Kredi kartı denince akla ilk gelen iki maliyet faiz ve yıllık aidat oluyor. Oysa bir kartın kullanıcıya çıkarabileceği ücret kalemi sayısı 23'e kadar uzanıyor. Bu kalemlerin bir bölümü yalnızca belirli işlemlerde devreye giriyor ve ekstrede ayrı satır olarak görünüyor. Kullanıcıların büyük kısmı ise bu satırlarla ancak ödeme zamanı karşılaşıyor.
Bankalararası Kart Merkezi rakamlarına göre Türkiye'de kredi kartı sayısı son bir yılda yüzde 11 artarak 151,7 milyona ulaştı. Banka kartları da hesaba katıldığında toplam kart adedi 476,2 milyonu buluyor. Nüfusa oranlandığında kişi başına birden fazla kart düşen bir tablo ortaya çıkıyor.
AİDATSIZ KART TÜM ÜCRETLERİ KAPSAMIYOR
Yürürlükteki düzenleme, bankaları yıllık üyelik ücreti tahsil edilmeyen en az bir kredi kartı seçeneği sunmakla yükümlü tutuyor. Müşteri bu kartı talep ettiğinde banka yönlendirme yapamıyor. Ancak sağlanan muafiyet yalnızca aidat kalemini kapsıyor.
Nakit avans çekimi, gecikme faizi, yurt dışı harcamaları ve ek hizmet bedelleri aidatsız kartlarda da aynı şekilde işliyor. Bankaların tahsil edebileceği ücretlerin türü ve üst sınırı Merkez Bankası tebliğiyle belirleniyor. Tebliğde yer almayan bir kalem adı altında tahsilat yapılamıyor. Kredi kartlarına uygulanacak azami akdi ve gecikme faiz oranları ise aylık olarak ilan ediliyor.
Sözleşme aşamasında verilen bilgilendirme formu, hangi ücretin hangi koşulda alınacağını gösteriyor. Formda yer almayan bir bedelin sonradan ekstreye yansıtılması durumunda kart hamibi itiraz hakkına sahip bulunuyor.
KREDİ KARTLARINDA ÖDEDİĞİNİZ 23 FARKLI KESİNTİ
Yıllık üyelik ücreti, ek kart ücreti, nakit avans faizi, nakit avans işlem ücreti, nakit avans gecikme faizi, akdi faiz, gecikme faizi, BSMV, KKDF, sonradan taksitlendirme, taksitli alışveriş farkı, taksitli nakit avans faizi, borç yapılandırma faizi, yurt dışı işlem ücreti, kur dönüşüm masrafı, dinamik kur (DCC), ortak ATM ücreti, kart yenileme ücreti, ek kart yenileme ücreti, eski ekstre ücreti, koruma sigortası, SMS bildirim bedeli ve diğer hizmet bedelleri.
Listedeki BSMV ve KKDF birer banka ücreti değil, yasal kesinti niteliği taşıyor. Bu iki kalem faiz tutarı üzerinden hesaplanıyor ve bankada kalmıyor. Dinamik kur seçeneği ise yurt dışındaki bir terminalde ödemenin Türk lirası üzerinden yapılmasını ifade ediyor. Bu tercihte dönüşüm işlemi kartı veren banka yerine yurt dışındaki sağlayıcı tarafından yapılıyor.
FAİZ HANGİ İŞLEMDE NE ZAMAN BAŞLIYOR?
Alışveriş harcamalarında hesap kesim tarihi ile son ödeme tarihi arasında faizsiz bir dönem bulunuyor. Borcun tamamı bu süre içinde kapatıldığında faiz işlemiyor.
Nakit avansta durum farklı işliyor. Faiz, paranın çekildiği gün başlıyor ve faizsiz dönem uygulanmıyor. Buna ek olarak sabit tutarlı bir işlem ücreti de tahsil ediliyor. Aynı kural ATM üzerinden yapılan nakit çekimlerinde de geçerli bulunuyor.
Asgari ödeme tutarı yatırıldığında kalan borç bir sonraki döneme aktarılıyor ve bu tutara akdi faiz uygulanıyor. Asgari tutarın altında ödeme yapılması ya da hiç ödeme yapılmaması durumunda ise gecikme faizi devreye giriyor. Gecikme faizi, akdi faizin üzerine ek yük getiriyor.
Sonradan taksitlendirme işlemi, tek çekim yapılmış bir harcamanın taksitlere bölünmesini sağlıyor. Bu hizmet çoğu bankada ücretli bir vade farkıyla birlikte sunuluyor. Taksitli nakit avans ve borç yapılandırma da benzer şekilde ayrı faiz kalemleri içeriyor.
SEÇİM ÖNCESİ BAKILMASI GEREKEN BAŞLIKLAR
Kart tercihi yapılırken öncelikle faiz oranı, nakit avans koşulları, sonradan taksitlendirme uygulaması, ortak ATM kullanım bedeli, yurt dışı işlem kuralları ve ek hizmet ücretlerinin sözleşme üzerinden kontrol edilmesi öneriliyor.
Ortak ATM ücreti, kendi bankası dışındaki bir cihazda işlem yapan kullanıcılardan alınıyor. Sık seyahat eden ya da şube ağı dar bir bankayla çalışan kullanıcılar için bu kalem aylık bazda birikebiliyor.
Koruma ve güvence sigortası gibi ek ürünler ise talep edilmeden sözleşmeye eklenemiyor. Onay alınmadan başlatılan bir sigorta için iade talebinde bulunmak mümkün oluyor.
Haksız bulunan bir kesinti söz konusu olduğunda ilk adım bankaya yazılı başvuru yapmak oluyor. Bankadan olumlu yanıt alınamaması durumunda tüketici hakem heyetlerine itiraz yolu açık bulunuyor. Başvurularda dikkate alınan parasal sınırlar her yıl yeniden belirleniyor ve başvuru ücretsiz olarak yapılıyor.
