Orta Doğu’da ABD ile İran arasında devam eden savaşta diplomasi trafiği hız kazandı. Washington, sahadaki çatışmalar sürerken perde arkasında İran’la barış için ilk adımları atıyor. ABD’nin hazırladığı 6 maddelik çerçeve, olası müzakerelerin temelini oluşturuyor.
SAVAŞ SÜRERKEN DİPLOMASİ ARAYIŞI
Axios’un kaynaklarına göre ABD, sahadaki çatışmaların en az birkaç hafta devam edeceğini öngörüyor. Bu süreçte Beyaz Saray, olası görüşmeler için altyapıyı hazırlıyor ve diplomatik aracı ülkelerle temas trafiğini yönetiyor. Doğrudan temas olmamakla birlikte Mısır, Katar ve İngiltere aracı rol üstleniyor. Bu ülkeler, İran’ın müzakereye açık olduğunu fakat sert şartlar öne sürdüğünü Washington’a iletti.
İRAN’IN TALEPLERİ
Tahran yönetimi, ateşkes, saldırıların tekrar etmeyeceğine dair garanti ve savaşın yol açtığı zararlar için tazminat talep ediyor. Ancak ABD bu talepleri kabul edilemez buluyor; dondurulmuş varlıkların iadesi gibi alternatif formüller gündemde.
ABD’NİN 6 ŞARTI
Trump yönetimi, İran’dan barış için şu taahhütleri bekliyor:
5 yıl boyunca füze programının durdurulması
Uranyum zenginleştirmenin tamamen sona erdirilmesi
Natanz, İsfahan ve Fordo nükleer tesislerinin devre dışı bırakılması
Nükleer faaliyetlere sıkı uluslararası denetim
Bölge ülkeleriyle silah kontrol anlaşmaları
Hizbullah ve Husiler gibi gruplara desteğin kesilmesi
GÜVEN KRİZİ VE MUHATAP BELİRSİZLİĞİ
İran, geçmişte müzakere sürecinde ani askeri saldırılar yaşandığını hatırlatarak ABD’ye güven duymadığını vurguluyor. Washington ise Tahran’da gerçek karar vericilere nasıl ulaşacağını araştırıyor ve Katar’ı resmi olmayan arabulucu olarak değerlendiriyor.
BARIŞ MÜZAKERELERİ NE ZAMAN BAŞLAYACAK?
Trump ekibi, görüşmelerin kısa sürede başlaması ihtimaline karşı hazırlıklarını sürdürüyor. Çerçeve, savaş öncesinde Cenevre’de sunulan taslakla büyük ölçüde paralel olacak.
