Pasifik Okyanusu’nun ekvatoral kesimindeki yüzey sularının normalden fazla ısınmasıyla ortaya çıkan El Nino, dünya genelinde sıcaklık ve yağış düzenlerini etkiliyor. Kuraklık, aşırı yağış, sel, orman yangınları ve şiddetli fırtınalarla ilişkilendirilen iklim olayı, tarımsal üretimden deniz ekosistemlerine kadar birçok alanı etkiliyor.
Dünya Meteoroloji Örgütünün (WMO) paylaşılan raporunda, El Nino’nun etkilerinin Şubat 2027’ye kadar devam etme olasılığının yüzde 100’e yakın olduğu belirtildi. ABD Ulusal Okyanus ve Atmosfer İdaresi (NOAA) de 2026 sonbaharı ve 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma olasılığının yüzde 90’ı aştığını bildirdi.
EL NİNO NEDİR VE NASIL ORTAYA ÇIKAR?
El Nino, tropikal Pasifik Okyanusu’nun orta ve doğu kesimlerindeki yüzey sularının normalden daha sıcak hale gelmesiyle oluşan doğal bir iklim olayıdır. Okyanus sıcaklıklarındaki değişim, atmosferdeki dolaşımı etkileyerek dünyanın farklı bölgelerinde yağış ve sıcaklık düzenlerinin değişmesine yol açabilir.
El Nino’nun etkileri her bölgede aynı şekilde görülmez. Bazı yerlerde kuraklık ve aşırı sıcaklıklar öne çıkarken bazı bölgelerde yoğun yağış, sel ve fırtına riski artabilir.
EL NİNO NE ZAMANA KADAR DEVAM EDECEK?
WMO’nun aktarılan Küresel Mevsimsel İklim Güncellemesi raporunda, El Nino etkilerinin Şubat 2027’ye kadar sürme olasılığının yüzde 100’e yakın olduğu belirtildi. Raporda, olayın aralık ayında zirveye ulaşmadan önce daha da güçlenebileceği ve küresel sıcaklıkları artırabileceği değerlendirildi.
NOAA’nın tahminlerinde de 2026 sonbaharı ile 2027 kışında çok güçlü bir El Nino yaşanma ihtimalinin yüzde 90’ın üzerinde olduğu ifade edildi.
EL NİNO HANGİ ÜLKELERDE KURAKLIK VE SEL RİSKİNİ ARTIRIYOR?
El Nino, yağış düzenlerini değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde birbirinden farklı sonuçlar doğurabiliyor. Dünya Kaynakları Enstitüsünün değerlendirmelerine göre bazı bölgelerde su kaynakları ve tarımsal üretim kuraklık nedeniyle baskı altında kalırken bazı yerlerde aşırı yağış ve taşkın riski yükseliyor.
Kuraklık riskinin öne çıktığı bölgeler arasında Karayipler, Orta Amerika, Hindistan, Afrika’nın bazı kesimleri, Endonezya ve Avustralya bulunuyor.
ABD’nin güneyi, Peru, Ekvador, Doğu Afrika ile Orta Doğu ve Orta Asya’nın bazı bölgelerinde ise aşırı yağış ve sel riskinin artabileceği öngörülüyor.
EL NİNO DENİZ EKOSİSTEMLERİNİ NASIL ETKİLİYOR?
Okyanus sularının ısınması, deniz canlılarının yaşam koşullarını ve balıkçılık faaliyetlerini olumsuz etkileyebiliyor. Besin açısından zengin derin suların yüzeye taşınmasının azalması, balık popülasyonlarının düşmesine veya farklı bölgelere yönelmesine neden olabiliyor.
Özellikle Peru kıyılarında hamsi ve ton balığı gibi ticari açıdan önemli türlerde yaşanan değişimler, balıkçılıkla geçinen toplulukların gelirlerini tehdit edebiliyor.
El Nino ile ilişkilendirilen deniz sıcaklıklarındaki artış, mercan resiflerinde kitlesel ağarmaya yol açabilirken deniz çayırları ve yosun ormanları üzerinde de baskı oluşturabiliyor.
EL NİNO ENDONEZYA’DAKİ ORMAN YANGINLARINI ARTIRIYOR MU?
Endonezya’da ocak ayından bu yana devam eden orman yangınlarında yaklaşık 896 bin hektarlık alanın zarar gördüğü bildirildi. Yerel basında yer alan bilgilere göre yangınlar nedeniyle bazı bölgelerde eğitime ara verilirken milyonlarca kişi yoğun dumana maruz kaldı. Ülke genelinde yaklaşık 175 bin kişide solunum yolu rahatsızlıkları görüldüğü aktarıldı.
Uzmanlar, sıcaklıkları artırıp kuraklığı derinleştirebilen El Nino’nun yangınların yayılmasını kolaylaştıran etkenlerden biri olduğuna dikkat çekiyor.
Yangınlar yalnızca bitki örtüsüne zarar vermiyor, yaban hayatının beslenme ve barınma alanlarını da daraltıyor. Sumatra kaplanı, Cava gergedanı ve Borneo orangutanı gibi nesli tehlike altındaki türler, yaşam alanlarının küçülmesi nedeniyle daha fazla baskıyla karşı karşıya kalıyor.
EL NİNO PASİFİK’TEKİ KASIRGALARIN ŞİDDETİNİ ARTIRIYOR MU?
El Nino, tropikal Pasifik’teki okyanus ve atmosfer koşullarını değiştirerek kasırgaların oluşumunu ve gelişimini etkileyebiliyor. Okyanus sıcaklıkları ile atmosferin üst katmanlarındaki rüzgâr koşulları, tropikal fırtınaların güçlenmesinde rol oynayabiliyor.
Paylaşılan verilere göre Doğu Pasifik’te bu yıl 22 tropikal fırtına ve 12 kasırga kaydedildi. Haberde aktarılan değerlendirmelerde, bu sayıların kasırga sezonunun sona ermesine iki ay kala yıllık ortalamaların üzerine çıktığı belirtildi.
EL NİNO HİNDİSTAN’DA TARIMSAL ÜRETİMİ NASIL ETKİLİYOR?
Hindistan’da tarımsal üretim açısından büyük önem taşıyan muson yağışlarının mevsim normallerinin altında kalması, El Nino’nun olası etkilerine ilişkin endişeleri artırdı.
Hindistan Meteoroloji Dairesinin verilerine göre yağış miktarı ülkenin doğu ve kuzeydoğu bölgelerinde ortalamanın yüzde 26, güney eyaletlerinde ise yüzde 24 altında gerçekleşti.
Muson yağışlarındaki azalma ve düzensizlikler, tarımsal üretimin yanı sıra su kaynakları üzerinde de baskı oluşturabiliyor.
EL NİNO ÇİN VE JAPONYA’DA TAYFUN RİSKİNİ ARTIRIYOR MU?
Paylaşılan haberde, Maysak ve Dujuan tayfunlarının Çin’in doğusu ile Japonya’da sel ve heyelanlara neden olduğu belirtildi. Japonya Meteoroloji Ajansının verilerine göre Batı Pasifik’te bu sezon 10 tropikal siklon oluştuğu ve bu sayının 1966’dan bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaştığı aktarıldı.
Uzmanlar, yılın geri kalanında yeni tayfunların oluşabileceğini ve Çin ile Japonya’da olumsuz hava olaylarının etkili olabileceğini değerlendiriyor.
El Nino’nun etkileri bölgelere ve mevsimlere göre değişebildiğinden, olası risklerin değerlendirilmesinde güncel meteorolojik tahminlerin takip edilmesi önem taşıyor.
