Merkez bankalarının altın alımları için ne kadarlık bir alan kaldığı sorusu yeni bir hesaplamayla gündeme geldi. Bank of America'nın modeline göre rezervlerinde altına düşük ağırlık veren kurumlar, referans seviyeye ulaşmak için 20 bin 333 ton ilave alım yapmak durumunda.
Bu rakam, son yıllardaki alım temposu dikkate alındığında yirmi yılı aşan bir süreye karşılık geliyor. Banka, merkez bankalarının rezerv çeşitlendirmesini sürdürmesi halinde altın piyasasına yönelik desteğin devam edebileceğini değerlendiriyor.
REFERANS SEVİYE YÜZDE 30 OLARAK ALINDI
Hesaplamanın çıkış noktası, altının toplam rezerv varlıkları içindeki payı. BofA'nın analizinde altının rezervlerin yüzde 30'unu oluşturduğu bir dağılım referans kabul ediliyor.
Bankanın emtia ekibi, ortalama bir merkez bankası portföyünde risk ile getiri arasındaki dengeyi gösteren bilgi oranının bu seviyede en yüksek noktaya ulaştığını tahmin ediyor.
Model iki farklı sonuç üretiyor. Tüm merkez bankalarının rezervleri tek bir havuz olarak değerlendirildiğinde, yüzde 30 oranına ulaşmak için 2 bin 300 tonun biraz altında ek alım yeterli oluyor. Bu miktar, yakın dönemdeki alım hızının yaklaşık iki yıllık karşılığına denk geliyor.
Hesaplama yöntemi değiştirildiğinde tablo genişliyor. Rezervlerinde altının payı halihazırda yüzde 30 veya üzerinde bulunan kurumlar dışarıda bırakıldığında, eşiğin altında kalan merkez bankalarının toplam ihtiyacı 20 bin 333 tona çıkıyor.
ÜLKE ÜLKE POTANSİYEL
BofA'nın modelinde mevcut rezerv ile hedef arasındaki farkın en yüksek olduğu ülke Çin olarak belirlendi. Hesaplamaya göre Çin'in yüzde 30 seviyesine ulaşması için 5 bin 628 ton daha altın edinmesi gerekiyor.
Listede Japonya 1.866 tonluk ilave ihtiyaçla ikinci sırada yer aldı. İsviçre için hesaplanan miktar ise 1.192 ton olarak belirlendi.
Modelde dört ülke daha öne çıkıyor. Tayvan, Güney Kore, Suudi Arabistan ve Singapur'un her birinde hedefe ulaşmak için gereken miktar 700 tonu aşıyor.
ALIM TEMPOSU 2022'DEN SONRA DEĞİŞTİ
Raporda merkez bankası talebindeki dönüşümün başlangıç noktası olarak 2022 işaret ediliyor. BofA, Rusya'nın Şubat 2022'de Ukrayna'yı işgal etmesinin ardından resmi kurum alımlarının altın piyasasında daha belirleyici hale geldiğini belirtiyor.
Söz konusu dönemde merkez bankalarının yıllık alımları 1.000 tonun üzerine çıktı. Banka, bu talebin altındaki üç yıllık yükselişin destekleyici unsurları arasında yer aldığını değerlendiriyor.
Dünya Altın Konseyi'nin son verileri, küresel resmi altın rezervlerinin yaklaşık 36 bin 705 ton düzeyinde bulunduğunu gösteriyor. Merkez bankalarının net alımları 2024 yılında 1.092 tonla rekor seviyeye ulaştı.
TÜRKİYE ALIMLARDA İLK SIRADA
Mart 2022'den bu yana yapılan alımlarda Türkiye 815 tonla listenin başında bulunuyor. Polonya 808 tonla ikinci sırada yer alıyor.
İki ülke arasındaki farkın 7 ton düzeyinde kalması, alım yarışının yakın seyrettiğini ortaya koyuyor.
Satış tarafındaki hareket ise aynı dönemde alımların belirgin şekilde gerisinde kaldı. Altın satışlarında Sri Lanka 387 ton, Surinam ise 265 tonla öne çıktı.
MERKEZ BANKALARI NEDEN ALTIN TUTUYOR?
Merkez bankalarının rezervleri döviz varlıkları, altın, özel çekme hakları ve Uluslararası Para Fonu nezdindeki rezerv pozisyonundan oluşuyor. Altın, bu kalemler arasında karşı taraf riski taşımayan varlık olarak sınıflandırılıyor.
Bu özellik, altını döviz cinsinden varlıklardan ayıran temel unsur olarak öne çıkıyor. Tahvil ve mevduat gibi enstrümanlar bir ihraççının veya kurumun yükümlülüğünü temsil ederken, fiziki altında böyle bir bağ bulunmuyor.
2022'de Rusya'nın yurt dışındaki döviz rezervlerinin bir bölümünün kullanıma kapatılması, rezerv yönetiminde bu başlığın öne çıkmasına yol açtı. Sonraki dönemde çok sayıda merkez bankası rezerv dağılımını gözden geçirdi.
RAKAMLAR NE ANLAMA GELİYOR?
Ton bazındaki rakamların ölçeğini kavramak için ons karşılığı kullanılıyor. Bir ton altın 32 bin 150 onsa karşılık geliyor.
Bu hesapla 20 bin 333 tonluk bir alım, 653 milyon onsun üzerinde bir miktara denk düşüyor. Rakam, mevcut küresel resmi rezervlerin yarısından fazlasına karşılık geliyor.
Dünya Altın Konseyi merkez bankası alım ve satış verilerini çeyrek dönemler halinde yayımlıyor. Kurumların bir bölümü işlemlerini gecikmeli olarak raporluyor.
