Çin ile İran arasındaki diplomatik, ekonomik ve askeri ilişkiler, son yıllarda stratejik düzeyde ilerlemeye devam ediyor. Her iki ülke, Batı’ya karşı ortak çıkarlar doğrultusunda iş birliğini derinleştirerek küresel dengelere etki edecek adımlar atıyor.
2021 yılında imzalanan 25 yıllık kapsamlı iş birliği anlaşması, iki ülke arasındaki ilişkilerde önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor. Bu anlaşma kapsamında Çin, İran’daki enerji, altyapı, ulaşım ve teknoloji yatırımlarına uzun vadeli finansman ve destek sağlama taahhüdünde bulundu. Karşılığında ise İran, Çin’e enerji kaynaklarını daha uygun şartlarda sunmayı kabul etti.
İran, Batı ülkeleriyle yaşadığı yaptırım sorunlarına karşı Çin’i önemli bir ekonomik ortak olarak değerlendiriyor. Çin ise, enerji güvenliği ve Kuşak ve Yol Girişimi çerçevesinde İran’ın jeopolitik konumunu stratejik bir avantaj olarak görüyor. İran, Asya ve Avrupa’yı birbirine bağlayan kara ve deniz ulaşım koridorlarında kilit bir konumda bulunuyor.
Askeri alanda da iş birliğini sürdüren iki ülke, son yıllarda ortak deniz tatbikatları düzenleyerek savunma alanında diyaloğu artırdı. Ayrıca Çin, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde İran’a yönelik bazı yaptırımların hafifletilmesi yönünde pozisyon alarak diplomatik desteğini sürdürdü.
Uzmanlara göre, Çin ve İran arasındaki bu yakınlaşma, küresel güç dengeleri açısından ABD ve Batılı ülkeler için dikkatle izlenen bir gelişme. Ancak ilişkilerin seyrinde, İran’ın nükleer programı, bölgesel istikrarsızlık ve uluslararası yaptırımlar gibi faktörlerin belirleyici olmaya devam edeceği belirtiliyor.
