Kilo verme sürecini tamamlayan birçok kişi, bir süre sonra verdiği kiloların bir bölümünü veya tamamını yeniden alabiliyor. Özellikle kısa sürede ve ciddi kısıtlamalarla kilo verilen diyetlerin ardından yaşanan hızlı geri alım, “Vücut eski kilosunu hatırlıyor mu?” sorusunu gündeme getiriyor.
Diyetisyen Ayça Doğandemir, Türkinform muhabiri Almila Kerküklü’ye verdiği özel röportajda, kilo kaybından sonra vücutta ortaya çıkabilen fizyolojik değişimleri ve verilen kiloların neden korunamadığını anlattı. Kilo geri alımının tek başına kişinin iradesiyle ilişkilendirilmemesi gerektiğini belirten Doğandemir, metabolik adaptasyon, iştah mekanizmaları ve yaşam alışkanlıklarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini söyledi.
KİLO GERİ ALIMI YALNIZCA İRADEYLE AÇIKLANAMAZ
Kilo verdikten sonra yeniden kilo almanın sanıldığı kadar basit bir süreç olmadığını belirten Doğandemir, “Bu durum yalnızca ‘irade’ ile açıklanabilecek kadar basit değil” dedi.
Kilo kaybının ardından vücudun yeni ağırlığa uyum sağlamaya çalıştığını ifade eden Doğandemir, bu süreçte enerji harcamasını ve iştahı etkileyen bazı fizyolojik değişiklikler meydana gelebildiğini söyledi. Bu değişikliklerin bazı kişilerde verilen kiloları korumayı zorlaştırabileceğini belirtti.
Doğandemir’in açıklamasına göre, kilo verdikten sonra eski beslenme düzenine dönülmese bile vücudun değişen enerji ihtiyacı dikkate alınmadığında kilo geri alımı yaşanabiliyor.
VÜCUT AĞIRLIĞI AZALDIKÇA ENERJİ İHTİYACI DA DÜŞÜYOR
Kişinin daha düşük bir vücut ağırlığına ulaşmasıyla birlikte günlük enerji ihtiyacının da azalabildiğini belirten Doğandemir, kilo verme sürecinin nasıl yürütüldüğünün önem taşıdığını ifade etti.
Doğandemir, “Kişi daha düşük bir vücut ağırlığına geldiğinde enerji ihtiyacı da azalıyor. Özellikle hızlı ve ciddi kısıtlamalarla kilo verilmişse kas kaybı da enerji harcamasını olumsuz etkileyebiliyor” diye konuştu.
Kısa sürede fazla kilo vermeyi amaçlayan aşırı kısıtlayıcı diyetlerin vücut kompozisyonu üzerinde olumsuz sonuçlar oluşturabileceğini belirten Doğandemir, kas kaybının kişinin harcadığı enerji üzerinde etkili olabileceğine dikkat çekti.
AÇLIK VE TOKLUK MEKANİZMALARI DEĞİŞEBİLİYOR
Kilo kaybından sonra yalnızca enerji ihtiyacının değil, iştah mekanizmalarının da değişebildiğini belirten Doğandemir, açlık ve tokluk hissindeki farklılıkların kilo koruma sürecini etkileyebileceğini söyledi.
Doğandemir, “Kilo kaybının ardından açlık ve tokluk mekanizmalarında meydana gelen değişiklikler, bazı kişilerde kaybedilen kiloyu korumayı zorlaştırabiliyor” ifadelerini kullandı. Bu nedenle kilo verdikten sonra yaşanan yeme isteğinin her zaman iradesizlik şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğini belirten Doğandemir’in açıklamaları, sürecin fizyolojik boyutunun da dikkate alınması gerektiğini ortaya koydu.
VÜCUT GERÇEKTEN ESKİ KİLOSUNU HATIRLIYOR MU?
Kilo verdikten sonra yeniden kilo alma eğilimi halk arasında “Vücudun eski kilosunu hatırlaması” şeklinde ifade edilebiliyor. Ancak Doğandemir, bilimsel açıdan bu durumu tek bir hafıza mekanizmasıyla açıklamanın doğru olmadığını söyledi.
Doğandemir, “Bilimsel açıdan bunu tek bir ‘hafıza’ mekanizması yerine metabolik adaptasyon, iştah düzenleyici mekanizmalar, vücut kompozisyonu ve eski yaşam alışkanlıklarının birleşimi olarak düşünmek daha doğru olur” dedi.
Kilo geri alımında vücuttaki değişikliklerin yanı sıra kişinin geçmiş alışkanlıklarının da etkili olduğunu belirten Doğandemir, özellikle katı diyetlerden sonra eski beslenme biçimine hızla dönülmesinin süreci olumsuz etkileyebileceğini kaydetti. “Çok kısıtlayıcı diyetlerden sonra eski beslenme düzenine bir anda dönmek, kilo geri alımını kolaylaştırabilir” diyen Doğandemir, kilo verme döneminin geçici bir uygulama olarak görülmemesi gerektiğini vurguladı.
ASIL BAŞARI VERİLEN KİLOYU KORUYABİLMEK
Başarılı bir kilo yönetiminin yalnızca tartıdaki rakamın düşmesiyle ölçülemeyeceğini belirten Doğandemir, asıl hedefin ulaşılan ağırlığı sürdürülebilir alışkanlıklarla korumak olduğunu söyledi.
Doğandemir, “Başarılı bir kilo yönetiminin asıl göstergesi yalnızca kilo vermek değil, verilen kiloyu sürdürülebilir alışkanlıklarla koruyabilmektir” ifadelerini kullandı. Kilo verme döneminde edinilen beslenme ve hareket alışkanlıklarının hedef kiloya ulaşıldıktan sonra tamamen bırakılmaması gerektiğine dikkat çeken Doğandemir, koruma döneminin de başlangıçtan itibaren planlanmasının önem taşıdığını belirtti.
Doğandemir, “Kilo verme döneminde öğrenilen beslenme ve hareket alışkanlıklarının hedef kiloya ulaşıldığında tamamen bırakılmaması, koruma döneminin de sürecin bir parçası olarak planlanması gerekir” dedi. Kilo yönetiminin kısa süreli ve geçici bir diyet yerine sürdürülebilir bir yaşam düzeni olarak ele alınması, verilen kiloların korunması açısından belirleyici önem taşıyor.
