Ankara'nın batısında yer alan Ayaş ilçesinde domates hasadı başladı. İlçeye adını veren Ayaş domatesi, bölgeye özgü iklim ve toprak yapısı nedeniyle başka bölgelerde aynı özellikleriyle yetişemiyor.
Üreticilerden Ekrem Orman, bu sezon için rekolte beklentisini paylaştı. Orman'ın 8 dönümlük domates tarlası bulunuyor ve dönüm başına 5 ton civarında ürün alınması öngörülüyor.
Bu hesapla tarladan toplam 40 ton domates çıkması bekleniyor. Ürünün kilogram fiyatı 50 lira civarında aktarılıyor. Söz konusu fiyat üzerinden dönüm başına ciro 250 bin liraya, tarlanın tamamında ise 2 milyon liraya karşılık geliyor.
Rakamlar brüt geliri gösteriyor. Tohum, gübre, su, işçilik ve nakliye kalemleri bu tutardan düşülüyor.
"AROMASI DİĞERLERİNE GÖRE ÇOK FARKLI"
Uzun yıllardır domates yetiştiriciliği yapan Orman, ürünün diğer çeşitlerden ayrıştığı noktaları anlattı.
Üretici görünüm ve tat farkına dikkat çekerek, "Görünümü farklıdır, daha suludur. Aroması diğerlerine göre çok farklı" dedi.
Orman, ürünün tat profiline ilişkin de şu bilgiyi verdi:
"Diğer domateslere göre ekşi bir tadı vardır. Kabuğu incedir."
İnce kabuk yapısı, ürünün taşınmasını ve uzun süre dayanmasını güçleştiren bir özellik olarak biliniyor. Bu nedenle hasat sonrası sevkiyatın kısa sürede tamamlanması gerekiyor.
HASAT BU YIL GECİKTİ
Sezonun takvimi bu yıl olağan seyrinden farklı ilerledi. Bahar aylarında görülen yoğun yağışlar, hasadın başlangıcını geriye attı.
Normal koşullarda hasat yaz mevsiminin sonuna doğru başlıyor. Bu yıl ise süreç eylül ayına sarktı.
Yağış miktarındaki değişim, sadece takvimi değil verimi de etkileyen unsurlar arasında yer alıyor. Domates yetiştiriciliğinde çiçeklenme ve meyve tutma dönemindeki hava koşulları rekolteyi belirliyor.
COĞRAFİ İŞARET NE SAĞLIYOR?
Ayaş domatesinin Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından 2022'de coğrafi işaretle tescillendiği bildiriliyor.
Coğrafi işaret, bir ürünün belirli bir yöreye ait olduğunu ve o yörenin doğal koşullarından kaynaklanan özellikler taşıdığını tescil eden bir koruma yöntemi.
Tescil, ürün adının o bölge dışında üretilen mallarda kullanılmasını engelliyor. Bu sayede tüketici, satın aldığı ürünün gerçekten söz konusu yöreden geldiğini takip edebiliyor.
Sistem üretici tarafında da karşılık buluyor. Tescilli ürünler genellikle standart çeşitlere göre daha yüksek fiyattan alıcı bulabiliyor.
Denetim süreci ise tescili alan kuruluşun sorumluluğunda yürütülüyor. Amblem kullanımı belirlenen üretim şartlarına uyulmasına bağlı bulunuyor.
ANKARA'NIN TESCİLLİ TARIM ÜRÜNLERİ NELER?
Ankara, coğrafi işaret tescili bulunan ürün sayısı bakımından öne çıkan iller arasında yer alıyor. Kentin tescilli ürün listesi 24 kalemden oluşuyor.
Listede yemek ve el sanatları ürünlerinin yanında tarım ürünleri de bulunuyor. Bunlar arasında Ayaş dutu, Kalecik karası üzümü, Kazan kavunu, Polatlı soğanı ve Çubuk turşusu yer alıyor.
Kalecik karası, adını Ankara'nın Kalecik ilçesinden alan yerli bir üzüm çeşidi olarak biliniyor. Polatlı soğanı ise kentin tarımsal üretimde öne çıkan ilçelerinden birine ait tescilli ürün konumunda bulunuyor.
Çubuk turşusu 2017'de tescil edildi. İlçede üretilen turşuluk salatalık mart ve nisan aylarında ekiliyor ve yaklaşık dört ayda hasada geliyor.
İnce kabuklu ve sulu yapısı nedeniyle Ayaş domatesi ağırlıklı olarak taze tüketime yöneliyor. Salata ve kahvaltı sofralarında kullanımı öne çıkıyor.
Ürünün ekşi tat profili, salça ve konserve üretiminde de tercih edilmesini sağlıyor. Hasat döneminde ilçeye gelen alıcılar ürünü doğrudan tarladan temin edebiliyor.
Sezonun uzunluğu hava koşullarına bağlı olarak değişiyor. Hasadın ekim ayına kadar sürebileceği belirtiliyor.
