İran Meclisi Ulusal Güvenlik ve Dış Politika Komisyonu, Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere yönelik yeni düzenlemeyi görüştü. İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığına göre komisyon, "Hürmüz Boğazı'nın Güvenliğinin ve Kalkınmasının Sağlanmasına Yönelik Stratejik Eylem Planı" adlı tasarının 3. maddesini kabul etti.
HÜRMÜZ'DEN GEÇEN GEMİLERE ÜCRET
Komisyon Sözcüsü Hasan Kaşkavi, komisyonun toplantısında tasarının görüşülmesine devam edildiğini açıkladı. Kaşkavi, önceki toplantıda görüşülmesi ertelenen 3. maddenin kabul edildiğini belirterek, düzenleme kapsamında Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere sunulan çeşitli hizmetler karşılığında ücret alınacağını söyledi. Ücret kapsamına denizcilik, çevre, özel durumlarda yakıt ikmali, sigorta, güvenlik ve Hürmüz Boğazı'nda sağlanan diğer hizmetlerin dahil edileceği belirtildi. Hasan Kaşkavi'nin açıklamasına göre söz konusu ücretler, Hürmüz Boğazı'ndan geçmesine izin verilen ülkelerin gemilerinden tahsil edilecek. Ödemelerin İran riyali veya Tahran tarafından belirlenecek başka bir para birimi üzerinden yapılması öngörülüyor.
İRAN'DAN "DENİZ ULAŞIMI ÖZGÜRLÜĞÜ" VURGUSU
Kaşkavi, tasarıda Hürmüz Boğazı'na kıyısı bulunan ülkelerin haklarına dikkat edildiğini belirtti. Kaşkavi, uluslararası hukuk ve kurallar çerçevesinde deniz ulaşımı özgürlüğünün tanınmasının yanı sıra kıyı ülkelerinin güvenlik ve egemenliklerine saygı gösterilmesinin ve bu hakların ihlal edilmesinin önlenmesinin vurgulandığını ifade etti. Hürmüz Boğazı ve Basra Körfezi'nin kendine özgü kuralları ve koşulları bulunduğunu söyleyen Kaşkavi, Umman'ın 1982 tarihli Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi'ni kabul etmesinin ardından yayımladığı siyasi bildiriyi de gündeme getirdi. Kaşkavi, söz konusu sözleşme hükümlerinin Umman'ın "ulusal egemenliğini ve ulusal güvenliğini ihlal etmemesi gerektiğini" vurguladığını aktardı.
TASARININ KANUNLAŞMASI İÇİN SÜREÇ DEVAM EDECEK
Komisyonda kabul edilen madde henüz tek başına yürürlüğe girmiş bir yasa anlamına gelmiyor. İran'da yasa tasarılarının kanunlaşması için öncelikle ilgili Meclis komisyonunda maddelerin görüşülüp kabul edilmesi gerekiyor. Ardından komisyon raporu Meclis Genel Kuruluna sunuluyor ve tasarının maddeleri ile bütünü oylanıyor. Genel Kurul tarafından kabul edilen metin, daha sonra Anayasayı Koruyucular Konseyinin incelemesine gönderiliyor. Konsey metni anayasa ve İslami ölçütler açısından değerlendiriyor. Konseyin itiraz etmesi halinde tasarı yeniden Meclise dönüyor. Anlaşmazlığın devam etmesi durumunda ise Düzenin Maslahatını Teşhis Konseyi sürece dahil olabiliyor. Son aşamada Anayasayı Koruyucular Konseyinden geçen metin Cumhurbaşkanı tarafından yayımlanarak yürürlüğe giriyor.
