Azerbaycanlı milletvekili, gazeteci ve yazar Ganire Paşayeva’nın vefatının üzerinden üç yıl geçti. Paşayeva, 28 Eylül 2023’te Bakü’de tedavi gördüğü hastanede, 48 yaşında hayatını kaybetti. Ardında yalnızca uzun yıllar sürdürdüğü milletvekilliği görevini değil; kitaplarını, belgesel çalışmalarını ve Türk dünyasının farklı şehirlerinde kurduğu ilişkileri bıraktı.
Ölüm yıldönümü yaklaşırken Türkiye’de düzenlenen anma programları, Paşayeva’nın neden Azerbaycan dışındaki çevrelerde de tanındığını yeniden gösterdi. Iğdır ve Ankara’daki buluşmalarda onun siyasetçi kimliğinin yanı sıra gazeteciliği, kültürel çalışmaları ve Türkiye ile Azerbaycan arasındaki bağlara verdiği önem konuşuldu.
TOVUZ’DAN TELEVİZYON EKRANLARINA
Ganire Paşayeva, 24 Mart 1975’te Azerbaycan’ın Tovuz bölgesindeki Düz Kırıqlı köyünde doğdu. Azerbaycan Tıp Üniversitesi Pediatri Fakültesi ile Bakü Devlet Üniversitesi Uluslararası Hukuk Fakültesinden mezun oldu. Birbirinden farklı bu iki alandaki eğitimin ardından çalışma hayatında medyaya yöneldi; 1998’de televizyonculuğa başladı.
Gazetecilik, Paşayeva’nın kamuoyuyla ilk güçlü bağını kurduğu alan oldu. Haber ve televizyon çalışmalarından sonra yazmayı da sürdürdü. Azerbaycan Milli Meclisinin yayımladığı yaşam öyküsüne göre 20’den fazla bilimsel, edebî ve güncel konulu kitabın yanı sıra yüzlerce makale kaleme aldı; yaklaşık 20 belgesel filmin senaryosunda veya danışmanlığında görev aldı.
2005’TE MECLİSE GİRDİ
Paşayeva, 2005’te Haydar Aliyev Vakfının halkla ilişkiler çalışmalarında görev üstlendi. Aynı yıl yapılan seçimlerde Tovuz’dan milletvekili seçilmesiyle siyasi yaşamında yeni bir dönem başladı. Sonraki yıllarda da Milli Mecliste görev yapan Paşayeva, vefat ettiği sırada Meclisin Kültür Komitesi Başkanıydı.
Parlamentodaki çalışmaları Azerbaycan’la sınırlı değildi. Asya Parlamenter Asamblesindeki Azerbaycan heyetine ve Azerbaycan-Pakistan parlamentolar arası ilişkiler çalışma grubuna başkanlık etti. Türkiye, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistan’ın da aralarında bulunduğu pek çok ülkeyle ilişkiler için oluşturulan parlamenter çalışma gruplarında yer aldı.
TÜRKİYE İLE BAĞI SİYASETİN ÖTESİNE GEÇTİ
Ganire Paşayeva için Türkiye, yalnızca parlamenter temaslar yürüttüğü ülkelerden biri değildi. Çeşitli şehirlerde konferanslara ve kültür etkinliklerine katıldı; konuşmalarında Türkiye ile Azerbaycan arasındaki yakınlığın korunmasına ve genç kuşaklara aktarılmasına önem verdi. Türkiye’deki bu görünürlüğü, onu iki ülkede de tanınan bir isim hâline getirdi.
Bu ilginin somut örneklerinden biri “Adım Adım Türkiye” projesiydi. Türkiye’nin kültürel, tarihî ve sosyal mirasını anlatmak üzere hazırladığı kitap ve belgesel çalışmasının bölümleri, vefatından sonra Azerbaycan Devlet Televizyonunda yayımlandı. Proje, Paşayeva’nın Türkiye’ye ilişkin çalışmalarının son örneklerinden biri olarak kaldı.
TÜRK DÜNYASININ KÜLTÜREL BAĞLARINI ÖNEMSEDİ
Paşayeva’nın faaliyetlerinde edebiyat ve kültür de geniş yer tuttu. Yazılarında ve konuşmalarında Azerbaycan kültürünün tanıtılmasına, Türk halkları arasındaki ilişkilere ve ortak mirasın görünür kılınmasına değindi. Bu çalışmalarını hem siyasi görevleri sırasında hem de yazar kimliğiyle sürdürdü.
Uluslararası Türk Kültürü Teşkilatı TÜRKSOY, vefatının ardından yayımladığı mesajda Paşayeva’yı yakın çalışma ortaklarından biri olarak andı. Kurum, onun Azerbaycan kültürünün dünyada tanıtılmasına ve Türk halklarına yönelik kültür faaliyetlerine verdiği desteği özellikle vurguladı.
48 YAŞINDA HAYATINI KAYBETTİ
Paşayeva, 24 Eylül 2023’te Bakü’de hastaneye kaldırıldı ve yoğun bakımda tedavi altına alındı. Dört gün sonra, 28 Eylül’de yaşamını yitirdi. Tedavi süreciyle ilgili haberlerde kaynağı bilinmeyen hipotonik durum tanısından söz edildi; vefatına ilişkin doğrulanmamış farklı bir neden öne sürülmedi.
Cenazesi, 29 Eylül’de Bakü’deki Haydar Camisi’nde kılınan namazın ardından 2. Fahri Hıyaban’da toprağa verildi. Törene ailesi ve yakınlarının yanı sıra milletvekilleri, Türkiye’den temsilciler ve çok sayıda vatandaş katıldı. Paşayeva’nın 48 yaşındaki ölümü, Azerbaycan’da olduğu kadar Türkiye’deki çalışma arkadaşları ve dostları arasında da üzüntü yarattı.
ÜÇÜNCÜ YILINDA TÜRKİYE’DE ANILDI
Paşayeva için vefatının üçüncü yılında Iğdır ve Ankara’da anma programları düzenlendi. Iğdır’daki programda konuşmacılar onun Azerbaycan’ın bağımsızlık döneminde yetişen isimlerden biri olduğunu ve Karabağ meselesini uluslararası toplantılarda gündeme getirdiğini anlattı. Türkiye’nin Azerbaycan’a komşu kentindeki buluşma, Paşayeva’nın sınırın iki yanında bıraktığı izi de hatırlattı.
Ankara’daki programda ise ailesinden isimler, akademisyenler, sanatçılar ve sivil toplum temsilcileri bir araya geldi. Paşayeva’yı anlatan bir belgesel gösterildi; “Ganire Paşayeva ve Türk Dünyası” başlıklı panelde edebiyat, kültür ve Kerkük ile kurduğu bağ ele alındı. Üç yıl sonra da onun için bir araya gelinmesi, Paşayeva’nın çalışmalarının kitaplarda ve resmî görev kayıtlarında kalmadığını gösteriyor.
