlatan bu eser, yalnızca bir şiir kitabı değil, Türk edebiyatının dönüm noktalarından biri olarak görülüyor.Şairin kullandığı imgeler, alışılmışın dışındaki anlatımı ve güçlü lirizmi, onu İkinci Yeni şiirinin en önemli temsilcilerinden biri hâline getirdi.
HANGİ ESERLERİ EDEBİYAT TARİHİNE GEÇTİ?
Cemal Süreya, şiirin yanı sıra deneme, eleştiri, günlük ve çeviri alanlarında da önemli eserler verdi. En çok okunan kitapları arasında:
- Üvercinka
- Göçebe
- Beni Öp Sonra Doğur Beni
- Sıcak Nal
- Güz Bitiği
- Sevda Sözleri
- Folklor Şiire Düşman
- Şapkam Dolu Çiçekle
- 99 Yüz
- On Üç Günün Mektupları
yer alıyor. Ayrıca Fransız edebiyatından çok sayıda önemli eseri Türkçeye kazandırarak çevirmen kimliğiyle de edebiyat dünyasına katkı sundu.
NEDEN İKİNCİ YENİ'NİN EN GÜÇLÜ İSİMLERİNDEN BİRİ KABUL EDİLİYOR?
1950'li yıllarda ortaya çıkan İkinci Yeni akımının öncü şairlerinden olan Cemal Süreya, geleneksel şiir kalıplarını kırarak Türk şiirine yeni bir soluk getirdi. Aşk, kadın, yalnızlık, kent yaşamı ve bireyin iç dünyasını özgün imgelerle anlatan şair; kendine has dili sayesinde sonraki kuşakları da derinden etkiledi. Bugün birçok eleştirmen tarafından modern Türk şiirinin en önemli isimlerinden biri olarak gösteriliyor.
CEMAL SÜREYA NEDEN ÖLDÜ?
Türk edebiyatının usta kalemi Cemal Süreya, 9 Ocak 1990'da İstanbul'da 58 yaşında hayatını kaybetti. Ölüm nedeni kalp rahatsızlığı olarak açıklandı. Ardında yüzlerce şiir, deneme ve unutulmaz dizeler bırakan şair, Zincirlikuyu Mezarlığı'na defnedildi.
NEDEN HÂLÂ EN ÇOK OKUNAN ŞAİRLERDEN BİRİ?
Cemal Süreya, aşkı ve insan ruhunu anlatırken kurduğu benzersiz dil, cesur imgeleri ve yenilikçi şiir anlayışıyla Türk edebiyatında silinmez izler bıraktı. Bugün dizeleri sosyal medyada milyonlarca kez paylaşılıyor, şiirleri genç kuşaklar tarafından ezbere okunuyor ve eserleri her yıl yeni baskılar yapıyor. Aradan onlarca yıl geçmesine rağmen Cemal Süreya, Türk şiirinin en güçlü ve en çok sevilen seslerinden biri olmayı sürdürüyor.
