Hürmüz Boğazı çevresinde askeri gerilim yeniden tırmandı. İran Devrim Muhafızları Ordusu Donanması, ABD'ye ait insansız su altı aracının boğazın girişinde düzenlenen operasyonla ele geçirildiğini bildirdi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ise bir insansız su altı aracının arızalandığını açıkladı ancak İran'ın ele geçirme iddiasına ilişkin doğrudan açıklama yapmadı.
“KARMAŞIK BİR OPERASYONLA ELE GEÇİRİLDİ”
İran Devrim Muhafızları Donanması tarafından yayımlanan yazılı açıklamada, operasyonun Hürmüz Boğazı girişinde gerçekleştirildiği belirtildi. Açıklamada, “Bugün gerçekleştirilen ‘karmaşık bir operasyon’ sonucunda ABD'ye ait gelişmiş bir su altı deniz aracı Hürmüz Boğazı girişinde tespit edilerek ele geçirildi” ifadeleri kullanıldı. İran tarafı, ele geçirilen aracın ABD filosuna 2025 yılında teslim edildiğini ve ileri denizaltı teknolojileriyle donatıldığını öne sürdü. Açıklamada araç için “en modern akıllı ve insansız denizaltılardan biri” tanımlaması yapıldı. İran devlet medyası ise aracın su altında keşif ve gözetleme yapabildiğini, deniz tabanını haritalayabildiğini, mayın tespit edebildiğini ve deniz altı kablo ile boru hatlarını inceleme kapasitesine sahip olduğunu aktardı.
ABD'DEN “ARIZALANDI” AÇIKLAMASI
İran'ın ele geçirme açıklamasının ardından ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Sözcüsü Tim Hawkins, Amerikan güçlerinin kullandığı bir insansız su altı aracının arızalandığını duyurdu. Hawkins, aracın devam eden operasyonlara destek amacıyla bölge sularında inceleme yaptığını belirtti. Ancak sözcü, İran'ın söz konusu aracı ele geçirdiği iddiasına ilişkin herhangi bir değerlendirmede bulunmadı. Devrim Muhafızları ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinde MQ-1 tipi bir insansız hava aracını düşürdüğünü ileri sürdü. İran tarafından yapılan açıklamada, hava aracının hangi ülkeye ait olduğu belirtilmedi.
HARK ADASI AÇIKLARINDA TANKER VURULDU
Hürmüz çevresindeki gerilim yalnızca insansız araç iddiasıyla sınırlı kalmadı. İran'ın Mehr Haber Ajansı, petrol ihracatının büyük bölümünün gerçekleştirildiği Hark Adası'nın bazı bölgelerinde art arda patlama sesleri duyulduğunu bildirdi. İran medyası, ülkenin güneyindeki Cask Limanı'nda da iki patlama meydana geldiğini aktardı. Tasnim Haber Ajansı ise İran'a ait bir petrol tankerinin Hark Adası'na yaklaşık 4 mil uzaklıkta ABD güçlerinin füze saldırısına hedef olduğunu öne sürdü. Yerel kaynaklara dayandırılan haberde, demirleme sahası yakınında vurulan tankerde can kaybı veya yaralanma olmadığı ve mürettebatın tahliye edildiği belirtildi. Reuters'a konuşan bir ABD'li yetkili ise Amerikan güçlerinin, ABD donanmasına ait bir savaş gemisine yönelik yeni füze saldırısı girişimlerine karşılık olarak İran Devrim Muhafızları Ordusu'yla bağlantılı birden fazla İran tankerini vurduğunu söyledi.
TAHRAN'DAN ABD ÜSLERİNE AÇIK TEHDİT
İranlı üst düzey askeri yetkili Ali Abdullahiyan, ABD ordusunun İran petrol tankerlerini vurmak üzere tahliye uyarısı yaptığını söyledi. İran devlet televizyonuna göre Abdullahiyan, “İran petrol tankerlerine yönelik herhangi bir saldırı, bölgedeki ABD üslerinin İran silahlı kuvvetleri tarafından hedef alınmasıyla sonuçlanacaktır.” ifadelerini kullandı.
WASHINGTON'DAN 36 HEDEFE YAPTIRIM
Bölgedeki askeri hareketliliğin yanı sıra Washington ile Tahran arasındaki ekonomik gerilim de büyüdü. ABD Hazine Bakanlığı, İran'ın havacılık sektörüyle bağlantılı 36 hedefe yaptırım uygulandığını açıkladı. Kararın daha önce yaptırım listesine alınmamış 27 İranlı hava yolu şirketini de kapsadığı bildirildi. ABD yönetimi, İran'ın havacılık sektörünü silah, personel ve yasa dışı kargo taşımak amacıyla kullanmakla suçladı. Hazine Bakanı Scott Bessent, yaptırım kapsamındaki hava yolu şirketleriyle iş yapanların küresel finans sisteminden dışlanma riskiyle karşılaşabileceğini söyledi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise Washington'ın yaptırımlar ve savaş yoluyla hedeflerine ulaşamadığını savundu. Arakçi, ABD'nin yeniden yaptırım uygulamasını eleştirdi.
HÜRMÜZ İÇİN DİPLOMASİ MASASI DA DEVREDE
Askeri gerilimin gölgesinde diplomatik temaslar da devam ediyor. Arakçi, Japon mevkidaşıyla yaptığı telefon görüşmesinde, Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin Umman ile yürütülen müzakerelerde “önemli ilerleme” sağlandığını söyledi. İran Dışişleri Bakanlığı, haftalardır devam eden görüşmelerde gelinen son durumun ele alındığını bildirdi. Ancak sağlandığı belirtilen ilerlemenin ayrıntıları açıklanmadı.
HUSİLERDEN SUUDİ ARABİSTAN'A SALDIRI: 73 YARALI
Bölgedeki gerilimin bir diğer adresi ise Yemen oldu. Yemen'deki İran destekli Husiler, Suudi Arabistan'ın güneyindeki dört kenti füze ve insansız hava araçlarıyla hedef aldı. Husiler, Hamis Muşayt'taki bir hava üssü ile Abha, Necran ve Cizan'daki Aramco tesislerine saldırdıklarını açıkladı. Suudi yetkililer, saldırılarda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 73 kişinin yaralandığını bildirdi. Saldırılar petrol tesislerinde yangınlara yol açarken bazı enerji tesislerinde faaliyetler durduruldu. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, saldırıların arkasında İran'ın olduğunu savunarak Husileri İran'ın vekil güçleri olarak nitelendirdi. Rubio, “Bunun bir kısmının arkasında açıkça İran'ın eli olduğunu düşünüyorum.” dedi.
LÜBNAN'DA İSRAİL SALDIRILARI: 13 ÖLÜ
Bölgedeki çatışmalar Lübnan'a da uzandı. İsrail, haftalar süren görece sakinliğin ardından pazartesi günü Lübnan'ın güneyine bir dizi hava saldırısı düzenledi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, saldırılarda aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu 13 kişinin hayatını kaybettiğini açıkladı. Böylece Hürmüz Boğazı çevresindeki askeri hareketlilik, İran-ABD gerilimi, yaptırımlar, Yemen'deki saldırılar ve Lübnan'daki İsrail operasyonlarıyla birlikte bölgesel çatışma zincirinin yeni bir halkasına dönüştü.
