Türkiye siyasi tarihinin en uzun soluklu aktörlerinden Cumhuriyet Halk Partisi, 9 Eylül 1923’te Mustafa Kemal Atatürk öncülüğünde kuruldu. Cumhuriyetin ilanından kısa süre önce kurulan parti, yeni devletin siyasi yapılanmasının şekillenmesinde önemli rol üstlendi. Atatürk, 1938’de hayatını kaybedene kadar CHP’nin genel başkanlığını yürüttü. Partinin kuruluşunda Milli Mücadele yıllarında şekillenen siyasi iradenin kurumsallaştırılması hedeflenirken, CHP zaman içerisinde Türkiye'nin siyasi hayatındaki en önemli aktörlerden biri haline geldi. Partinin tarihindeki en kritik dönemeçlerden biri ise 1938’de Atatürk’ün vefatının ardından yaşandı.
ATATÜRK’TEN İNÖNÜ’YE, ECEVİT’TEN BAYKAL’A
Atatürk’ün ardından CHP Genel Başkanlığı koltuğuna İsmet İnönü geçti. İnönü, 1938-1972 yılları arasında 33 yılı aşkın süreyle partinin başında kalarak CHP tarihinin en uzun süre görev yapan genel başkanı oldu. 1972’de ise partide yeni bir dönem başladı. Bülent Ecevit, İnönü'nün ardından genel başkanlığa seçildi. Ecevit dönemi CHP tarihinde özellikle 1970’li yıllardaki siyasi mücadeleler ve “ortanın solu” çizgisiyle öne çıktı. 12 Eylül 1980 askeri darbesinin ardından siyasi partilerin kapatılmasıyla CHP de faaliyetlerine son vermek zorunda kaldı. Parti, 1992’de yeniden açılırken genel başkanlık koltuğuna Deniz Baykal oturdu.
1990’LARDAN KILIÇDAROĞLU DÖNEMİNE
CHP'nin yeniden açılmasının ardından Deniz Baykal, farklı dönemlerde toplam uzun yıllar genel başkanlık görevini yürüttü. Baykal'ın ardından Hikmet Çetin ve Altan Öymen kısa süreli genel başkanlık dönemleri yaşarken, Baykal 2000 yılında yeniden genel başkanlık görevine döndü. 2010 yılında ise CHP'de yeni bir sayfa açıldı. Deniz Baykal'ın ardından Kemal Kılıçdaroğlu genel başkan seçildi ve yaklaşık 13 yıl boyunca partinin başında kaldı. Kılıçdaroğlu dönemi, CHP'nin seçim stratejilerinden ittifak politikalarına kadar pek çok başlığın yeniden şekillendiği bir dönem olarak siyasi tarihe geçti.
103. YIL DÖNÜMÜNDE ADRES ANITKABİR
CHP'nin 103. kuruluş yıl dönümü kapsamında bugün düzenlenecek programın ilk adresi Anıtkabir olacak. Programa ilişkin açıklanan takvime göre CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu'nun Anıtkabir'i ziyaret etmesi, Atatürk'ün mozolesine çelenk bırakması ve Anıtkabir Özel Defteri'ni imzalaması planlanıyor. Ardından CHP'nin ikinci genel başkanı ve Türkiye'nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün kabri ziyaret edilecek. Günün devamında “Geçmişin Değerlendirilmesi ve Gelecek Vizyonunun Tespiti” başlıklı toplantı gerçekleştirilecek. Programın dikkat çeken etkinliklerinden biri ise “103 Gencimizle 103 Yıllık Miras” buluşması olacak. Gün, CHP'nin kuruluş yıl dönümü dolayısıyla düzenlenecek 9 Eylül Resepsiyonu ile tamamlanacak.
103 YILLIK MİRAS YENİDEN GÜNDEMDE
Mustafa Kemal Atatürk'ün kurduğu CHP, 103 yıllık tarihinde yalnızca genel başkanların değiştiği bir siyasi yapı olarak değil, Türkiye'nin siyasi dönüşümlerine doğrudan tanıklık eden bir parti olarak öne çıktı. Atatürk ve İnönü dönemlerinden çok partili hayata, Ecevit döneminden 1980 darbesine, yeniden kuruluş sürecinden Baykal ve Kılıçdaroğlu dönemlerine kadar uzanan tarih, bugün CHP'nin önündeki gelecek tartışmalarının da temelini oluşturuyor. CHP'nin 103. kuruluş yıl dönümünde gözler bir yandan Atatürk'ün mirasına çevrilirken, diğer yandan partinin geleceğe ilişkin vereceği mesajlara çevrildi. 9 Eylül programlarında hem 103 yıllık geçmişin değerlendirilmesi hem de CHP'nin önümüzdeki döneme ilişkin vizyonunun ortaya konulması bekleniyor.
