Histamin, vücudun bağışıklık, sindirim ve sinir sistemlerinde hayati görevler üstlenen doğal bir bileşiktir. Ancak bazı bireylerde, besinlerle alınan histamini parçalamakla görevli olan DAO (Diamin Oksidaz) enzimi yeterli düzeyde çalışmaz. Bu durum, kanda histamin seviyesinin aşırı yükselmesine ve vücudun sanki bir alerjik reaksiyon gösteriyormuş gibi tepki vermesine yol açar. Tıbbi literatürde giderek daha fazla önem kazanan bu tablo, modern yaşamın getirdiği beslenme alışkanlıklarıyla daha sık görülmeye başlanmıştır.
HİSTAMİN İNTOLERANSI BELİRTİLERİ NELERDİR?
Bu rahatsızlığın semptomları genellikle yemek yedikten hemen sonra veya birkaç saat içinde ortaya çıkar ve kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterir. En yaygın görülen histamin intoleransı belirtileri arasında şiddetli baş ağrısı ve migren atakları, sindirim sisteminde şişkinlik, ishal veya karın ağrısı yer alır. Ciltte ise kızarıklık, kaşıntı ve ürtiker gibi döküntüler gözlemlenebilir. Ayrıca burun akıntısı, nefes darlığı, düzensiz adet döngüsü, yorgunluk ve uyku bozuklukları da bu durumun habercisi olabilir. Belirtilerin çok yönlü olması, teşhis sürecinde dikkatli bir takibi zorunlu kılar.
HİSTAMİN İNTOLERANSI OLANLAR NE YEMEMELİ?
Beslenme düzeninde yapılacak değişiklikler, tedavinin ve semptom yönetiminin temel taşını oluşturur. Yüksek histamin içeren gıdalar listesinde özellikle fermente edilmiş ürünler başı çeker. Eski peynirler, turşu çeşitleri, sirke, kefir ve yoğurt gibi ürünler histamin bakımından oldukça zengindir. Ayrıca alkollü içecekler, işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis), bayat balıklar ve deniz ürünleri de riskli gruptadır. Sebzelerden domates, patlıcan ve ıspanak; meyvelerden ise turunçgiller ve çilek, vücuttaki histamin yükünü artırabileceği için dikkatli tüketilmelidir.
HİSTAMİN İNTOLERANSI NASIL TEŞHİS EDİLİR?
Teşhis süreci genellikle diğer gıda alerjilerinin ve sindirim sistemi hastalıklarının elenmesiyle başlar. Uzman doktorlar, hastanın beslenme günlüğünü inceleyerek şikayetlerin hangi gıdalarla tetiklendiğini belirlemeye çalışır. En etkili yöntemlerden biri olan eliminasyon diyeti ile şüpheli gıdalar bir süreliğine beslenmeden çıkarılır ve belirtilerin seyri izlenir. Ayrıca laboratuvar ortamında kanda DAO enzim aktivitesi ölçümü yapılarak biyokimyasal bir kanıt aranabilir. Teşhis kesinleştikten sonra kişiye özel düşük histaminli beslenme programı uygulanması önerilir.
