Ankara'nın Çubuk ilçesinde, coğrafi işaret tescilli Çubuk turşusunun ana hammaddesi olan salatalıkların hasadına başlandı. Artan sıcaklıklara rağmen tarlalarda yoğun mesai yapan üreticiler, kısa sürede büyüyen salatalıkları uygun kalibrede toplamak için gün doğmadan çalışmaya başlıyor. İşçi sayısı ve tarlanın verimine göre günlük yaklaşık 80 çuval salatalık hasat ediliyor.
SICAK HAVA HASAT TEMPOSUNU ARTIRDI
Çubuk turşusunun üretiminde kullanılan salatalıklar, mart ve nisan aylarında toprakla buluşuyor. Yaklaşık 4 aylık yetişme sürecinin ardından hasat edilen ürünler, ilçenin iklimi, verimli toprak yapısı ve yıllardır sürdürülen üretim geleneğiyle turşuya dönüşüyor.
2017 yılında Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından coğrafi işaretle tescillenen Çubuk turşusunun üretiminde hasat zamanı büyük önem taşıyor. Kısa sürede büyüyen salatalıkların zamanında toplanmaması, turşuluk özelliğinin kaybolmasına neden oluyor. Bu nedenle üreticiler, sıcak havaya rağmen yoğun bir çalışma temposuyla ürünlerini tarladan kaldırıyor.
"GECE GÜNDÜZ BİR ŞEKİLDE ÜRETMEYE UĞRAŞIYORUZ"
Yaklaşık 10 yıldır turşuluk salatalık üretimi yapan İrfan Topal, üreticilerin karşılaştığı zorlukları anlattı. Topal, "Her sezonun kendine göre sıkıntıları oluyor. Fiyat sıkıntımız var. Havalardan dolayı hastalık var; pire, kırmızı örümcek dediğimiz bizim buraların bitkisinde kırmızı örümcek var. Bunlarla mücadele ediyoruz. Gece gündüz bir şekilde üretmeye uğraşıyoruz" dedi.
Topal, bu sezon 45 dönüm alanda üretim yaptığını belirterek, "Şu anda 35 dönüm ekili arazim var. 10 dönüm de diğer tarafta var. Toplam 45 dönüm ekili arazim var. Şu anda 11 kişi çalışıyor, 15 kişi daha gelecek. Bu şekilde sezona başladık, bismillah dedik. Bizim buranın Çubuk salatalığı mayıs ayının son haftasında, haziranın ilk başlarında ekilir. Temmuz'un 15'i gibi ürünümüz başlar. Temmuz 15'ten sonra turşularımızı kurarız. Dünyanın her bir tarafına ihracatımızı yaparız. Meşhur Çubuk turşumuzun adını dünyaya duyururuz. Bu sene de 6 ila 9 Eylül arasında festivalimiz var. Turşumuzu yine dünyaya tanıtacağız" ifadelerini kullandı.
HEDEF 100 TON REKOLTE
Bu yıl yaklaşık 100 ton rekolte beklediklerini söyleyen Topal, ürünün kalibresinin de fiyat açısından belirleyici olduğunu vurguladı. Topal, "100 tona yakın rekolte bekliyoruz ama o da hava durumuna bağlı. Sıcak olursa salatalığın verimi daha iyi olur ama bu sefer de bit sarıyor, kırmızı örümcek dediğimiz örümcek sarıyor ama 100 ton bekliyoruz. Boyutu, salatalığı büyütmeden 0-1-2 numara dediğimiz kalibre oranı var. Onu büyütmeden 0-1-2 toplattığımız zaman onun maddi değeri daha fazla. Mümkün olduğu kadar büyütmeden toplatıyoruz" diye konuştu.
Hasadın başlamasına rağmen alım fiyatlarının henüz kesinleşmediğini belirten Topal, salatalığın bekletilemeyen bir ürün olması nedeniyle üreticilerin hasat edilen ürünü kısa sürede elden çıkarmak zorunda kaldığını ifade etti.
ÇUBUK TURŞUSUNDA YENİ SEZON FİYATI BEKLENİYOR
Geçen sezonki fiyatları hatırlatan Topal, yeni sezon beklentisini ise şöyle açıkladı: "Geçen sene 0 numara dediğimiz 75 liraydı. 1 numara dediğimiz 40-45 arasıydı, 2 numara 20-25 arasıydı. Bu sene de hemen hemen aynı olur diyorlar. Bu sene 2 numara 30 lira olur. 1 numara 45-50-55 arası olur. 75-85 arası da 0 numara olur. Öyle görüyoruz."
Hasadı tamamlanan salatalıkların önemli bölümü ilçedeki turşu üretim tesislerine gönderiliyor. Salatalıklar burada sarımsak, acı biber, defne yaprağı ve Çubuk turşusuna karakteristik aromasını veren dereotuyla birlikte tenekelere yerleştiriliyor. Üzüm sirkesi ve limon tuzu eklenen suyun ilave edilmesinin ardından karışım yaklaşık bir gün ağzı açık şekilde fermente ediliyor. Yaklaşık bir aylık olgunlaşma sürecinin ardından turşular farklı ebatlardaki kavanozlara doldurularak paketleniyor.
Çubuk turşusunun lezzetinde bölgenin kuyu suyu, verimli toprakları ve gündüz sıcak, gece serin geçen iklim şartlarının etkili olduğu belirtiliyor. Aynı gün kurulan turşular, bu doğal şartların da etkisiyle kendine özgü çıtırlığını kazanıyor. Türkiye'nin dört bir yanına gönderilen Çubuk turşusu, yurt dışına da ihraç edilerek ilçenin coğrafi işaretli ürününü uluslararası pazarlara taşıyor.
TURŞU BİDONUNDA FİYAT BEKLENTİSİ 900 LİRA
Çubuk turşusunun geçen yıl 5 kilogramının yaklaşık 800 liraya satıldığını belirten Topal, yeni sezon için ise henüz kesin fiyatın oluşmadığını söyledi. Topal, "Bu sene de 850-900 lira civarında söylentiler var. Şu anda net bir şey yok. Bin 500 tane pet yapıyorum. Eşimle birlikte çalışıyoruz. Eşim zaten olmasa ben yapamam. Turşu kurulumu, bütün her şeyi onda" ifadelerini kullandı.
Çubuk turşusu, üreticilere sağladığı ekonomik katkının yanı sıra ilçenin tanıtımında da önemli bir rol üstleniyor. Coğrafi işaretli ürünün tanıtımına katkı sağlayan Uluslararası Çubuk Turşu ve Kültür Festivali'nin de yeni sezonda düzenlenmesi planlanıyor.
