Aşırı sağcı Maliye Bakanı Bezalel Smotrich’in, Batı Şeria'daki El-Halil kentinin idari yapısını değiştireceklerini ve 1997 tarihli El-Halil Anlaşması'nı feshettiklerini açıklaması Tel Aviv'de şok etkisi yarattı. Ancak bu açıklamadan kısa süre sonra Dışişleri Bakanlığı’ndan gelen "anlaşma yürürlükte" mesajı, hükümet içinde koordinasyon eksikliğini ve radikal sağ ile kurumsal yapı arasındaki sürtüşmeyi gözler önüne serdi. Gözlemciler, bu çatlağın Netanyahu koalisyonu içindeki ideolojik ayrışmanın bir yansıması olduğunu belirtiyor.
"TARİHİ DÜZELTME" Mİ, HUKUKİ İHLAL Mİ?
Smotrich, yasa dışı Doren yerleşiminin açılış töreninde yaptığı konuşmada, 1997 yılından beri yürürlükte olan protokolleri "saçma" olarak nitelendirerek tek taraflı olarak feshettiklerini duyurmuştu. Bu hamle, kentteki kutsal mekanlar ve idari işlerin Filistinli belediyeden alınarak doğrudan işgal güçlerine bağlı bir "paralel belediyeye" devredilmesi amacını taşıyor. Ancak bu radikal çıkış, İsrail'in uluslararası alandaki diplomatik duruşuyla doğrudan çelişiyor.
DIŞİŞLERİ'NDEN "DÜZELTME" GELDİ
İsrail Dışişleri Bakanlığı, yaptığı açıklamada Smotrich’in iddialarının aksine, 1997 El-Halil Anlaşması'nın hâlen yürürlükte olduğunu ve bu konuda yeni bir değişiklik yapılmadığını vurguladı. Bakanlık kaynakları, mevcut statükonun aylar önce alınan güvenlik kabinesi kararları çerçevesinde devam ettiğini belirterek, Smotrich'in "fesih" söylemini "şahsi bir beyan" olarak boşa düşürdü.
ULUSLARARASI BASKI VE YAPTIRIMLARIN GÖLGESİNDE
Fransa'nın, aşırı sağcı bakan Bezalel Smotrich'e ülkeye giriş yasağı getirmesi ve yerleşimci örgütlerine yaptırım uygulaması, İsrail içindeki bu radikal söylemlerin uluslararası boyutunu da ağırlaştırıyor. Yedioth Ahronot gazetesine göre, Smotrich’in bu sert çıkışı, dış dünyadan gelen bu ağır yaptırım dalgasının hemen ardından gelmesi nedeniyle dikkat çekici bir "iç politika manevrası" olarak yorumlanıyor.
İLHAKA GİDEN YOLDA "PARALEL" KURUMLAR
Hükümet içindeki bu söylem karmaşasına rağmen, sahada Filistinli toprak sahiplerini yerinden etmeye yönelik "arazi kayıt süreci" ve yerleşimci lehine düzenlemeler hız kesmeden devam ediyor. El-Halil'de kurulması hedeflenen paralel belediye yapısı, Batı Şeria'nın "resmi ilhakı" yolunda atılan en somut adımlardan biri olarak görülüyor. Dışişleri'nin yalanlaması ise bu fiili ilhakın hukuki kılıfını koruma çabası olarak değerlendiriliyor.
