Türkiye'de tütün ürünlerinin satış ve kullanımına yönelik yeni bir kanun teklifi hazırlığı yapılıyor. Sağlık Bakanlığının yaklaşık bir yıldır üzerinde çalıştığı ve ekim ayında TBMM'ye sunulması öngörülen taslakta, 2015 sonrası doğanlara ömür boyu tütün ürünü satış yasağı, 2040'tan itibaren üretim ve satışın sonlandırılması, açık alanlarda yeni sigara düzenlemeleri ve slim sigaraların kaldırılması gibi başlıklar yer alıyor.
2015 SONRASI DOĞANLARA ÖMÜR BOYU YASAK
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Gülhane Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi ve Yeşilay Bilim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Toker Ergüder, hazırlanan taslağın özellikle çocuk ve gençlerin korunmasına yönelik maddeler içerdiğini açıkladı. Ergüder, taslakta yer alan düzenlemeye ilişkin, "Çocukları ve özellikle kız çocuklarımızı korumak için 1 Ocak 2015 tarihinden sonra doğanlara, hayatları boyunca tütün ürünlerinin kullanımı, içimi, satışı yasaklanıyor. İngiltere'de geçti. Pek çok ülkede geçiyor." ifadelerini kullandı. Buna göre söz konusu tarih sonrasında doğan kişilerin hayatları boyunca tütün ürünlerini kullanması, içmesi ve satın almasının yasaklanması planlanıyor. Düzenleme şu aşamada taslak niteliğinde bulunuyor.
2040'TAN SONRA TÜTÜN ÜRÜNLERİNE TAM YASAK
Taslakta yer alan bir diğer dikkat çeken başlık ise 2040 sonrası için öngörülen düzenleme oldu. Ergüder, "2040 yılından sonra Türkiye'de tütün ürünlerinin üretimi ve satışı kökten yasaklanıyor. Biz tekrar umarım sigaranın hiç olmadığı bir ülke haline geleceğiz. Bununla ilgili pek çok ülke bizden daha erken tarihleri açıkladı. İrlanda, İngiltere, Finlandiya, Avustralya, onlar bizden daha erken." dedi.
SİGARA SATIŞLARI 8 MİLYAR PAKETE ULAŞTI
Ergüder, Türkiye'de sigara satışlarının son yıllarda yükseldiğini belirtti. Verdiği bilgilere göre 2012'de yaklaşık 91 bin ton ve 4,5 milyar paket olan sigara satışları, 2025'te yaklaşık 160 bin ton ve 8 milyar pakete ulaştı. Ergüder, "Bizim ülke olarak yeniden bir silkelenmeye, politikaları gözden geçirmeye ihtiyacımız var." ifadelerini kullandı. Dünya genelinde yaklaşık 1,2 milyar kişinin sigara kullandığını belirten Ergüder, her yıl yaklaşık 7 milyon kişinin tütün kullanımına bağlı nedenlerle hayatını kaybettiğine dikkat çekti.
AÇIK ALANLARDA SİGARA DÜZENLEMESİ
Yeni taslakta açık alanlara ilişkin düzenlemeler de bulunuyor. Ergüder, planlanan düzenlemeyi şöyle anlattı:
"Kapalı alanlarla ilgili çok önemli düzenlemeler geliyor. Lokantaların hem açık hem kapalı alanlarında sigara içmek kökten yasaklanıyor. Parklarda, bahçelerde, kamu binalarının bahçelerinde bununla ilgili dışarıdan görünmeyecek şekilde sigara içme alanları oluşturulacak. Sigara içmek isteyenler, orada sigara içebilecek. Bence en önemlisi burada, çocuk ve gençler artık kimsenin sigara içtiğini görmeyecek."
Taslağa göre lokantaların açık alanları için de sigara yasağının genişletilmesi, park, bahçe ve kamu binalarının bahçelerinde ise dışarıdan görünmeyecek şekilde özel sigara içme alanları oluşturulması planlanıyor.
"SLİM" SİGARALAR KALKIYOR
Yeni düzenleme hazırlığında sigara paketlerine ilişkin değişiklik de öne çıkıyor. Ergüder, standart paket uygulamasına geçilmesi halinde ince sigaraların piyasadan kaldırılacağını belirterek, "Standart paket düzenlemesi geliyor. Burada şöyle bir durum var. Özellikle 2012'den sonra sigara firmaları kadınlara saldırmaya başladı. Bizim ince sigara dediğimiz sigaraları piyasaya sürdüler. Standart paket uygulaması yürürlüğe girerse artık tüm sigaralar standart satılacak. İnce sigaralar, 'slim' sigaralar ortadan kalkacak. Bu da kadınları korumaya yönelik." ifadelerini kullandı.
18 YAŞ ALTI İÇİN KİMLİK DOĞRULAMA
Taslakta çocuk ve gençlerin tütün ürünlerine erişimini sınırlandırmaya yönelik kimlik doğrulama sistemi de bulunuyor. Ergüder, bu konuda, "Kredi kartı ile 18 yaşından küçüklerin bu ürünleri satın almaları kesinlikle imkansız hale gelecek." dedi.
Ergüder, Türkiye'deki akciğer kanseri vakalarına da dikkat çekerek, her yıl 35 bine yakın kişinin sigara kullanımına bağlı olarak akciğer kanseri nedeniyle hayatını kaybettiğini söyledi. Taslakta sigara paketlerine "sağlık vergisi" getirilmesinin de planlandığını belirten Ergüder, bu vergiden elde edilecek kaynağın koruyucu ve geliştirici sağlık hizmetlerine aktarılmasının öngörüldüğünü ifade etti. Hazırlanan düzenlemenin ekim ayında TBMM'ye sunulması öngörülüyor. Nihai kapsam ve hükümlerin Meclis sürecinde şekillenmesi bekleniyor.
