ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’nin (CDC) verilerine göre, kene ısırıklarıyla bulaşan alpha-gal sendromu, bağışıklık sisteminin memelilere özgü bir şeker molekülüne karşı yanlışlıkla alerjik tepki vermesiyle ortaya çıkıyor.

HASTALIK NASIL GELİŞİYOR?

Alpha-gal sendromu, adını “galaktoz-alfa-1,3-galaktoz” adlı molekülden alıyor. İnsanlarda bulunmayan bu molekül, kene salyası yoluyla vücuda girdiğinde bağışıklık sistemi tarafından tehdit olarak algılanıyor. Daha sonra et, süt, peynir veya jelatin gibi hayvansal ürünler tüketildiğinde, bağışıklık sistemi bu moleküle karşı alerjik reaksiyon başlatıyor.

Hastalık yalnızca et tüketimiyle sınırlı kalmıyor; bazı ilaçlar (örneğin heparin) ve kişisel bakım ürünleri de alerjiyi tetikleyebiliyor.

BELİRTİLER GECİKMELİ ORTAYA ÇIKIYOR

Uzmanlara göre belirtiler, kene ısırığından aylar sonra görülebiliyor. Et veya süt ürünlerinin tüketiminden 2 ila 6 saat sonra ortaya çıkan şikâyetler şunlar:

  • Şiddetli kaşıntı ve döküntü

  • Karın ağrısı, mide bulantısı, ishal

  • Ağız, yüz ve boğazda şişme

  • Anafilaktik şok (hayati risk taşıyabilir)

2022’de yapılan bir araştırma, ABD’li doktorların yüzde 42’sinin alpha-gal sendromunu hiç duymamış olduğunu ortaya koydu.

HANGİ KENELER TAŞIYOR?

ABD’nin güneydoğusunda görülen “lone star tick” (yalnız yıldız kenesi) en bilinen taşıyıcı. Ancak Avrupa dahil altı kıtada farklı kene türlerinin de bu hastalığı bulaştırabildiği tespit edildi. Siyah bacaklı geyik kenesi de bunlar arasında yer alıyor.

Kene popülasyonunun artışı, iklim değişikliği, artan geyik sayısı ve insanların doğada daha fazla vakit geçirmesi, hastalığın yayılımında etkili faktörler olarak gösteriliyor.

TEDAVİ VAR MI?

Alpha-gal sendromunun kesin bir tedavisi bulunmuyor. Uzmanlar, et, süt ve jelatin içeren tüm ürünlerden uzak durulmasını, kene ısırıklarından korunmayı öneriyor. Şiddetli alerjik vakalar için EpiPen taşınması tavsiye ediliyor.

Bazı hastalarda tetikleyicilerden uzun süre uzak durulduğunda alerjinin hafifleyebileceği belirtiliyor. Ancak kimin alerji geliştireceği, neden bazı kişilerin hafif etkilenirken bazılarının hayati risk yaşadığı henüz net değil.

KENE ISIRIĞINI ÖNLEMEK İÇİN

Bilim insanları, önümüzdeki 10 yıl içinde alpha-gal sendromunun önlenmesi ve tedavisi konusunda önemli ilerlemeler kaydedileceğini öngörüyor.

Kaynak: Haber Merkezi