Türkiye ile Azerbaycan arasındaki elektrik bağlantısı projelerinde yeni aşamaya geçildi. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Bakü'de düzenlenen 5. Azerbaycan-Türkiye Enerji Forumu'nda iki ülke arasındaki enerji çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Bayraktar konuşmasında iki ülke ilişkilerinin niteliğine değindi. Bakan, forumu "tek millet, iki devlet" şiarıyla ortak geleceğin tasarlandığı ve bu vizyonun somut projelere dönüştürüldüğü stratejik bir platform olarak gördüklerini belirtti.
Enerjinin iki ülke arasındaki ilişkinin en somut alanlarından biri olduğunu aktaran Bayraktar, "Geriye dönüp baktığımızda iki ülkenin birlikte gerçekleştirdiği projelerin yalnızca sayısının değil ama aynı zamanda niteliğinin de ne kadar önemli bir noktaya ulaştığını görüyoruz." dedi.
İŞBİRLİĞİ ALANLARI GENİŞLİYOR
Bayraktar, doğal gaz alanındaki ortaklıklara ve boru hattı projelerine işaret etti. Bakan, bu yatırımların enerji kaynaklarının taşınmasının ötesinde uzun vadeli bakış açısının ve birlikte hareket etme iradesinin göstergesi olduğunu ifade etti.
İşbirliğinin petrol ve doğal gazla sınırlı kalmadığını belirten Bayraktar, "Madencilikten yenilenebilir enerjiye, hidrokarbonlardan enerji verimliliğine, elektrik piyasalarından iletim ve dağıtıma kadar çok geniş bir alanda kurumlarımız arasında işbirliğini güçlendirmeyi sürdürüyoruz." ifadesini kullandı.
Küresel enerji sektöründeki dönüşüme de değinen Bakan, enerjinin giderek daha fazla elektrik merkezli hale geldiğini kaydetti. Sanayi, ulaşım ve binaların artan ölçüde elektrikle buluşmasının talebi yükselttiğini belirten Bayraktar, "Artık mesele sadece enerji üretmek değil, üretilen enerjiyi en güvenli, sürdürülebilir, en hızlı ve en verimli şekilde talep merkezlerine yani tüketicilerimize yani vatandaşlarımıza ulaştırabilmek." diye konuştu.
Bakan, interkonneksiyon projelerine ilişkin de "İnterkonneksiyonları yalnızca iki elektrik sistemi arasında kurulacak bağlantılar olarak değil, ülkelerimizin enerji sistemlerini birbirine daha fazla yaklaştıran stratejik bir işbirliği alanı olarak görüyoruz." değerlendirmesini yaptı.
NAHÇIVAN PROJESİNDE SON DURUM
Konuşmanın öne çıkan başlıklarından biri Türkiye-Azerbaycan (Nahçıvan) İnterkonneksiyon Projesi oldu. Bayraktar, proje kapsamında ilk çalışmaların tamamlandığını bildirdi.
Bakan, ilgili kurumların yaptığı teknik değerlendirmeler sonucunda en uygulanabilir seçeneğin belirlendiğini aktardı. Sistem işletmecileri tarafından yürütülen ilave fizibilite çalışmalarının tamamlanmasıyla projenin teknik açıdan olgunlaşacağını belirtti.
Bayraktar, önümüzdeki dönemde uygulama aşamasına geçilmesi için güçlü bir zemin oluştuğunu ifade etti. Bakan, elektrik bağlantılarında önemli bir ivme yakalandığını kaydetti.
"ELEKTRİĞİN TANAP'I" TANIMI NEDİR?
Forumda ele alınan bir diğer başlık, Türkiye, Azerbaycan, Gürcistan ve Bulgaristan'ı kapsayan Yeşil Elektrik İletimi ve Ticareti Projesi oldu. Bayraktar bu projeyi "Elektriğin TANAP'ı" olarak tanımladığını söyledi.
Bakan, projeyi yalnızca bir altyapı yatırımı olarak görmediklerini, karşılıklı faydaya dayalı bölgesel enerji işbirliğinin temeli olarak değerlendirdiklerini belirtti.
Bayraktar takvim konusunda da bilgi verdi. Bakan, "COP31 Antalya'da bu projeyle ilgili önemli bir imza sürecini, belki devlet başkanlarımızın veya bizlerin imza edeceği bir hükümetlerarası anlaşmayla da bunu taçlandırmak istiyoruz." ifadelerini kullandı.
Türkiye'nin altyapısı ve konumuyla bölgenin enerji merkezlerinden biri olduğunu belirten Bakan, yeni projelerle bölgesel enerji altyapısının çeşitlendirildiğini ve Avrupa'nın arz güvenliğine katkı sağlandığını aktardı.
AZERBAYCAN CEPHESİNDEN RAKAMLAR
Forumda konuşan Azerbaycan Enerji Bakanı Perviz Şahbazov, iki ülke arasındaki enerji işbirliğine ilişkin veri paylaştı.
Şahbazov, bugüne kadar mevcut petrol ve doğal gaz altyapısı üzerinden Azerbaycan'dan Türkiye'ye ve Türkiye üzerinden uluslararası pazarlara toplam 561 milyon ton petrol ile 196 milyar metreküp gaz tedarik edildiğini belirtti.
Bu süre zarfında Türkiye'ye taşınan Azerbaycan gazının 130 milyar metreküp olduğunu aktaran Şahbazov, bunun 40 milyar metreküplük bölümünün Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı üzerinden gerçekleştiğini söyledi.
Bakan, bu yılın ilk sekiz ayına ilişkin rakamları da paylaştı. Şahbazov, söz konusu dönemde Türkiye'ye 6,2 milyar metreküp, Türkiye üzerinden Avrupa ülkelerine 7,5 milyar metreküp, Suriye'ye ise 1 milyar metreküp Azerbaycan gazı tedarik edildiğini bildirdi.
YEŞİL ENERJİ KORİDORLARINDA TAKVİM
Şahbazov, Azerbaycan-Gürcistan-Türkiye-Bulgaristan Yeşil Enerji Koridoru'nun Avrupa enerji sistemiyle bağlantı açısından taşıdığı öneme dikkat çekti. Bakan, proje için teknik-ekonomik fizibilite ile ortak girişimin oluşturulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü aktardı.
Hazar-Karadeniz-Avrupa Yeşil Enerji Koridoru'na ilişkin de bilgi veren Şahbazov, projenin 2032'den itibaren aşamalı olarak işletmeye alınmasının planlandığını söyledi. Bakan, Türkiye'nin bu yapıda yer almasının enerji ortaklığının doğal sonucu olacağını ifade etti.
Şahbazov, Türk şirketlerinin Azerbaycan'ın yeşil enerji projelerine katılımının arttığını vurguladı. Bakan ayrıca yapay zeka ve dijitalleşmenin, iki ülke arasındaki enerji işbirliğinin yeni öncelikli alanlarından biri olması gerektiğini belirtti.
Azerbaycan Enerji Bakanı, Türkiye'nin ev sahipliğinde yapılacak COP31 kapsamında Bakü'de düzenlenen COP29 deneyimiyle destek vermeye hazır olduklarını sözlerine ekledi.
MEVCUT HATLAR NE DURUMDA?
İki ülke arasındaki enerji altyapısının temelini üç ana hat oluşturuyor. Bakü-Tiflis-Ceyhan Ham Petrol Boru Hattı 2006'da devreye girdi.
Bakü-Tiflis-Erzurum Doğal Gaz Boru Hattı 2007'de işletmeye alındı. Trans Anadolu Doğal Gaz Boru Hattı ise 2018'de açıldı ve Azerbaycan gazının Türkiye üzerinden Avrupa'ya taşınmasını sağlıyor.
