Düğün altınlarının boşanmada kime ait olacağına ilişkin Yargıtay'ın 2024 yılında değiştirdiği içtihat, takıların paylaşımında yeni ölçütler getirdi. Türkinform muhabiri Almila Kerküklü'ye özel açıklamalarda bulunan Avukat Çilem Karakoç, geline takılan bileziklerin, damada verilen altınların ve takı sandığına bırakılan paraların farklı kurallara göre değerlendirildiğini belirterek yeni uygulamanın ayrıntılarını anlattı.
YARGITAY DÜĞÜN TAKILARINDA ESKİ UYGULAMAYI DEĞİŞTİRDİ
Düğünlerde takılan altınların tamamının kadına ait olduğu yönündeki yaygın kabul, Yargıtay'ın içtihat değişikliğiyle farklı bir boyut kazandı. Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, 4 Nisan 2024 tarihli kararıyla önceki yaklaşımından ayrılarak takıların kime ait olduğunun belirlenmesinde yeni ölçütler benimsedi.
Kararın gerekçesinde, düğünlerde yalnızca kadına özgü ziynet eşyalarının değil, yeni evlenen çiftlere ekonomik destek amacıyla farklı değerlerin de verildiği gerçeği öne çıktı. Bu nedenle altınların ve diğer takıların mülkiyetinin belirlenmesinde her eşyanın ayrı değerlendirilmesi esas alındı.
Avukat Çilem Karakoç, değişikliğin en önemli noktasını şu sözlerle açıkladı:
“Her ziynet eşyasının otomatik olarak kadına ait olduğu kabulü, yeni içtihat yaklaşımını doğru yansıtmaz.”
Karakoç'a göre paylaşımda öncelikle eşlerin kendi aralarında yaptığı anlaşma dikkate alınıyor. Böyle bir anlaşma yoksa varlığı ileri sürülen ve ispatlanan yerel örf ve adet kuralları devreye giriyor. Bunların bulunmadığı durumlarda ise takının niteliği ve kime verildiği belirleyici oluyor.
GELİNE TAKILAN BİLEZİKLER KİME AİT?
Düğünlerde en çok merak edilen konulardan biri, geline takılan bileziklerin boşanma halinde kimde kalacağı. Yargıtay'ın benimsediği ölçütlere göre kadına özgü ziynet eşyaları, kimin tarafından takıldığına bakılmaksızın kural olarak kadına ait sayılıyor.
Avukat Karakoç, geline takılan bileziklerin bu kapsamda değerlendirildiğini belirterek takıyı damadın ailesinin veya başka bir davetlinin hediye etmesinin tek başına sonucu değiştirmediğini vurguladı.
Aynı yaklaşım, kadına özgü kolye, küpe ve takı setleri için de geçerli. Hatta kadına özgü olduğu belirlenen bir ziynet eşyasının damada takılması, onu doğrudan erkeğin malı haline getirmiyor.
Takının hangi cinse özgü olduğu konusunda anlaşmazlık yaşanırsa bilirkişi incelemesine başvurulabiliyor. Böylece eşyanın niteliği yalnızca tarafların beyanlarıyla değil, gerektiğinde uzman değerlendirmesiyle de ortaya konuluyor.
DAMADA TAKILAN ÇEYREK ALTIN ARTIK KİMİN?
Yeni içtihadın dikkat çeken sonuçlarından biri de damada takılan altınların mülkiyetiyle ilgili. Çeyrek, yarım, tam ve Cumhuriyet altını gibi belirli bir cinse özgü olmayan ekonomik değerler, kural olarak hangi eşe takılmışsa ona ait kabul ediliyor.
Örneğin düğünde damada takılan çeyrek altın, aksine bir anlaşma veya ispatlanmış örf ve âdet kuralı bulunmadığında erkeğin kişisel malı sayılıyor. Aynı şekilde damada verilen Türk lirası veya döviz de bu ölçüte göre değerlendiriliyor.
Karakoç, yalnızca takının altın olmasının mülkiyeti belirlemek için yeterli olmadığını vurguladı. Geline verilen çeyrek altın kural olarak kadına, damada verilen çeyrek altın ise erkeğe ait.
Ancak burada önemli bir ayrım bulunuyor. Bilezik gibi kadına özgü bir takının damada verilmesiyle çeyrek altın takılması aynı sonucu doğurmuyor. Kadına özgü ziynetler kadın eşe, erkek kullanımına özgü saat veya kol düğmesi gibi eşyalar ise erkek eşe ait kabul ediliyor.
TAKI SANDIĞINA ATILAN ALTINLAR NASIL PAYLAŞILACAK?
Düğünlerde altınların bir bölümü gelin veya damada takılmak yerine doğrudan takı sandığına, torbasına ya da çantasına bırakılıyor. Bu durumda takıların kime ait olacağını belirleyen temel ölçüt, sandığa konulan eşyanın niteliği.
Karakoç'un açıklamasına göre sandığa bırakılan çeyrek, yarım veya tam altın gibi her iki eşe de özgü olabilen ekonomik değerler, kural olarak eşlerin ortak mülkiyetinde kabul ediliyor. Aynı durum sandığa bırakılan Türk lirası ve döviz için de geçerli.
Buna karşılık sandığa konulan eşya belirli bir cinse özgüyse ortak mal sayılmıyor. Kadına özgü bilezik kadının, erkeğe özgü bir eşya ise erkeğin malı olarak değerlendiriliyor.
Avukat Karakoç, bu ayrımın önemini şu sözlerle anlattı:
“Sandığa konulan her şey kendiliğinden ortak sayılmaz; ortaklık yalnız iki cinse de özgü olduğu belirlenen şeyler içindir.”
Dolayısıyla düğün sonunda sandıkta biriken altınların tamamının otomatik olarak eşit paylaşılacağı düşüncesi de doğru değil. Her bir takının türü ve hukuki niteliği ayrı ayrı incelenmeli.
BOŞANMADA DÜĞÜN VİDEOLARI DELİL OLABİLİR
Düğün takılarının kime ait olduğunun belirlenmesi kadar, bunların mahkemede nasıl ispatlanacağı da önem taşıyor. Avukat Çilem Karakoç, konuya ilişkin kaleme aldığı makalesinde düğün fotoğraflarının, video kayıtlarının ve tanık beyanlarının ziynet alacağı davalarında önemli deliller arasında bulunduğuna dikkat çekti.
Özellikle hangi altının kime takıldığını gösteren görüntüler, eşler arasındaki anlaşmazlığın çözümüne katkı sağlayabiliyor. Ancak fotoğraf ve videolar tek başına kesin delil niteliği taşımıyor; mahkeme bunları diğer delillerle birlikte değerlendiriyor.
Evlilik sırasında takıların bozdurulması da hak sahibinin iade talebini her durumda ortadan kaldırmıyor. Karakoç'un makalesine göre altınların hangi amaçla kullanıldığı, diğer eşin rızası ve geri verilmek üzere mi yoksa bağış olarak mı teslim edildiği önem taşıyor.
Takılar mevcutsa aynen iadesi, bunun mümkün olmadığı durumlarda ise somut olayın koşullarına göre bedelinin ödenmesi talep edilebiliyor.
Yargıtay'ın değişen yaklaşımıyla birlikte düğün takılarının tamamı için tek bir paylaşım kuralı uygulanmıyor. Eşlerin anlaşması, ispatlanmış yöresel gelenekler, takının türü ve kime verildiği, boşanma halinde altınların kime ait olacağını belirleyen temel unsurlar arasında yer alıyor.
