Türkiye'nin savunma sanayisinde geliştirdiği füze teknolojileri, Azerbaycan'ın savunma envanterine yeni bir sistemle giriyor. ROKETSAN ile Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı arasında, BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi'nin tedarikine yönelik anlaşma Bakü'de düzenlenen ADEX 2026 Savunma Sanayii Fuarı kapsamında imzalandı. ATMACA ve ÇAKIR seyir füzelerini aynı kıyı savunma mimarisi içerisinde kullanabilen BARBAROS, Azerbaycan Silahlı Kuvvetleri'nin denizden gelebilecek tehditlere karşı savunma kabiliyetini geliştirecek.
BARBAROS KIYI SAVUNMA SİSTEMİ NEDİR?
ROKETSAN tarafından geliştirilen BARBAROS, kara konuşlu ve mobil araç bataryalarından oluşan bir kıyı savunma sistemidir. Sistemin temel görevi, karadan deniz üzerindeki hedeflere karşı seyir füzeleriyle angajman gerçekleştirebilmektir. BARBAROS'un mimarisi üç temel araç unsurundan oluşuyor:
Komuta kontrol aracı: Görev planlaması ve bataryanın yönetimini gerçekleştiriyor.
Fırlatma aracı: ATMACA veya ÇAKIR seyir füzelerinin atışını gerçekleştiriyor.
Taşıma yükleme aracı: Füze mühimmatının taşınması ve yüklenmesi görevini üstleniyor.
Modüler mimariye sahip BARBAROS, kullanıcı ihtiyaçlarına göre farklı konfigürasyonlarda hazırlanabiliyor. Sistem, merkezi bir üst komuta veya savaş yönetim sistemine entegre edilebiliyor. İhtiyaç duyulması hâlinde komuta kontrol aracına sahil gözetleme radarı da entegre edilebiliyor. Fırlatma aracı 4 adet ATMACA veya 6 adet ÇAKIR füzesi taşıyabiliyor. Sistem ayrıca kara, deniz ve demir yolu üzerinden taşınabilecek şekilde tasarlandı.
ATMACA VE ÇAKIR AYNI SİSTEMDE KULLANILIYOR
BARBAROS'un en önemli özelliklerinden biri, farklı menzil ve görev sınıflarındaki iki Türk seyir füzesini aynı kıyı savunma mimarisi içerisinde kullanabilmesi. ATMACA, daha uzun menzilli gemisavar kabiliyetiyle öne çıkarken ÇAKIR, farklı platformlardan kullanılabilen daha kompakt bir seyir füzesi olarak görev yapıyor. Bu yapı sayesinde BARBAROS, kullanıcı ihtiyaçlarına göre farklı mühimmat konfigürasyonlarıyla görev yapabiliyor.
ÇAKIR FÜZESİ KAÇ FARKLI VARYASYONA SAHİP?
ROKETSAN tarafından geliştirilen ÇAKIR, düşük görünürlük, yüksek vuruş hassasiyeti ve farklı platformlara entegre edilebilme özelliklerine sahip yeni nesil bir seyir füzesidir. 150 kilometrenin üzerinde menzile sahip satıhtan atılan versiyonu, BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi'nin temel mühimmat seçeneklerinden birini oluşturuyor. Havadan atılan versiyonunun menzili ise 200 kilometrenin üzerinde. ÇAKIR'ın iki temel atış konfigürasyonu bulunuyor:
1. Havadan atılan ÇAKIR: SİHA'lar, muharip uçaklar ve sabit kanatlı hava platformlarından kullanılabiliyor. Özellikle Bayraktar AKINCI gibi insansız hava araçlarıyla entegrasyonu dikkat çekiyor.
2. Satıhtan atılan ÇAKIR: Su üstü platformları, silahlı insansız deniz araçları, taktik tekerlekli kara platformları ve döner kanatlı hava platformlarından kullanılabilecek şekilde geliştirildi. BARBAROS sisteminde kullanılacak konfigürasyon da bu grupta yer alıyor. ÇAKIR'ın teknik özellikleri arasında hibrit arayıcı başlık, ataletsel navigasyon sistemi, karıştırmaya dayanıklı küresel konumlama sistemi, radar ve barometrik altimetre bulunuyor. Yaklaşık 70 kilogramlık harp başlığı taşıyan füze; yüksek patlayıcılı yarı delici, parçacık etkili ve termobarik harp başlığı seçeneklerine sahip. Veri bağı üzerinden hedef güncelleme ve görev iptali kabiliyetleri de bulunuyor.
ATMACA 250+ KİLOMETRE MENZİLE SAHİP
BARBAROS'un uzun menzilli mühimmat seçeneğini oluşturan ATMACA, ROKETSAN tarafından geliştirilen gemisavar seyir füzesidir. 250 kilometrenin üzerinde menzile sahip ATMACA, radar arayıcı başlığı ve gelişmiş navigasyon sistemleriyle su üstü hedeflerine karşı kullanılabiliyor. Yaklaşık 220 kilogramlık harp başlığı taşıyan füze, yüksek hassasiyetli vuruş kabiliyeti ve elektronik karşı tedbirlere dayanıklı güdüm altyapısıyla öne çıkıyor. Veri bağı sayesinde uçuş sırasında hedef güncelleme ve görev iptali kabiliyetlerine sahip olan ATMACA, BARBAROS'un uzun menzilli kıyı savunma unsurunu oluşturuyor.
AZERBAYCAN BARBAROS’U NEREYE KONUŞLANDIRACAK?
BARBAROS'un Azerbaycan'a teslim edilmesiyle birlikte sistemin hangi bölgelerde konuşlandırılacağı da merak konusu oldu. Azerbaycan'ın Hazar Denizi'ne kıyısı bulunması, BARBAROS'un denizden gelebilecek tehditlere karşı kullanılmasını önemli hâle getiriyor. Mobil araç bataryası yapısı sayesinde sistem, sabit bir kıyı tesisine bağımlı kalmadan farklı bölgelerde görev yapabilecek şekilde tasarlandı. Bununla birlikte Azerbaycan yönetimi veya ROKETSAN tarafından sistemin konuşlandırılacağı belirli bir askerî üs, liman ya da kıyı noktası kamuoyuna açıklanmadı. Bu nedenle kesin konuşlandırma bölgelerine ilişkin değerlendirme yapmak için resmî açıklamaların beklenmesi gerekiyor.
ADEX 2026'DA 500 MİLYON DOLARI AŞAN SAVUNMA ANLAŞMALARI
Türkiye ile Azerbaycan arasındaki savunma sanayisi iş birliği, ADEX 2026 kapsamında imzalanan anlaşmalarla yeni bir boyuta taşındı. Savunma Sanayii Başkanı Prof. Dr. Haluk Görgün, fuar kapsamında imzalanan sözleşmelerin toplam değerinin 500 milyon doların üzerinde olduğunu açıklamıştı. Anlaşmalar kapsamında Türk savunma sanayisinin önde gelen şirketleri tarafından farklı kategorilerde ürün ve sistemlerin Azerbaycan'a tedariki kararlaştırıldı. ADEX 2026'da öne çıkan anlaşmalar şöyle:
TUSAŞ: Azerbaycan'a 14 adet HÜRKUŞ eğitim uçağı tedarikine yönelik sözleşme imzalandı.
BAYKAR: MIZRAK akıllı dolanan mühimmat ve ANTIDOT elektronik harp sisteminin tedariki için iki ayrı sözleşme imzalandı.
ROKETSAN: ATMACA ve ÇAKIR seyir füzelerini kullanabilen BARBAROS Kıyı Savunma Sistemi'nin Azerbaycan'a ihracatı için sözleşme imzalandı.
ASELSAN: ALP-100 radar tedariki için mutabakat zaptı imzalandı.
Savunma alanındaki iş birliği üretim ve teknoloji transferi boyutunu da kapsadı. ASELSAN ile Azerbaycanlı NOVASIS arasında Nahçıvan'da fabrika kurulmasına yönelik ön protokol imzalanırken Boğaziçi Savunma ile Azerbaycan tarafı arasında ortaklık ve yerel üretim anlaşması yapıldı. MKE ile Azerbaycan'ın MİRAS şirketi arasında da iş birliğinin geliştirilmesine yönelik mutabakat zaptı imzalandı. Açıklanan 500 milyon doların üzerindeki toplam değer, ADEX kapsamında imzalanan savunma sözleşmelerinin toplam büyüklüğünü ifade ediyor. Ürün ve şirket bazında ayrı ayrı sözleşme bedelleri ise kamuoyuyla paylaşılmadı. Bu anlaşmalarla Türkiye'nin HÜRKUŞ eğitim uçağından elektronik harp sistemlerine, akıllı mühimmatlardan kıyı savunma füzelerine uzanan geniş savunma teknolojisi portföyü Azerbaycan'ın envanterine ve savunma sanayisi altyapısına taşınacak.
