Yeni yayımlanan bir çalışmaya göre, 2022 yılında dünya genelinde görülen 18,7 milyon yeni kanser vakasının yaklaşık yüzde 38'i önlenebilir nedenlerle ilişkilendirildi. Araştırma, Nature Medicine dergisinde Dünya Kanser Günü'nden bir gün önce, 2024'ün Şubat ayı ortasında yayımlandı. 185 ülkeyi kapsayan incelemede, 36 kanser türü ele alındı ve toplamda 30 değiştirilebilir risk faktörü değerlendirildi.
Araştırmanın sonuçlarına göre, sigara kullanımı dünya çapında en fazla kanser vakasına yol açan risk faktörüdür. Bunu enfeksiyonlar ve alkol tüketimi takip etmektedir. Sigara, önlenebilir kanser vakalarının yaklaşık yüzde 15'ine katkıda bulunurken, enfeksiyonlar yüzde 10 ve alkol ise yüzde 3 oranında sorumludur. Mide, akciğer ve rahim ağzı kanserleri toplam önlenebilir vakaların neredeyse yarısını oluşturmaktadır.
KADIN VAKALARDA YÜZDE 30'U ÖNLENEBİLİR TÜRDEN
Kadınlarda 9,2 milyon yeni kanser vakasının yaklaşık yüzde 30'u önlenebilir sayılmıştır. Bu vakaların içinde insan papilloma virüsü (HPV) gibi enfeksiyonların payı yüzde 11’den fazladır. Bu tür enfeksiyonlara bağlı kanser vakalarının büyük çoğunluğu özellikle Sahraaltı Afrika gibi düşük ve orta gelirli bölgelerde yoğunlaşmaktadır. Bu bölgelerde özellikle rahim ağzı kanseri oldukça yaygındır.
Öte yandan, Avrupa'nın büyük bölgeleri ve Kuzey Amerika'da ise kadınlarda ve erkeklerde en fazla kanser vakasına yol açan faktör sigara kullanımıdır. Erkeklerde küresel bazda sigara, 4,3 milyon önlenebilir kanser vakasının yaklaşık yüzde 25’inden sorumludur. Enfeksiyonlar erkeklerde ikinci sıradadır ve özellikle Asya, Afrika ve Güney Amerika'da yaygındır.
Araştırmacılar, bu bulgular doğrultusunda kanserle mücadelenin herkese uygun tek tip önlem stratejisi yerine, bölgesel farklılıklar ve bölgedeki baskın risk faktörleri göz önünde bulundurularak yapılmasının daha etkili olacağını vurgulamaktadır. Ayrıca, bu çalışma önlenebilir kanser vakalarının toplam sayısını ve risk faktörlerine toplum düzeyinde maruziyet oranlarını ele alan ilk kapsamlı değerlendirmeler arasında yer almaktadır.