Burun tıkanıklığı, burun içi dokuların şişmesi durumudur. Hava geçişi zorlaşır ve nefes almak güçleşir. Genelde mukus artışı, damar genişlemesi ve ödem ile oluşur. Çoğu zaman geçicidir, bazen ise uzun sürebilir.
TIKALI BURUN SEBEPLERİ
Soğuk algınlığı ve grip
Alerjik rinit ve polen hassasiyeti
Sinüzit ve üst solunum yolu enfeksiyonları
Burun içi eğrilik ve et büyümesi
Kuru hava, sigara dumanı ve kirli hava
Hamilelikte damar genişlemesine bağlı tıkanma
TIKALI BURUN İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
Serum fizyolojik kullanımı: Eczaneden alınan tuzlu su damla veya sprey işe yarar. Burun içini yıkar ve mukusu inceltir. Bebek ve çocuklarda da sık kullanılır. Doz için ürün bilgisine bakmak önemlidir.
Buhar soluma: Ilık duş buharı burun yolunu yumuşatır. Çok sıcak su buharı cildi ve burun içini tahriş edebilir. Yaklaşık birkaç dakika yeterli olur.
Oda havasını nemlendirme: Nem cihazı veya su dolu kap buhar sağlar. Çok kuru hava burun içini tahriş eder. Aşırı nem de küf riskini artırabilir.
Yeterli sıvı alma: Su, bitki çayı ve çorba işe yarar. Sıvı alımı mukusu daha akışkan yapar. Kafeinli içecekler bazı kişilerde kuruluk yapabilir.
Yüksek yastıkla yatma: Baş kısmı hafif yukarıda olursa akış kolaylaşır. Özellikle gece tıkanmalarında işe yarar. Çok yüksek yastık ise boyun ağrısına yol açabilir.
Tuzlu su ile burun yıkama: Neti pot veya özel setler kullanılabilir. Suyun temiz ve doğru karışımda olması önemlidir. Uygulama talimatına dikkat edilmelidir.
Tetikleyicilerden uzak durma: Sigara dumanı, ağır koku ve tozdan kaçınmak gerekir. Alerjik kişilerde polen yoğun saatlerine dikkat önemlidir. Maske bazı durumlarda fayda sağlayabilir.
NOT: Ciddi belirtilerde mutlaka doktora başvurun.
TIBBİ DESTEK NE ZAMAN GEREKİR
Burun tıkanıklığı bir haftadan uzun sürerse önemlidir. Yüzde şiddetli ağrı veya tek taraflı tıkanma varsa doktora gitmek gerekir. Yüksek ateş, kötü kokulu akıntı veya kanama da uyarıcıdır. Çocuklarda nefes duraklaması veya emme güçlüğü ciddiye alınmalıdır.
Burun açıcı spreyler kısa süre kullanılmalıdır. Uzun kullanım burun içi hasar ve kalıcı tıkanma yapabilir. İlaç seçiminde doktor veya eczacı görüşü önemlidir.
EVDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
Çok sıcak buhar ve su kullanmayın.
Evde hazırlanan burun karışımlarında hijyene dikkat edin.
Bebeklerde kuvvetli burun aspiratörünü sık kullanmayın.
Hamilelikte ilaç kullanımı için mutlaka doktor sorun.
Kronik hastalığı olanlar kendi kendine ilaç başlatmamalı.
SIK SORULAN SORULAR
Tıkalı burun için en hızlı rahatlama nedir?
Serum fizyolojik sprey ve ılık duş buharı genelde hızlı rahatlatır. Bazı kişilerde kısa süreli burun açıcı sprey de fayda eder. Ancak bu spreyler birkaç günden uzun kullanılmamalıdır.
Her gün burun spreyi kullanmak zararlı mı?
Serum fizyolojik spreyler genelde günlük kullanıma uygundur. Ancak ilaç içeren spreylerin uzun süre kullanımı zararlı olabilir. Bağımlılık benzeri durum ve kalıcı tıkanma gelişebilir.
Bebeklerde tıkalı burun için ne yapılmalı?
Serum fizyolojik damla ve yumuşak burun aspiratörü sık kullanılır. Odanın nemini ayarlamak da işe yarar. Yüksek ateş veya emme güçlüğü varsa acil tıbbi değerlendirme gerekir.
Alerjiye bağlı tıkanıklıkta ne önemli?
Alerjen kaynağından uzak durmak ilk basamaktır. Doktor önerisiyle alerji ilaçları ve spreyler kullanılabilir. Evde sık havalandırma ve toz kontrolü de yardımcı olur.
Burun tıkanıklığı baş ağrısı yapar mı?
Evet, sinüslerde basınç artışı baş ve yüz ağrısına yol açabilir. Uzayan veya tek taraflı ağrılarda doktora görünmek gerekir. Göz çevresinde şişlik veya ateş varsa daha acildir.
Gece artan tıkanıklık normal mi?
Yatma pozisyonu ve oda havası bunu etkileyebilir. Baş kısmını hafif yükseltmek ve odayı nemlendirmek rahatlama sağlayabilir. Uzun süren gece tıkanmalarında kulak burun boğaz uzmanı değerlendirmesi uygundur.
Kronik burun tıkanıklığı neden olur?
Burun eğriliği, et büyümesi veya kronik sinüzit buna yol açabilir. Alerjik rinit de uzun süreli tıkanıklık yapar. Kesin neden için muayene ve bazen görüntüleme gerekir.
Tıkalı burun spor yapmaya engel mi?
Hafif tıkanıklıkta düşük tempolu egzersiz bazen iyi gelir. Ancak nefes almayı çok zorlaştıran durumlarda spor sakıncalı olabilir. Göğüs ağrısı, nefes darlığı veya baş dönmesi varsa sporu bırakmak gerekir.
